Archive for Μαρτίου 2011

Βίνιανη. Η «Κυβέρνηση του βουνού» της ελεύθερης Ελλάδας

Posted on Μαρτίου 31, 2011. Filed under: Τα αντάρτικα λημέρια: Βίνιανη η κυβένρνηση του βουνού |

Βίνιανη, το σύμβουλο της σύγχρονης Ελληνικής μας Ιστορίας, που ο διακαής πόθος του λαού, για ανεξαρτησία και ελευθερία, πήρε εδώ σάρκα και οστά, μες τη φωτιά του 2ου Π. Πολέμου, στις 10 Μαρτίου του 1944.


Το πρώτο χωριό της Ευρώπης, που θεμελίωσε τις βάσεις μιας οργανωμένης κοινωνίας, κάτω από το κατοχικό άξονα. Εδώ στην ελεύθερη Ελλάδα, ιδρύθηκε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (Π.Ε.Ε.Α), ο πρόδρομος μιας ανεξάρτητης κυβέρνησης από ξένους προστάτες, για τα δίκαια του λαού που τόσο είχε ανάγκη.

Το Ιστορικό σχολείο του χωριού, που σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, φιλοξένησε το όραμα μιας νέας αρχής, μιας κοινωνίας πρωτόγνωρης για την εποχή εκείνη αλλά και της σημερινής. Ο Ε.Λ.Α.Σ. (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός) εγγυητής, με πρωτοκαπετάνιο τον Άρη Βελουχιώτη, απελευθέρωνε την Ελληνική Ύπαιθρο και αέρας ελευθερίας έπνεε στα Ελληνικά βουνά.


Κάθε χρόνο Μάϊο μήνα, γίνονται γιορταστικές εκδηλώσεις απο τον δήμο Βίνιανης προς τιμή του Ιστορικού γεγονότος. Την Άνοιξη που η Βίνιανη ομορφαίνει πιότερο, μπορείτε να θαυμάσετε παράλληλα την αρχοντιά της, τα αρχοντικά της που φιλοξένησαν τους πρωταγωνιστές της, εκεί, κόντρα στο χρόνο.

Λίγοι μένουν πια στο χωριό μετά τον καταστροφικό σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου 1966 που συγκλόνισε την Ευρυτανία, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο νέο τουςχωριό, Ν. Α. στα Λιβάδια Βίνιανης.

Η Κυβέρνηση του Βουνού…

Φωτογραφία του Σπύρου Μελετζή με την «Κυβέρνηση του Βουνού» της Ελεύθερης Ελλάδας (Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης) και τον μητροπολίτη Κοζάνης Ιωακείμ μετά τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης σε ευρύτερη πολιτική βάση στις 18 του Απρίλη 1944. Διακρίνονται από αριστερά: Κώστας Γαβριηλίδης (Γραμματέας Γεωργίας), Σταμάτης Χατζήμπεης (Γραμματέας Εθνικής Οικονομίας), Άγγελος Αγγελόπουλος (Γραμματέας Οικονομικών), Μανώλης Μάντακας (Γραμματέας Στρατιωτικών), Γιώργος Σιάντος (Γραμματέας Εσωτερικών), Πέτρος Κόκκαλης (Γραμματέας Κοινωνικής Πρόνοιας), Αλέξανδρος Σβώλος (Πρόεδρος και Γραμματέας Εξωτερικών, Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Λαϊκής Διαφώτισης), μητροπολίτης Ιωακείμ Κοζάνης, Ευριπίδης Μπακιρτζής (Αντιπρόεδρος και Γραμματέας Επισιτισμού), Ηλίας Τσιριμώκος (Γραμματέας Δικαιοσύνης) και Νίκος Ασκούτσης (Γραμματέας Συγκοινωνίας).

Η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ),η «Κυβέρνηση του Βουνού» της Ελεύθερης Ελλάδας, ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ΕΑΜ στη Βίνιανη της Ευρυτανίας στις 10 Μαρτίου του 1944 και αυτοδιαλύθηκε λίγο πριν από την απελευθέρωση, στις 9 Οκτωβρίου 1944. Στο διάστημα αυτό εκδόθηκαν 27 «Δελτία πράξεων και Αποφάσεων», που αποτελούσαν την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της ΠΕΕΑ και περιλάμβαναν: 79 αποφάσεις, 64 πράξεις, 4 ψηφίσματα του Εθνικού Συμβουλίου, που ήταν η «Βουλή» της ΠΕΕΑ, 2 πρωτόκολλα ορκωμοσίας, που όλα μαζί δίνουν την πλήρη εικόνα της άσκησης της λαϊκής εξουσίας (νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής).

Αρχικά τις πρώτες 45 ημέρες, η σύνθεση της ΠΕΕΑ ήταν πενταμελής: Πρόεδρος (Πρωθυπουργός) και προσωρινά Γραμματέας (υπουργός) Εξωτερικών, ο στρατηγός Ευριπίδης Μπακιρτζής, Γραμματέας Στρατιωτικών (και προσωρινός Συγκοινωνίας), ο στρατηγός Μανώλης Μάντακας, Γραμματέας Εσωτερικών (και προσωρινός Επισιτισμού), ο Γιώργος Σιάντος, Γραμματέας Δικαιοσύνης (και προσωρινά Οικονομικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Κοινωνικής Πρόνοιας),ο Ηλίας Τσιριμώκος και Γραμματέας Γεωργίας (και προσωρινά Εθνικής Οικονομίας), ο Κώστας Γαβριηλίδης.

Στις 10 Απριλίου, η ΠΕΕΑ ανασχηματίζεται και διευρύνεται. Η νέα σύνθεσή της, που έμεινε ως το τέλος: Αλέξανδρος Σβώλος, πρόεδρος, Ευριπίδης Μπακιρτζής, αντιπρόεδρος και Γραμματέας Επισιτισμού, Ηλίας Τσιριμώκος, Γραμματέας Δικαιοσύνης, Γιώργος Σιαντος, Γραμματέας Εσωτερικών, Εμμανουήλ Μάντακας, Γραμματέας Στρατιωτικών, Νικόλαος Ασκουτσής, Γραμματέας Συγκοινωνίας, Άγγελος Αγγελόπουλος, Γραμματέας Οικονομικών, Πέτρος Κόκκαλης, Γραμματέας Κοινωνικής Πρόνοιας, Κώστας Γαβριηλίδης, Γραμματέας Γεωργίας, Σταμάτης Χατζήμπεης, Γραμματέας Εθνικής Οικονομίας.

Τα μέλη της ΠΕΕΑ έδωσαν τον παρακάτω όρκο: «Ορκίζομαι ότι θα εκτελέσω πιστά τα καθήκοντά μου σαν μέλος της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης, έχοντας σαν γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας μου και του ελληνικού λαού, ότι θα αγωνιστώ με αυτοθυσία για την απελευθέρωση της χώρας μου από το ζυγό των κατακτητών, ότι θα υπερασπίζω παντού και πάντοτε τις λαϊκές ελευθερίες και θα είμαι παραστάτης και οδηγός του λαού στον αγώνα για τη λευτεριά του και τα κυριαρχικά του δικαιώματα».

Η ΠΕΕΑ προκήρυξε εκλογές, στις 23 Απριλίου 1944 σ’ όλη την Ελλάδα, ελεύθερη και κατεχόμενη, για την ανάδειξη των εκλεκτόρων, που ψήφισαν στις 30 Απριλίου το Εθνικό Συμβούλιο, δηλαδή τη Βουλή της Κυβέρνησης του Βουνού. Στις εκλογές πήραν μέρος όλοι οι Έλληνες πολίτες, άνδρες και για πρώτη φορά γυναίκες , καθώς και οι νέοι πάνω από 18 ετών. Έτσι αναδείχθηκαν οι 202 Εθνοσύμβουλοι.

Το Εθνικό Συμβούλιο συνήλθε στις Κορυσχάδες , από τις 14 έως 27 του Μάη του 1944. Συνεδρίαζε στις αίθουσες του Δημοτικού Σχολείου, που διασκευάστηκε κατάλληλα και διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες για να εκπληρώσει το σημαντικό σκοπό του Συμβουλίου. Στις Κορυσχάδες του 1944, που ήταν ότι η Επίδαυρος του 1821, το Εθνικό Συμβούλιο με πρόεδρο το στρατηγό Νεόκοσμο Γρηγοριάδη και γραμματέα τον Κώστα Καραγεώργη, με την παρουσία μεγάλων προσωπικοτήτων του αγώνα και της πολιτικής, συζητήθηκαν δημοκρατικά όλα τα ζητήματα της Ελεύθερης Ελλάδας και η πορεία προς την τελική απελευθέρωσης. Με το μνημειώδες ψήφισμα που εκδόθηκε στο τέλος των εργασιών, κατοχυρώνονταν οι λαϊκές κατακτήσεις, διατυπώνονταν οι αρχές και τα ιδανικά του εθνικού αγώνα, για την αυτοδιοίκηση και τη λαϊκή δικαιοσύνη, οι θεμελιώδεις θεσμοί του βίου του Ελληνικού λαού. Καθόριζε ότι όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το λαό και ασκούνται από το λαό.

Οι Εθνοσύμβουλοι που εξελέγησαν και συμμετείχαν στο Συμβούλιο των Κορυσχάδων, ήταν:

ΑΤΤΙΚΟΒΟΙΩΤΙΑΣ: Αθηνών: Σβώλος Αλ., Αγγελόπουλος ʼγγ., Σαρηγιάννης Πτολ., Γεωργαλάς Γ., Κόκκαλης Πέτρος, Ζεύγος Γ., Χατζής Θ., Μαργώλης Δ., Κανελλόπουλος Σ., Βλαντάς Δ., Δσποτόπουλος Κ., Σωτηρίου Κ., Καρβούνης Ν., Νισυρίου Καίτη, Καλομοίρης Γ., Στρατής Δ., Παπαπολίτης Σ., Μηλιάδης Γ., Βλαχούλης Σ., Σβώλου Μαρία, Αττικής: Ράμμος Ορέστης, Πειραιώς : Μάντακας Εμμ., Ρούσος Π., Χατζηβασιλείου Χρύσα, Σημίτης Γ., Παπαγιάννης Κ., Κουτσογιάννης Αν., Μπαρτζής Αλ., Χατζήμπεης Σ., Θηβών: Μόσχος Γ., Σαράτσης Σ., Σταμάτης Γ., Μεγάρων: Πέππας Σ., Λειβαδιάς: Πρωτούλας Λ., Σαλαμίνας: Πάλλας Δημήτριος.

ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: Αγρινίου-Τριχωνίδας: Ακρίδας Αναστ., Καζαζής Κ., Κακογιάννης Θ., Πετρίδης Τάσος, Βάλτου: Καρασεβδάς Π., Σαρταούρας Κων., Δομοκού: Βελουχιώτης Άρης, Λοκρίδας: Θανασέκος Γ., Δωρίδος: Κουτσάγγελου Βασ., Ευρυτανίας: Θεοδωρόπουλος Αργ., Θέρμου: Γαλανόπουλος Δημ., Μεσσολογγίου: Μακρυκώστας Κ., Τσέκος Γιάννης, Ναυπακτίας: Μασμανίδης Σ., Ξηρομέρου: Τσέλιος Βασ. (Γεροδήμος). Παρνασίδος: Ψαρρός Ηλίας. Λαμίας-Φθιώτιδος: Τσιριμώκος Ηλ., Μανιάτης Ηλ., Φίτσιος Τάκης, Τσιριμώκος. Ευρυτανία: Αργύρης Θεοδωρόπουλος .

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ: Λαρίσης: Γυφτοδήμος Κ. (Καραγιώργης), Σταφυλάρας Α., Φιλιππίδου Φωτεινή, Κατσαρός Αθ., Ψιάρης Δημ. Αλμυρού: Ματίκας Κ. Βόλου: Ιωαννίδης Γ., Πορφυρογένης Μιλτ., Παπακώστας Μιλτ., Κοντοράτος Γ., Αποστολίδης Βασ., Σφέτζος Αν. Πηλίου: Κουφοδήμος Η. (Πηλιορείτης). Αγιάς: Καλέργης Λεων. Ελασσόνος: Δαδαλιάνης Β. Καρδίτσας: Σιάντος Γ., Καραγιάννης Γ., Αλεξανδρής Σολ., Παπαδόπουλος Αθ. Καλαμπάκας: Κούτσης Σ. Τρικάλων: Σαράφης Στέφανος, Δεληγιάννης Δημ., Παπαζαχαρίας Ζ., Κόκκινος Βασ. Τυρνάβου: Δογάνης Γ. Φαρσάλων: Παπαθανασίου Γ.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ: Θεσσαλονίκης: Δηλεαβέρης Κ., Κωνσταντινίδης Ι., Μπακιρτζής Ευριπ., Στρίγκος Λεων., Βαφειάδης Μάρκος, Καραμαούνας Λ., Μπαλάσκας Δημ., Μαραγκός Δ., Παπαδημητρίου Ρ., Σινάκος Μ., Σταματίου Μιχ., Λώλος Κ. Καβάλας: Παρτσαλίδης Μ. Καστοριάς: Δήμου Χρ., Καραμιτζής Μ., Τσιτσίνας Διαμ. Κοζάνης: Θεοδοσιάδης Σ., Παπαδόπουλος Φιλ., Πανταζόπουλος Κων. Κιλκίς: Γαβριηλίδης Κ. Πολυγύρου: Καρακούσης Πέτρος. Σερβίων: Μητροπολίτης Ιωακείμ, Σερρών: Μενύχτας Διον.. Φλωρίνης: Τζίμας Α., Σίμος Α., Αρναίας: Μάρκου Α. Bαΐου: Καρούτας Αθ. Γρεβενών: Ηλιάδης Θεμ., Εδέσσης: Γρηγοριάδης Νεόκοσμος., Γρηγοριάδης Σόλων, Κόστος Κ., Κοτανίδης Ξ., Τουρτούρης Χ. Κατερίνης: Λεβίδης Ιω. Βεροίας: Ιωσηφίδης Ι. Καρατζόβας: Κοντόπουλος Κ. Λαγκαδά: Χρυσάφης Χ.

ΗΠΕΙΡΟΥ: Άρτας: Γκεσούλης Σ., Κοντοχρήστος Χ., Κολιάτσης Ελ. Ιωαννίνων: Λούλης Αλκ., Παπαβρανούσης Λ., Κολοβός Κ. Φιλιατών: Θεολόγης Δ. Πρεβέζης: Μπουραζάνης Κ. Ζαγορίου: Τσιάντης Ν. Καλαμάτα: Ζίπας Περ. Καστανοχωρίου: Κοτζιάς Δημ. Πωγωνίου: Τζιτζιάνης Παν. Κονίτσης: Σακελλαρίδης Βασ. Φιλιπιάδος: Παπαδήμας Β. Νικοπόλεως: Ντούσιος Π.

ΠΕΛΟΠΟΝΗΣΣΟΥ: Πύργου Ηλείας: Μητροπολίτης Αντώνιος, Πετραλιάς Σ. Αργυράκης Γ. Σπετσών: Παπαγεωργίου Δ. Ολυμπίας: Φωτόπουλος. Ύδρας: Γεωργοπαπαδάκος Α. Καλαμών: Κοροντζής Γ., Δημητρακόπουλος Ε., Δάλας Γ., Μαυροειδή Μάχη, Αμαλιάδος: Αργυρόπουλος Π., Αποστολόπουλος Κ. Τροιζηνίας: Κωστενέλος Γ. Κορινθίας: Γρηγορόπουλος Ν. Γορτυνίας: Γαλανόπουλος Τ. Κυνουρίας : Μάστορης Νικόλ. Γυθείου: Γιαννακούρος Βασίλειος. Οιτύλου: Σαραντάκος Γ. Μεγαπόλεως: Σιμόπουλος Παν. Μαντινείας: Παπαδάκης Τιμ. Τριπόλεως: Μυίγας Γρ., Αργυρόπουλος Ιάσ. Φιλιατρών: Σταθόπουλος Κ., Ανάργυρος Ηλίας. Καλαβρύτων: Μίχος Δ. Πατρών: Λαλ. Ρούσος, Μανούσος Ανδρ., Κανελλάτος Γ., Κωνσταντίνου Θρ., Πρεβεζάνος Γιαν. Αιγίου: Σχίζας Δημ., Τρουπής Δημ. Αιγιαλείας: Γιαννόπουλος Τ. Λακεδαιμονίας: Πετροπουλάκης Πιέρρ. Επιδ. Λιμηράς: Μακρής Απ., Παυλίας: Κανελλόπουλος Βασ. Μεσσήνης: Βουρνάς Γιάννης. Τριφυλλίας: Παπαδόπουλος Παν.

ΝΗΣΙΩΝ: Χαλκίδος: Καρλατύρας Β., Καλαμπαλίκης Ι. Ιστιαίας: Σούρας Γ. Καρυστίας: Νιάσκος Μ. Λευκάδος: Παπαστάθης Κ. (ιερέας), Κρήτης: Ασκούτσης Ν., Ζάχος Σ..


ΒΙΝΙΑΝΗ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ – Εδώ «γεννήθηκε» η Κυβέρνηση του Βουνού

Αναπαράσταση της αίθουσας συνεδριάσεων της ΠΕΕΑ, μέσα στο μουσείο

«Σ’ αυτό  το σπίτι ήταν το τυπογραφείο του ΕΛΑΣ… Σ’ εκείνο με τη μισογκρεμισμένη στέγη έμενε ο Σβώλος. Κι εδώ ο Σιάντος…». «Στο δίπατο, ήταν που συναντήθηκε ο Βελουχιώτης με τον Ζέρβα και τους Αγγλους για την ανατίναξη στον Γοργοπόταμο… Το σπίτι εκεί πέρα, ήταν για τους Ρώσους στρατιώτες. Τους βλέπαμε, μικρά παιδιά εμείς, να πλένονται μισόγυμνοι μες στο καταχείμωνο και παγώναμε…» Βίνιανη Ευρυτανίας.

Εδώ που, στις 10 Μάρτη του 1944, συγκροτήθηκε η Πολιτική Επιτροπή Πολιτικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), η «Κυβέρνηση του Βουνού».

Τούτη τη φορά, η Ιστορία δε γεμίζει μερικές σελίδες ενός βιβλίου με αράδες από μελάνι.
Ξετυλίγεται στα λιθόστρωτα μονοπάτια του χωριού, στο κατώφλι των σπιτιών, στα δωμάτια που κρύβουν οι χοντροί τοίχοι, έξω από το παλιό καφενείο. Στα δρομάκια όπου, ανάμεσα στις τσουκνίδες και στα αγριόχορτα που ανταμώνει σήμερα όποιος τα περπατήσει, τα ίχνη των ΕΛΑΣιτών μοιάζουν να μην έχουν σβήσει. Εκεί όπου, αν ο οδοιπόρος κλείσει τα μάτια, δεν είναι δύσκολο να αντικρίσει τις αντάρτισσες να πλένουν στη ρεματιά. Οπως και να αφουγκραστεί τις κουβέντες που έστηναν οι χωριανοί με τα στελέχη της ΠΕΕΑ για την πορεία του αγώνα, αλλά και τα καθημερινά προβλήματα.

Ενα ολόκληρο χωριό αφηγείται πως, την ώρα που ο ελληνικός λαός πολεμούσε τον κατακτητή, μέσα στην πείνα και τις κακουχίες, ανταμώνοντας καθημερινά το θάνατο, την ίδια εκείνη ώρα, πάσχιζε να θεμελιώσει την ανοικοδόμηση μιας χώρας μισοκατεστραμμένης. Να διδάξει γράμματα στα ξυπόλυτα παιδιά του, να διασώσει τον πολιτισμό του, να φτιάξει θεσμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε να διοικεί τον τόπο του. Να εδραιώσει τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, να εδραιώσει τη λαϊκή εξουσία…

Προπύργιο της Νέας Ελλάδας

«Το χωριό μας το εγκατέλειψαν», λέει ο Ν. Μπακογιάννη

«Βυθισμένη» στην ιδιόμορφη ορεινή ομορφιά της Ευρυτανίας, η Βίνιανη βρίσκεται ανάμεσα στις κορυφές του Τυμφρηστού, σε υψόμετρο 700 μέτρων, κάμποσα χιλιόμετρα από το Καρπενήσι. Για να φτάσει κανείς στο χωριό, περνά μέσα από έλατα που μονάχα ο δρόμος χωρίζει από πελώρια πλατάνια, τα οποία ποτίζουν τα κλαδιά τους στα νερά του Μέγδοβα. Σ’ αυτήν την πανέμορφη τοποθεσία, είναι το μέρος που η ηγεσία του ΕΑΜ μετέτρεψε σε προπύργιο του απελευθερωτικού αγώνα.Ηδη από το Μάρτη του 1944, η Βίνιανη ήταν η έδρα της Κυβέρνησης του Βουνού. Εκεί πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες, κομβικής σημασίας συσκέψεις που έθεσαν τον άξονα δράσης, προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι που είχαν τεθεί ευθύς εξαρχής: η Εθνική Απελευθέρωση. Η αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας. Η βελτίωση, ολοκλήρωση και απρόσκοπτη λειτουργία των θεσμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η προσαρμογή του λαϊκού στρατού στις αξιώσεις της νέας πραγματικότητας. Η ικανοποίηση των βιοτικών αναγκών του ελληνικού λαού και η περίθαλψη των θυμάτων του κατακτητή. Η ένωση όλου του ελληνικού λαού, κάτω από μια ενιαία δική του κυβέρνηση. Από τις εκλογές που η ΠΕΕΑ προκήρυξε για το τελευταίο δεκαήμερο του Απρίλη του ’44 (στις οποίες ψήφισαν 1.800.000 άντρες και γυναίκες άνω των 18, σε ελεύθερες, ημικατεχόμενες και κατεχόμενες περιοχές της χώρας, μέσα σε συνθήκες απίστευτων διώξεων από τον κατακτητή), εκλέχτηκαν 180 εκπρόσωποι για την πρώτη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, στις Κορυσχάδες, από τις 14 έως τις 27 Μάη του ίδιου χρόνου. Πήραν μέρος πατριώτες που ανήκαν στο ΚΚΕ, στο Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας, στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, στο Σοσιαλεργατικό, στη Δημοκρατική Ενωση, στην Ενωση της Λαϊκής Δημοκρατίας, στο Κόμμα των Αριστερών Φιλελευθέρων, στο Μεταρρυθμιστικό Κόμμα, όπως και ανεξάρτητοι.

Ο Αρης με αντάρτες, στους Αγ. Αναργύρους της Βίνιανης

Την ανάγκη συγκρότησης εθνικής κυβέρνησης, σημείωνε στις αποφάσεις  της η 10η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, η οποία συγκλήθηκε το Γενάρη του 1944: «Το φούντωμα του εθνικού αγώνα, η απελευθέρωση σημαντικού μέρους του εθνικού εδάφους, η ανάγκη της υπέρτατης συνένωσης και επιστράτευσης όλων των εθνικών δυνάμεων στη σημερινή τελική φάση του πολέμου, για την ολοκληρωτική συντριβή των κατακτητών στο πλευρό των συμμάχων, βάζουν μπροστά στο αγωνιζόμενο έθνος επιτακτικά το πρόβλημα της δημιουργίας στην Ελεύθερη Ελλάδα κεντρικού κυβερνητικού οργάνου εθνικής ενότητας και απελευθέρωσης…»*Στις 18 Απρίλη του 1944 η ΠΕΕΑ ανασχηματίζεται και, από τα πέντε μέλη που την αποτελούσαν αρχικά, φτάνει να αριθμεί εννιά επικεφαλής Γραμματειών (υπουργείων): ο Αλέξανδρος Σβώλος ήταν γραμματέας Εξωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Λαϊκής Διαφώτισης (και πρόεδρος της ΠΕΕΑ). Ο Ευρ. Μπακιρτζής γραμματέας Επισιτισμού (και αντιπρόεδρος της ΠΕΕΑ). Ο Ηλ. Τσιριμώκος γραμματέας Δικαιοσύνης. Ο Εμ. Μάντακας γραμματέας Στρατιωτικών. Ο Ν. Ασκούτσης γραμματέας Συγκοινωνίας. Ο Αγγ. Αγγελόπουλος γραμματέας Οικονομικών. Ο Π. Κόκκαλης γραμματέας Κοινωνικής Πρόνοιας. Ο Κ. Γαβριηλίδης γραμματέας Γεωργίας. Ο Στ. Χατζήμπεης γραμματέας Εθνικής Οικονομίας.

Στο σπίτι δεξιά, έγινε η συνάντηση Βελουχιώτη, Ζέρβα και Αγγλων για την ανατίναξη στο Γοργοπόταμ

Το έργο της ΠΕΕΑ ήταν ιδιαίτερα πλούσιο. Εκανε προσπάθεια να δικαιώσει τις προσδοκίες όλων όσοι είχαν αγωνιστεί με αυταπάρνηση και ηρωισμό ενάντια σε ξένους και ντόπιους δυνάστες, αποτυπώνοντας τους πρώτους καρπούς της συλλογικής δουλιάς ενός λαού που πεισματικά και θαρραλέα αποζητούσε την προκοπή. Με τον «Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» η ΠΕΕΑ καθόρισε την οργάνωση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες των Επαρχιακών Συμβουλίων, των Διοικητικών Επιτροπών, των υπηρεσιών των Γραμματειών. Καθόρισε νομοθετικά το ελάχιστο όριο συντήρησης του εργαζόμενου και της οικογένειάς του. Αναγνώρισε, για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, την ισοτιμία της γυναίκας με τον άντρα, τη μισθολογική εξίσωση του εργαζόμενου και της εργαζόμενης. Παραχώρησε τα δάση και τους βοσκότοπους στις κοινότητες. Μερίμνησε για την ανακούφιση των οικογενειών των θυμάτων, των απόρων και των πυροπαθών. Εξασφάλισε τη λειτουργία δημοτικών σχολείων, όπως και παιδαγωγικών φροντιστηρίων για προετοιμασία δασκάλων, τύπωσε βιβλία. Ιδρυσε το Σώμα Εθνικής Πολιτοφυλακής, για να φρουρεί τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του λαού. Κι όλα αυτά, την ώρα που οι κατακτητές, βλέποντας την επερχόμενη ήττα τους, πυρπολούσαν χωριά και εκτελούσαν πατριώτες με μεγαλύτερη εκδικητική μανία, ενώ η ντόπια αντίδραση που είχε καταφύγει στη Μέση Ανατολή μεθόδευε την υποδούλωση του ελληνικού λαού στους Βρετανούς ιμπεριαλιστές.

«Το χωριό μας… το εγκατέλειψαν»

Το τυπογραφείο του ΕΛΑΣ στεγάστηκε σ’ αυτό το σπίτι

Περιμένει κανείς, η Βίνιανη να έχει χαρακτηριστεί ιστορικός χώρος. Ή ακόμα να τελεί υπό την προστασία της πολιτείας, για να διασωθεί ως πολύτιμο μνημείο της ιστορίας της νεότερης Ελλάδας. Κι όμως. «Το χωριό μας… το εγκατέλειψαν», λέει ο Νίκος Μπακογιάννης, πρόεδρος σήμερα του «Σωματείου Εθνικής Αντίστασης, ΠΕΕΑ Βίνιανης Ευρυτανίας». Ο σεισμός που έγινε το 1966 στην περιοχή, ευνόησε εκείνους οι οποίοι αναζητούσαν αφορμή για να ερημωθεί η ιστορική Βίνιανη, και κυρίως για να σβηστούν από τη λαϊκή μνήμη τα γεγονότα με τα οποία συνδέεται. Ετσι το 1968, το χωριό εκκενώθηκε «λόγω κινδύνου κατολισθήσεως». Οι οικογένειες που το κατοικούσαν δημιούργησαν τη Νέα Βίνιανη, σε μια τοποθεσία που δεν μπορεί να συγκριθεί με όσα πλεονεκτήματα εξασφάλιζε η γενέτειρά τους.«Πόσες φορές θυμάμαι στην πλατεία τον Αρη, τον Σαράφη…», διηγείται ο κυρ-Νίκος. Οταν έγινε η πρώτη συνεδρίαση της ΠΕΕΑ στο δημοτικό σχολείο του χωριού, ήταν εννιά χρονών παιδί.
Σήμερα, φτάνοντας στην εκκλησιά των Αγίων Αναργύρων, τραβά το σκοινί για να ηχήσει η καμπάνα, στο μέρος όπου άλλοτε ο ήχος της ειδοποιούσε για τις συνελεύσεις των κατοίκων. Εδώ όπου, τα μόνα ίχνη ζωής που έχουν απομείνει, είναι η μυρωδιά από το χαμομήλι, το χρώμα της άγριας παπαρούνας.
Η εγκατάλειψη του χωριού από την πολιτεία αφήνει περιθώρια ασυδοσίας σε ιδιώτες, που τα τελευταία χρόνια έσπευσαν να αγοράσουν κάποια από τα σπίτια του. Τα κτίσματα λοιπόν που φιλοξένησαν τον τιτάνιο αγώνα του λαού μας για τη λευτεριά του, σήμερα εξελίσσονται σε εξοχικές κατοικίες – γιατί όχι κάποια στιγμή και σε τουριστικά καταλύματα.
Το μόνο σημείο του χωριού που έχει διασωθεί, μετά από επίμονες προσπάθειες φορέων της Ν. Βίνιανης, είναι το σχολείο, όπου στεγάζεται ένα πολύ αξιόλογο μουσείο. Να σημειωθεί, βέβαια, πως ο χώρος αναπλάστηκε μόλις πριν από έξι χρόνια, ενώ μέχρι την κατασκευή του μουσείου, σύχναζαν μέσα… κατσίκια.
Η μία αίθουσα του μουσείου, αναπαριστά το χώρο συνεδριάσεων της ΠΕΕΑ, ενώ το φωτογραφικό υλικό – με πλάνα από την καθημερινότητα των ΕΛΑΣιτών αλλά και της Βίνιανης – που εκτίθεται, είναι ιδιαίτερα πλούσιο.
«Στα χωριά παίρνουν τις αποφάσεις τους», είναι η περιγραφή μιας φωτογραφίας που εικονίζει άνδρες και γυναίκες, νέους και ηλικιωμένους, με ορατά τα σημάδια της κόπωσης και των κακουχιών να συνεδριάζουν κάτω από δέντρα. Εικόνες από συσσίτια των οποίων τη συχνότητα και την ποιότητα η ΠΕΕΑ ανέλαβε να βελτιώσει από την πρώτη κιόλας στιγμή της συγκρότησής της, ώστε ο λαός να διασφαλίσει φαγητό. Χαρτονομίσματα και γραμματόσημα που εξέδωσε η Κυβέρνηση του Βουνού. Ενας πίνακας του ΕΛΑΣ με τη διάρθρωση των σωμάτων στρατού, αλλά και ένας αυθεντικός γερμανικός χάρτης με σημειωμένες τις ελλαδικές περιοχές που είχαν απελευθερώσει τα στρατεύματα του ΕΛΑΣ. Φωτογραφίες από υπαίθριες χειρουργικές επεμβάσεις, από αντάρτισσες που ασκούνταν στο χειρισμό και στη συναρμολόγηση όπλων, αλλά και από την έντονη πολιτιστική δραστηριότητα που αναπτυσσόταν στις ελεύθερες περιοχές: Συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις κλπ.
Ιδιαίτερα πλούσιο είναι ακόμα το έντυπο υλικό από νομοθετικές και διοικητικές διατάξεις της ΠΕΕΑ: άρθρα για την οργάνωση του πολέμου και της λαϊκής ασφάλειας. Για τη λαϊκή δικαιοσύνη. Την οργάνωση των κρατικών υπηρεσιών. Της οικονομίας, της κοινωνικής πρόνοιας. Αρθρα για τα πολιτικά δικαιώματα, αποφάσεις τοπικών συνελεύσεων.

Μέρη… «επικίνδυνα»

Το χωριό όντως εγκαταλείφθηκε επειδή ήταν επικίνδυνο. Οχι όμως για τις ζωές των κατοίκων του. Ηταν «επικίνδυνο» για την εξουσία της ντόπιας αστικής τάξης. Ο ΕΛΑΣ, όσα ήταν και όσα έκανε ο ΕΛΑΣ, η ΠΕΕΑ, όσα έπραξε και όσα σημαίνει η ΠΕΕΑ, η δύναμη με την οποία εξόπλιζε το λαό η ενότητα που διέκρινε τους αγώνες του, μα πάνω απ’ όλα το δίκιο του, έπρεπε να «ταφούν».
Μήπως άλλωστε είναι η πρώτη φορά; Μήπως δεν είναι ανάλογη η «τύχη» της Μακρονήσου; Του κολαστηρίου όπου χιλιάδες αγωνιστές κατέθεσαν μαρτυρικά το δικό τους φόρο αίματος για την ελευθερία και τη δημοκρατία στον τόπο μας, το οποίο ενώ η αστική τάξη έχει μετατρέψει με την υπογραφή της σε μαντρί ζώων, πρόσφατα καπηλεύτηκε για προεκλογικούς λόγους; Μήπως δεν είναι ανάλογη η τύχη δεκάδων ιστορικών χώρων διάσπαρτων σε όλη τη χώρα; Μήπως δεν είναι ίδια η τύχη ολόκληρης της ιστορίας της Εθνικής Αντίστασης, την οποία τα σχολικά βιβλία στριμώχνουν σε ελάχιστες σελίδες;
Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι η αστική τάξη θέλει να ξεχαστεί η αληθινή Εθνική Αντίσταση. Να ξεχαστεί ποιος αντιστάθηκε και γιατί. Τρέμουν οι εκμεταλλευτές της εργατικής τάξης τη μέρα που ο λαός θα πάρει και πάλι τη ζωή στα δικά του χέρια. Και σωστά τρέμουν…

Αναστασία ΜΟΣΧΟΒΟΥ

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ – Κυριακή 15 Αυγούστου 2004

ΒΙΝΙΑΝΗ

 ΒΙΝΙΑΝΗ

ΚΑΤΟΥΝΑ ΒΙΝΑΝΗΣ

ΓΕΦΥΡΙ ΒΙΝΙΑΝΗΣ

ΝΕΑ ΒΙΝΙΑΝΗ

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κερασοχώρι. Το στρατηγείο της εθνικής αντίστασης

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: Τα αντάρτικα λημέρια: Κερασοχώρι το στρατηγείο της εθνικης αντίστασης |

Το Κερασοχώρι (πρώην Κεράσοβο) βρίσκεται στις παρυφές του ελατόφυτου όρους των Αγράφων, Καυκί Ν. Ευρυτανίας και δεσπόζει της γύρω περιοχής. Το Κερασοχώρι υπήρξε πρωτεύουσα του τέως Δήμου Αγραίων. Αγραίοι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης στα πολιτικά του. Τεκμήρια της εποχής των Αγραίων φαίνεται ότι υπάρχουν στο Κάστρο του Κερασοχωρίου όπου διασώζονται ίχνη αρχαίου οικισμού και μέρος φρουριακού τείχους.

Η γεωγραφική θέση του Κερασοχωρίου υποστήριξε την ανάπτυξη του χωριού κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Στους προεπαναστατικούς χρόνους το 1767 ο Γιάννης Μπουκουβάλας, πρωτοπαλίκαρο του Δήμου Σταθά με 300 κλεφταρματωλούς επιτέθηκε στον τουρκαλβανό Μούρτο Χούσιο, παππού του Αλή Πασά και προκάλεσε σοβαρές απώλειες. Εδώ και ο Κώστας Βελλής, το άξιο κερασοχωρίτικο τέκνο ύψωσε στις 10 Μαίου 1821 τη σημαία της επανάστασης. Σε ένα δημοτικό τραγούδι για τους Μπουκουβαλαίους το Κερασοβο αποκαλείται << Μεγάλη Χώρα>>, όχι τόσο για τον πληθυσμό του, αλλά ως κέντρο της περιοχής, πρωτεύουσα.

Το παλιό Κεράσοβο είχε ωραία πέτρινα σπίτια, πλακόστρωτους δρόμους και ισχυρούς προύχοντες. Μερικοί έμεναν σε ιδιόκτητους πύργους, όπως οι Δασκαλόπουλοι. Το Κεράσοβο ως κοινότητα ακμάζει δημογραφικά κατά τον 18ο αιώνα. Σε επιγραφή του 1725 χαρακτηρίζεται ως κώμη. Σε άλλη επιγραφή του 1761 η κοινότητα αποκαλείται Μέγα Κεράσοβο. Ο Αθανάσιος Ιατρίδης, γνώστης της παράδοσης και της ιστορίας του τόπου γράφει κατά λέξη <<Ήκμαζε τότε το χωρίον τούτο, έχον υπερ τας τριακοσίους οικογενείας οικήτορας και πάνω από 1500 κατοίκους>>.

Στα 1799 λειτουργεί σχολείο <<κοινών γραμμάτων>> όπου δίδασκε ο ονομαστός δάσκαλος Παπαιωάννης από το ίδιο χωριό. Είναι γνωστοί και άλλοι <<λογιώτατοι>>. Παράλληλα στο Κεράσοβο υπάρχουν έμποροι και ακμάζουν διάφοροι επαγγελματίες, ιδίως ράφτες παραδοσιακών στολών και τσαρουχοποιοί.  Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκκλησία της παναγίας με αξιόλογες μεταβυζαντινές τοιχογραφίες του 18ου αιώνα και ο ναός της Αγίας Παρασκευής με ξυλόγλυπτο τέμπλο σπάνιας ομορφιάς και τέχνης, έργο του φημισμένου τεχνίτη Κυρίτση.

 

Στα χρόνια της αντίστασης στο Κεράσοβο λειτούργησε το στρατηγείο του ΕΛΑΣ με επικεφαλής τους Σαράφη και Σάντο. Η καρδιά της Ελλάδας χτυπούσε εδώ στους ρυθμούς του αγώνα παράλληλα με το χωριό της Βίνιανης, όπου φιλοξένησε μεγάλες προσωπικότητες της Εθνικής Αντίστασης.

Το Κερασοχώρι, απέχει 45 χλμ από το Καρπενήσι, μέχρι το 2010 αποτελούσε την έδρα του καποδιστριακού δήμου Βίνιανης, ενώ σήμερα αποτελεί έδρα του καλλικρατικού δήμου Αγράφων




«Απο την ιστοσελίδα του Δημοτικού Σχολείου Κερασοχωρίου»




Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: Φωτογραφίες απο την Εθνική Αντίσταση |


Η Ελλάδα της ΕΑΜικής Αντίστασης με το φακό του Μελετζή

Εκθεση φωτογραφιών του Σπύρου Μελετζή από την αντίσταση του ΕΛΑΣ στα βουνά (1942 – 1944), παρουσιάζεται στο Μέγαρο Εϋνάρδου

 

 

 

Η μπάντα του ΕΛΑΣ στις Κορυσχάδες. Ευρυτανία 1944. (Μαέστρος ο Αλέκος Ξένος). Αρχείο Μελετζή

Νοέμβρης του 1944. Ενα μήνα μετά την απελευθέρωση και λίγες μέρες πριν τα γεγονότα του Δεκέμβρη στην Αθήνα, στην οδό Κοραή (στο μέγαρο της Ηλεκτρικής, που ήταν επιταγμένο από τους Γερμανούς ως τον Οκτώβρη 1944), μεγάλες ουρές κόσμου ανέμεναν στη σειρά για να δουν τη φωτογραφική έκθεση του Σπύρου Μελετζή. Μια παρουσίαση, που πραγματοποιήθηκε έπειτα από εντολή της ηγεσίας του ΚΚΕ στον φωτογράφο Σπ. Μελετζή και περιλάμβανε τις φωτογραφίες του από την Αντίσταση του ΕΑΜ στα βουνά, τους αντάρτες του ΕΛΑΣ, την Κυβέρνηση του Βουνού, τις οργανώσεις που είχαν επίσης μεγάλη δραστηριότητα, την ΕΠΟΝ… Φωτογραφίες νωπές ακόμη, από την τιτάνια προσπάθεια του λαού μας να αποτινάξει τους κατακτητές, γεμάτες από τον αγώνα του, την ελπίδα του, τη θέλησή του για λαϊκή κυριαρχία και μια δίκαιη κοινωνία. Η έκθεση έκλεισε ξαφνικά με τα γεγονότα του Δεκέμβρη. Από το 1944, αυτά τα έργα θεωρούνταν χαμένα. Μόλις το 1988 έγινε γνωστή η ύπαρξή τους, ενώ η πρώτη παρουσίασή τους μετά το ’44, πραγματοποιήθηκε πέρυσι στη Βαλένθια – με προσθήκη και άλλων αντιστασιακών φωτογραφιών του Μελετζή – για να ακολουθήσει η Θεσσαλονίκη και αυτές τις μέρες η Αθήνα.

«Σπύρος Μελετζής. Η Αντίσταση στα βουνά, 1942 1944», είναι ο τίτλος της έκθεσης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας, που φιλοξενείται στο Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγίου Κωνσταντίνου 20 – δίπλα στο Εθνικό Θέατρο) και συμπίπτει με τα πέντε χρόνια από το θάνατο του μεγάλου μας φωτογράφου. Εως 19/10, εκτίθενται 190 φωτογραφίες που τράβηξε ο Σπ. Μελετζής στο διάστημα 1942 – 1944 και είναι τυπωμένες από τον ίδιο (κάποιες το 1944 και κάποιες τη δεκαετία του ’70). Προέρχονται από το Αρχείο Σπύρου Μελετζή και το Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη και παρουσιάζονται σε επιμέλεια των: Nicols Sanchez Dur και Νίνας Κασσιανού. Η έκθεση αποτελεί παραγωγή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Βαλένθια και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης.

«Μουσείο» των αγώνων του λαού μας

Πορεία προς τα Φουρνά για τα τρίχρονα του ΕΑΜ (Σεπτέμβρης 1944). Αρχείο Μελετζή

Η φωτογραφία στάθηκε για τον Σπ. Μελετζή, το μεγάλο σχολειό της ζωής του. Το έργο του, τεράστιο, «μουσείο της εργατιάς, της αγροτιάς, των αγώνων του λαού, όλης της Ελλάδας», όπως το χαρακτήρισαν. Πρωτομάστορας και ποιητής της τέχνης της φωτογραφίας, επίσημος φωτογράφος της Εθνικής Αντίστασης κατέγραψε με το φακό του τα όνειρα, τις ελπίδες, τους αγώνες, τους καημούς και τις προσδοκίες των Ρωμιών, διασώζοντας μέχρι τις μέρες μας, σε άσπρο και μαύρο, μια Ελλάδα με πολλά χρώματα. Με το βλέμμα της ψυχής του, απαθανάτισε το λαό μας και τον αγώνα του για μια Ελλάδα λεύτερη.

Αν και η ενασχόλησή του με τη φωτογραφία ξεκινά από τα νεανικά του χρόνια, τα έργα που θα τον αναδείξουν και θα τον καθιερώσουν ως έναν από τους σπουδαιότερους φωτογράφους μας, είναι οι στιγμές που ο Σπ. Μελετζής αποτυπώνει με το φακό του την περίοδο της Κατοχής και της Αντίστασης. Η γερμανική σημαία που κυματίζει στην Ακρόπολη, οι άνθρωποι που πεθαίνουν στους δρόμους της Αθήνας, οι ΕΑΜίτες αντάρτες που αγωνίζονται στα βουνά της Ελλάδας, η Απελευθέρωση, είναι μερικά από τα θέματα των φωτογραφιών του, οι οποίες διακρίνονται όχι μόνο για την ιστορική σημασία τους, αλλά και για την υψηλή αισθητική τους.

Στις αρχές του 1942, ο Σπ. Μελετζής πάει στον Ολυμπο, στο χωριό Καρυές και φωτογραφίζει αντάρτικες ομάδες, καθώς και λοχαγούς του ΕΛΑΣ. Τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1942, ταξιδεύει στην Πελοπόννησο με αποστολή, που του είχε αναθέσει η οργάνωση του ΕΑΜ της Αθήνας, να φέρει τρόφιμα στην πρωτεύουσα. Από τις φωτογραφίες του ταξιδιού, ήταν και εκείνη της Αννέτας, της πρώτης αντάρτισσας που είχε βγει στα βουνά της περιοχής. Το Φλεβάρη του ’44, το ΠΓ του ΚΚΕ τού στέλνει το μήνυμα: «Σπύρο, έλα στο βουνό, εκεί που χτίζεται η Νέα Ελλάδα». Το «σαΐνι», όπως ήταν το παρατσούκλι του, παίρνει τη μηχανή του, 332 φιλμ και ανεβαίνει στη Βίνιανη, όπου και στήνει το εργαστήριό του. Εκεί απαθανάτισε το έπος της Εθνικής Αντίστασης και έκανε πραγματικότητα το όνειρό του, να φωτογραφίσει τον Αρη.

Μετακίνηση στρατιωτών του ΕΛΑΣ από Πετρίλια προς Φουρνά (1944). Αρχείο Μελετζή

Η απελευθέρωση της Αθήνας στις 12 Οκτώβρη του 1944, θα βρει τον Σπ. Μελετζή στα βουνά της Ρούμελης. Το 1996, σε εκδήλωση προς τιμήν του στη Ρεντίνα Καρδίτσας, θυμόταν: «Συνάντησα μια Ρουμελιώτισσα γερόντισσα, που κουβαλούσε εφόδια για τους αντάρτες. Οταν τη ρώτησα, πώς μπορεί να είναι ζαλωμένη με ένα τόσο βαρύ φορτίο, πήρα μιαν απάντηση: «Αγώνας είναι αυτός συναγωνιστή, άμα κερδίσουμε, τα κερδίζουμε όλα. Αμα τα χάσουμε, τα χάνουμε όλα». Τότε είδα αυτήν τη γερόντισσα, σα γίγαντα μπροστά μου και άρχισα να σκέφτομαι ότι οι φωτογραφίες που έπρεπε να τραβήξω, έπρεπε να έχουν την αγωνία, την πίστη, την ελπίδα και τη λεβεντιά αυτού του λαού».

Πολύτιμη κληρονομιά

Η έκθεση της οδού Κοραή το 1944, με τις 150 φωτογραφίες από την Αντίσταση, ήταν ένα δυνατό ξάφνιασμα που βάσταξε μόλις 9 μέρες. Οι προθεσμίες, που έθεσε τότε η ηγεσία του ΚΚΕ στον Σπ. Μελετζή για την παρουσίασή της, ήταν ασφυκτικά πιεστικές. Το στήσιμό της έγινε σε χρόνο ρεκόρ, ενώ σημαντική ήταν η βοήθεια συναγωνιστών του, που μαζί είχαν δουλέψει στα βουνά και γνώριζαν σχετικά τα θέματα.

«Οσοι την είδαν – ανέφερε ο Νίκος Καραντηνός – έτριβαν τα μάτια τους, γνωρίζοντας μια Ελλάδα της Αντίστασης με το φωτογραφικό μάτι του Σπύρου Μελετζή. Ολο αυτό το υλικό το υπερασπίστηκε, το έκρυψε στα φυλλοκάρδια του και μας το παρέδωσε ως παρακαταθήκη για κληρονομιά». Η έκθεση κράτησε μόνον 9 ημέρες, γιατί ακολούθησαν τα Δεκεμβριανά. Ο φωτογράφος, που κατά τη διάρκεια της Μάχης της Αθήνας θα προσπαθήσει να φωτογραφίσει, θα συλληφθεί με τη φωτογραφική μηχανή του από τους Ριμινίτες. Αρχικά, οδηγήθηκε στο Γουδί και μετά στην Ελ Ντάμπα της Αιγύπτου. Με την επιστροφή του στην Αθήνα αναζήτησε την έκθεση στην αίθουσα της οδού Κοραή, χωρίς να βρει ή να μάθει τίποτε σχετικά με την τύχη της.

Ο Βάλιας Σεμερτζίδης ζωγραφίζει τον μαυροσκούφη Λέοντα (Βίνιανη 1944). Πίσω αριστερά όρθιος ο Αρης Βελουχιώτης. Αρχείο Μελετζή

Οι φωτογραφίες της έκθεσης, εντοπίστηκαν ύστερα από πολλά χρόνια. Μετά το θάνατο του μεγάλου μας χαράκτη Τάσσου Αλεβίζου, το 1985, η σύντροφός του Λουκία Μαγγιώρου, τις βρήκε φυλαγμένες στο εργαστήριό του. Τις παρέδωσε στο Μουσείο Μπενάκη και από τότε βρίσκονται στο Φωτογραφικό Αρχείο του Ιδρύματος. Λίγες από αυτές, πολύ πιθανό να έχουν τυπωθεί από τον Σπ. Μελετζή, στο βουνό.

Τον Ιούλη του 1945, ο Σπ. Μελετζής έθαψε στο σπίτι του για να τα διασώσει, 2.200 περίπου φιλμ από την Αντίσταση και τα Δεκεμβριανά. Τριάντα χρόνια αργότερα, με μεγάλη αγωνία για το τι είχε απομείνει, ξανάβγαλε στο φως όλον αυτόν το θησαυρό ανέπαφο και τον παρέδωσε στη Νεοελληνική Ιστορία. Οι φωτογραφίες αυτές περιλαμβάνονται στο πρώτο του βιβλίο, «Με τους Αντάρτες στα βουνά».

Για την πορεία της ζωής του, ο Σπ. Μελετζής ανέφερε σε εκδήλωση που οργάνωσε προς τιμήν του ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Δημοσιογράφων Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης 1941 – ’44, το 1992: «Το 1942 βρέθηκα στον κάτω Ολυμπο και ήρθα σε άμεση επαφή κοντά στο χωριό Καρυά με τους αρχηγούς των πρώτων αντάρτικων ομάδων του ΕΛΑΣ. Τόση ήταν η συγκίνηση που ένιωσα και τόσο γοητεύτηκα που πήρα την απόφαση, αν θα μπορούσα, και εγώ να ανέβαινα στο βουνό και να ζούσα αυτή την αντάρτικη ζωή που ήταν γεμάτη λεβεντιά και αντρειοσύνη.

Στις αρχές του 1944 πήρα μια ειδοποίηση από την Κεντρική Επιτροπή, που μου έλεγε να ετοιμαστώ όσο μπορούσα πιο γρήγορα γιατί θα ανέβαινα στο βουνό, στην Ελεύθερη Ελλάδα, ως ο επίσημος φωτογράφος της Εθνικής μας Αντίστασης… Σήμερα έχω βεβαιωθεί πως ήταν σωστές οι ενέργειές μου στα βουνά της Ελεύθερης Ελλάδας, αλλά και όλη η μετέπειτα πορεία της ζωής μου, που μπόρεσα να φυλάξω και να διασώσω όλο αυτό το μοναδικό, ιστορικό και ανεπανάληπτο υλικό της Εθνικής μας Αντίστασης, το οποίο θα μείνει παντοτινή κληρονομιά στο λαό μας και δίδαγμα μεγάλο στις μελλοντικές γενιές μας».

Αυτοδιοίκηση. Συνέλευση χωρικών στο χωριό Βλάση (κοντά στα Πετρίλια). 1944. Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκ
 

Το πυροβολικό στη δράση. Ανατίναξη του σιδηροδρομικού σταθμού Καΐτσας στη Θεσσαλία (1944). Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη

Μάχη της σοδειάς. Θεσσαλία 1944. Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη
 

Ο Β. Σεμερτζίδης ζωγραφίζει πορτρέτο αντάρτη στη Βίνιανη. 1944. Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη


Ηλ,ΜΟΡΤΟΓΛΟΥ,

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 28 Σεπτέμβρη 2008

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: Τά αντάρτικα λημέρια: ο Αρης Βλουχιώτης |

Αρης Βελουχιώτης. Ενας ασυμβίβαστος επαναστάτης

1. Αθανάσιος Κλάρας

Ο Αθανάσιος Κλάρας γεννήθηκε στη Λαμία στις 27 Αυγούστου 1905 από εύπορη οικογένεια. Τελείωσε οικότροφος την Αβερώφειο Μέση Γεωργική Σχολή Λάρισας (www.evrytania.gr).

Το ανήσυχο πνεύμα του ήταν ορατό από τα νεανικά του χρόνια, όπου είχε ενταχθεί στο Αντιμιλιταριστικό τμήμα (Α.Μ.Ι.) του Κ.Κ.Ε. γιατί ήταν το μόνο κόμμα που αντιστεκόταν στη χούντα του Μεταξά (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Λίγο μετά την ένταξη του στο κόμμα ο Αθανάσιος Κλάρας κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Λόγω της ένταξης του στο Κ.Κ.Ε. υπηρέτησε στο Καλπάκι που ήταν Πειθαρχικός Ουλαμός, το χειρότερο στρατιωτικό κάτεργο της εποχής.

Ο Αθανάσιος Κλάρας είχε ενεργή δράση στα δρώμενα της επόχης ως απλός αγωνιστής. Είχε φυλακιστεί και βασανιστεί πολλές φορές λόγω της ένταξης του στο τότε παράνομο κόμμα. Εξαιτίας της συνεχούς του αναφοράς στη μιζέρια που μαστίζει τους ανθρώπους του κολλάνε το ψευδώνυμο «Μιζέριας» που χρησιμοποιεί μέσα στο κόμμα (Χαριτόπουλος, 1997).

1.1. Τα μέτρα της Χούντας του Μεταξά έναντι των κομμουνιστών

Η χούντα του Μεταξά κυνηγούσε την «παρανομία» ανελέητα και τα κατάφερνε με διάφορους τρόπους.

  1. Ίδρυσε ένα ψεύτικο Κ.Κ.Ε. με σκοπό την αποδιοργάνωση και σύγχυση των μελών του κομμουνιστικό κόμματος.
  2. Οι φυλακές είχαν γεμίσει από τους αντιδραστικούς του συστήματος. Η Μεταξική χούντα τους έδινε την ευκαιρία της αποφυλάκισης, υπογράφοντας δήλωση «μετανοίας», η οποία τους υποχρέωνε να δηλώσουν δημόσια ότι αρνούνται την πίστη τους (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Όποιος υπέγραφε, βαφτίζονταν ‘’δηλωσίας» από τους συντρόφους του και στιγματίζονταν για πάντα.

1.2. Αθανάσιος Κλάρας και δήλωση «μετανοίας»

Τον Ιούλη του 1939 ο Αθανάσιος Κλάρας υπέγραψε δήλωση «μετανοίας» και αποφυλακίστηκε. Στη πραγματικότητα υπέγραψε με εντολή του γραμματέα του Κ.Κ.Ε. Νίκο Ζαχαριάδη για τις ανάγκες του αγώνα σε εκείνη τη φάση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γίνει ένα εκβιαστικό μέσο των αντιπάλων του μέσα στο κόμμα τη περίοδο της πολεμικής του δράσης

Άρης Βελουχιώτης.

2. Ιστορική αναφορά στα γεγονότα του Β’ παγκοσμίου πολέμου στη χώρα μας

Στις 28/10/1940 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα. Τα ελληνικά στρατεύματα συγκεντρώθηκαν στα σύνορα για να αποτρέψουν την Ιταλική εισβολή. Ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος με αποτέλεσμα να καθηλώσουν τις Ιταλικές δυνάμεις στα Αλβανικά βουνά, αλλά και με την εαρινή αντεπίθεση τους να τους αναγκάσουν σε γενική υποχώρηση (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Φωτό 1. Έλληνες στρατιώτες στο Αλβανικό μέτωπο.

Τον Απρίλιο του 1941 οι Γερμανοί βλέποντας τη κατάσταση αυτή, αναγκάζονται να στείλουν δυνάμεις για την αποτροπή του αρνητικού κλίματος που δημιουργήθηκε στη παγκόσμια κοινή γνώμη από τους συμμάχους τους, τους Ιταλούς. Στα οχυρά του ‘’Ρούπελ» γράφτηκε η λαμπρή ιστορία της Ελληνικής αντίστασης κατά των νέων εισβολέων. Οι Έλληνες αντιστάθηκαν σθεναρά, αλλά ταυτόχρονα αντιμετώπισαν την προπαγάνδα της πέμπτης φάλαγγας η οποία έφερε συναισθήματα ηττοπάθειας (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Στις 20 Απριλίου 1941 οι στρατηγοί Γ. Τσολάκογλου, Π. Δεμεστίχας και Ε. Μπέκιος υπέγραψαν την παράδοση των όπλων (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

2.1. Οι προσπάθειες του Αθανάσιου Κλάρα για τη δημιουργία αντάρτικου

Ενώ οι Γερμανοί κατακλύζανε τη χώρα η στρατιωτική ηγεσία έδωσε εντολές στο στρατό να διαλυθεί και να παραδώσει τον οπλισμό του στον εχθρό. Ο Αθανάσιος Κλάρας παράκουσε τη διαταγή. Υπηρετούσε τότε στο πυροβολικό, συγκεκριμένα σε στοιχείο ορεινού πυροβόλου, το οποίο κατέβηκε συνταγμένο μέχρι το Σχηματάρι. Στη Χαλκίδα είδε μερικά Ελληνικά αεροπλάνα έτοιμα να παραδοθούν στον εχθρό και τα κατέστρεψε. Αχρήστεψε το πυροβόλο του στοιχείου και διέλυσε τη μονάδα, λέγοντας στους συμπολεμιστές του, ότι ο πόλεμος αργά ή γρήγορα θα επαναληφθεί. Η κατάσταση ήταν δραματική, ο βασιλιάς και η χουντική κυβέρνηση εγκατέλειψαν τη χώρα και άφησαν τον λαό στην τύχη του εχθρού (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Φωτό 2. Ο λαός στην εξαθλίωσή του

Ο Αθανάσιος Κλάρας κατέβηκε στην Αθήνα και έψαξε να βρει τους παλιούς του συντρόφους και να μάθει ποιοι γύρισαν από το μέτωπο. Όπου και αν βρισκόταν δεν σταματούσε να ενθαρρύνει και να λεει σε όλους ότι δεν χάθηκε ο πόλεμος. Σκοπός του ήταν η αναδιοργάνωση του διαλυμένου στρατού στα Ελληνικά βουνά. Παράλληλα ερχόταν σε στενή επαφή με ανθρώπους του μηχανισμού του Κ.Κ.Ε. (Φθιώτιδα, Ευρυτανία) για την προσπάθεια δημιουργίας αντάρτικου (Χατζηπαναγιώτου, 1982)

Άρης Βελουχιώτης.

3. Το ψευδώνυμο του Αθανάσιου Κλάρα Άρης Βελουχιώτης.

Ο Αθανάσιος Κλάρας στην αντάρτικη δράση του θα αυτονομαστεί Άρης Βελουχιώτης. Επηρεασμένος από τον αρχαίο θεό του πολέμου επιλέγει το όνομα Άρης και το Βελουχιώτης από το δέος της επιβλητικής εικόνας του Βελουχιού, του θρυλικού βουνού των κλεφτών που δεσπόζει πάνω από το Καρπενήσι (Χαριτόπουλος, 2003).

3.1. Η δημιουργία του Ε.Α.Μ. και του Ε.Λ.Α.Σ.

Στις 30 Απριλίου 1941 διορίζεται από τους κατακτητές στην Αθήνα η πρώτη προδοτική κυβέρνηση, υπό τον στρατηγό Γ. Τσολάκογλου. Παράλληλα   με την επίθεση κατά της Ρωσίας, από τα Γερμανικά στρατεύματα, γίνεται και η μοιρασιά της Ελλάδας. Παραχωρούνται τα νησιά του Ιονίου στους Ιταλους και η Ανατολική Μακεδονία και δυτική Θράκη μαζί με τα νησιά της Θάσου και της Σαμοθράκης στους Βούλγαρους (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Οι πολιτικοί διάδοχοι της κυβέρνησης συνεχίζουν την προδοσία αφού συνεργάζονται με τους εχθρούς. Πολλοί από τους αγωνιστές είναι εξόριστοι και άλλοι βρίσκονται σε φυλακές γι’ αυτό δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες για τον Ελληνικό λαό (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Μετά από πολλές προσπάθειες και δυσκολίες ο Άρης Βελουχιώτης κατάφερε να δημιουργήσει την πρώτη ομάδα ένοπλης αντίστασης, τον μετέπειτα θρυλικό Ελληνικό Απελευθερωτικό Λαϊκό Στρατό (Ε.Λ.Α.Σ.), ενώ παράλληλα στην Αθήνα οι Έλληνες αγωνιστές δεν το βάζουν κάτω και παρά τους κινδύνους δραπετεύουν από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεων. Έτσι στις 24 Σεπτεμβρίου 1941 ιδρύεται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

3.2. Η πρώτη εμφάνιση της ομάδας του Άρη Βελουχιώτη

Ο Βελουχιώτης υποστήριζε πως ήρθε ο καιρός να γίνει η πρώτη εμφάνιση της ομάδας, με σκοπό το επίσημο ξεκίνημα του ένοπλου αγώνα κατά των κατακτητών.

Φωτό 3. Αντάρτης.

Στις 7 Ιουλίου 1942 με υψωμένη την Ελληνική σημαία, που την είχαν πάρει από τον μυημένο ντόπιο δάσκαλο Βασίλη Παπανικολάου και με μια επιγραφή πάνω της «Ελεύθερη Ευρυτανία» μπαίνουν στο χωριό Δομνίστα. «Μαύρη είναι η νύχτα στα βουνά, στους βράχους πέφτει χιόνι…» ακούγεται από την μικρή ομάδα των οπλοφόρων, οι οποίοι συνταγμένοι μπαίνουν μέσα στο χωριό. Ο επικεφαλής της ο Άρης Βελουχιώτης, ζητάει από τον πρόεδρο, τον δάσκαλο και τον παπά του χωριού την άδεια για την συγκέντρωση των κατοίκων στην πλατεία για να τους μιλήσει. Εκεί συστήνεται ως Ταγματάρχης πυροβολικού Άρης Βελουχιώτης, τους λέει ότι είναι «τμήμα» ενός αντάρτικου στρατού και με έναν πύρινο λόγο κηρύττει τον ένοπλο αγώνα κατά των Ιταλών, Γερμανών, Βουλγάρων κατακτητών και των ντόπιων συνεργατών τους. Ο ενθουσιασμός των κατοίκων μεγάλος, ο οποίος ξεσπά σε έντονα χειροκροτήματα και επιφωνήματα. Η λαμπρή ιστορική πορεία του Ε.Λ.Α.Σ. μόλις ξεκίνησε (Χατζηπαναγιώτου, 1982. Χαριτόπουλος, 2003).

3.3. Η πορεία του Ε.Λ.Α.Σ.

Ο Άρης Βελουχιώτης με τον Ε.Λ.Α.Σ. ξεκινά τις μάχες κατά των κατακτητών. Θα συντρίψει το Ιταλικό καταδιωκτικό απόσπασμα στη Ρέκα και θα κερδίσει τις μάχες με τους κατακτητές στην Υπάτη, στο Κρίκελλο, στο Γοργοπόταμο, στη Χρύσω, και στο Μικρό χωριό (Χατζηπαναγιώτου, 1982. Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια 1979).

Φωτό 4. Ο Βελουχιώτης στη Βίνιανη.

Η μάχη της Ρέκας στη Γκιώνα έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου 1942 και ήταν μια πρώτη νίκη του Αντάρτικου. Στις 8 Σεπτεμβρίου 1942 ο Άρης Βελουχιώτης πληροφορείται, από τοπικές οργανώσεις των χωριών που είχαν καθοδηγηθεί από τον ίδιο και παρακολουθούσαν τις κινήσεις των εχθρών, ότι 50 Ιταλοί θα διανυκτέρευαν σ’ έναν ερειπωμένο μύλο στη ρεματιά της Ρέκας. Έτσι, ο Βελουχιώτης παίρνει την απόφαση να τους επιτεθεί. Από τη μάχη αυτή παίρνει λάφυρα (ένα βαρύ πυροβόλο, οπλοπολυβόλα, όπλα, πυρομαχικά, χειροβομβίδες, τρόφιμα, μεταγωγικά) και αιχμαλώτους. Σκοπός της αιχμαλωσίας δεν είναι η εκτέλεση τους αλλά η ανταλλαγή τους με πολιτικούς Έλληνες κρατούμενους. Οι κατοχικές αρχές όμως, καταλαβαίνουν ότι αυτό θα αποτελούσε αναγνώριση του αντάρτικου ως στρατό και θα μείωνε τη μαχητικότητα των στρατιωτών τους. Για το λόγο αυτό, προτιμούν να θυσιάσουν τη ζωή των Ιταλών αιχμαλώτων και αντί να ανταλλάξουν, εκτελούν τους Έλληνες κρατούμενους. Ύστερα απ’ αυτό, το ανταρτοδικείο αποφασίζει την εκτέλεση των Ιταλών κρατουμένων. Πολλοί ήταν αυτοί που κατηγόρησαν τον Άρη Βελουχιώτη για την πράξη αυτή (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Στη συνέχεια ο Βελουχιώτης σχεδίασε τον αναίμακτο αφοπλισμό των σταθμών και τμημάτων της χωροφυλακής στην Υπάτη. Η ενέργειά του αυτή είχε σα σκοπό να βάλει τις ιταλικές και ελληνικές αρχές σε υποψίες ότι, για να πετυχαίνονται τόσο εύκολα αυτοί οι αφοπλισμοί, πιθανόν να γίνονται με συναίνεση ανταρτών και χωροφυλάκων. Έτσι θα αναγκάζονταν να συμπτύξουν τα τμήματά τους από τα ορεινά μέρη, στις πόλεις. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα:

•  Την αποδιοργάνωση των ιταλικών και ελληνικών δυνάμεων κατοχής και

•  Την ελευθέρωση ενός μέρους της Ελλάδας και τη δημιουργία μιας ελεύθερης περιοχής.

Το σχέδιο του Άρη Βελουχιώτη στέφθηκε με επιτυχία. Οι αντάρτες μπήκαν αθόρυβα τη νύχτα και αφόπλισαν τους κοιμισμένους χωροφύλακες. Πήραν μαζί τους μόνο τον μοίραρχο Κότσυφα και τον απόστρατο στρατηγό Ραφτοδήμο, οι οποίοι όμως αργότερα αφέθησαν ελεύθεροι (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Ο Βελουχιώτης βασισμένος σε πληροφορίες ότι οι αντάρτες είχαν περικυκλωθεί από μια Ιταλική φάλαγγα στο Κρίκελλο αποφάσισε να τη χτυπήσει. Στην επίθεση αυτή σκοτώθηκαν οχτώ Ιταλοί και άλλοι 18 αναγκάστηκαν να καταθέσουν τα όπλα. Από τους αντάρτες σκοτώθηκε ο Δάσκαλος Δημήτρης Σαξώνης (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

4.1. Άρης Βελουχιώτης και σύμμαχοι

Φωτό 5. Άγγλοι στρατιώτες.

Οι Άγγλοι βλέπουν τον Ε.Λ.Α.Σ. να έχει μεγάλη απήχηση στο λαό της υπαίθρου, που προσδοκεί τη λευτεριά του. Ώς «προστάτες» της Ελλάδας, δεν ήθελαν να αφήσουν μια χώρα με μεγάλη στρατηγική σημασία να γίνει ελεύθερη και ανεξάρτητη. Για τον λόγο αυτό βρήκαν έναν παλιό κινηματία στρατιωτικό, τον Ναπολέων Ζέρβα, με σκοπό να τον χρησιμοποιήσουν για την εκπλήρωση των σχεδίων τους. Τον όρισαν αρχηγό μιας αντιμοναρχικής οργάνωσης, του Ε.Δ.Ε.Σ. (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος) και υπαρχηγό τον Κομνηνό Πυρομάγλου. Είναι γεγονός ότι, ενώ δεν εφοδίαζαν τον Ε.Λ.Α.Σ., εφοδίαζαν τον Ζέρβα με όπλα, για τις μάχες εναντίον του Ε.Λ.Α.Σ. (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Η προσπάθεια του Ε.Δ.Ε.Σ. και των Άγγλων ήταν να παρεμποδιστεί με κάθε τρόπο σε όλη τη Δυτική Ρούμελη η ανάπτυξη του Ε.Α.Μ. και του Ε.Λ.Α.Σ. Ήθελαν να εξασφαλιστεί, σύμφωνα με την άποψη του Βελουχιώτη, η μονοπώληση του αγώνα στην περιοχή από τον Ε.Δ.Ε.Σ. και ο έλεγχος του στρατηγικού αυτού χώρου που συνδέεται με την Ήπειρο, όπου είχαν εγκατασταθεί οι Άγγλοι και ο Ζέρβας. Γι’ αυτό το σκοπό, ο Ε.Δ.Ε.Σ. δημιούργησε μικροανταρτοομάδες (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Σημαντικό γεγονός που έγινε στο διάστημα αυτό, ήταν ο πρώτος αφοπλισμός του 5/42 συντάγματος (15 Μαΐου 1943) που είχε δημιουργηθεί στη Γκιώνα από τον συνταγματάρχη Δημήτριο Ψαρρό, με τις προτροπές και πάλι των Άγγλων για τους ίδιους σκοπούς (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

4.2. Επέμβαση των Άγγλων με πρόσχημα την ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου. 25-26 Νοεμβρίου 1942

Οι Άγγλοι, ως προστάτες και ιμπεριαλιστική δύναμη που έλεγχε την χώρα, (βλέπε σήμερα αμερική), μέχρι τη στιγμή που έφυγε η κυβέρνηση και ο βασιλιάς, οι οποίοι εγκατέλειψαν τον λαό στη τύχη του, ανησυχούσαν για το ακέφαλο προτεκτοράτο τους, στο οποίο ο απλός λαός πάλευε για την αναδιοργάνωσή   του μέσα από το Ε.Α.Μ. και το στρατιωτικό τμήμα του, τον Ε.Λ.Α.Σ., στο οποίο ηγέτης του, ήταν ό άκρως επικίνδυνος για τα σχέδιά τους Άρης Βελουχιώτης.

Έτσι τον Νοέμβριο του 1942 δύο ομάδες Άγγλων αξιωματικών, πέφτουν με αλεξίπτωτα στον ελλαδικό χώρο, η μία στη περιοχή της Άρτας σε ραντεβού με τον άνθρωπό τους τον Ναπολέων Ζέρβα και η δεύτερη με το πρόσχημα του ‘’λάθους» στη ελεγχόμενη περιοχή του Ε.Λ.Α.Σ. την Γκιώνα. Το ‘’λάθος» ήταν μία πρόφαση για να έρθουν σε επαφή με τον Άρη και εκεί να εκθέσουν το λόγο της παρουσίας τους, την ‘’ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου». Αποφασίζουν να γίνει η επιχείρηση από κοινού (Άγγλοι, Ε.Λ.Α.Σ. και Ε.Δ.Ε.Σ.). Σκοπός των Άγγλων ήταν η βολιδοσκόπηση της πολεμικής ικανότητας του Ε.Λ.Α.Σ και η εξύμνηση του Ναπολέων Ζέρβα, (όπως και έγινε), ως η μεγάλη αντιστασιακή δύναμη στην Ελλάδα, που στη παρούσα φάση δεν διέθεται ικανή δύναμη για τέτοιο επιχείρημα ενώ ο Ε.Λ.Α.Σ. είχε στο ενεργητικό του νικηφόρες μάχες έναντι των δυνάμεων κατοχής.

Φωτό 6. Η Γέφυρα του Γοργοποτάμου.

Το σχέδιο της επιχείρησης πήρε τελική μορφή μετά από έντονες παρατηρήσεις του Άρη αλλά με συμβιβασμούς καθ’ υπόδειξη των Άγγλων. Η γέφυρα φυλάσονταν από ισχυρές δυνάμεις. 60 ΕΛΑΣίτες υπό τον Κωστούλα χτυπούσαν το νότιο φυλάκιο της γέφυρας και μετά απο 18 λεπτά το κατέλαβαν. Οι ΕΔΕΣίτες στα πρώτα πυρά του βορείου φυλακίου υποχώρησαν, με αποτέλεσμα πολύτιμος χρόνος να χαθεί και οι αμυνόμενοι να αναδιοργανωθούν. Στη φάση αυτή ο Ζέρβας ζητά τη ματαίωση της επιχείρησης, αλλα ο Άρης δίνει εντολές στην εφεδρική ομάδα του αποτελούμενη απο 30 αντάρτες υπο τον Νικηφόρο να επιτεθεί με αποτέλεσμα την κατάληψη καί του βορείου φυλακίου. Η γέφυρα ανατινάζεται και σείεται όλη η γύρω περιοχή μέχρι και τη Λαμία.

Την επόμενη μέρα ο ραδιοφωνικός σταθμός του BBC, αναφέρονταν στο μεγάλο κατόρθωμα των ανταρτών του Ε.Δ.Ε.Σ., του μεγάλου στρατηγού Ναπολέων Ζέρβα (Μπέκιος, 1994, Χουλιάρας, 1958).

4.3. Ε.Λ.Α.Σ.: Από αντάρτικες ομάδες σε τακτικό στρατό

Την Άνοιξη του 1943 προσχώρησε στον Ε.Λ.Α.Σ. ο στρατηγός Στέφανος Σαράφης. Ο Σαράφης ήταν ένας μάχιμος αξιωματικός που είχε μετεκπαιδευτεί στη Γαλλική Σχολή Πολέμου, είχε υπηρετήσει ως Στρατιωτικός Ακόλουθος της Ελληνικής πρεσβείας και υπήρξε, επίσης, καθηγητής της Σχολής Ευελπίδων (Χατζηπαναγιώτου, 1982. Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, 1979).

Τον Σαράφη ακολουθούν και πολλοί άλλοι μόνιμοι και έφεδροι αξιωματικοί. Έτσι, ιδρύεται το Γενικό Στρατηγείο του Ε.Λ.Α.Σ. (Χατζηπαναγιώτου, 1982 Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, 1979).

Παράλληλα ιδρύεται η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (Π.Ε.Ε.Α.) που σκοπό της είχε την καλύτερη οργάνωση των ελεύθερων περιοχών που απελευθέρωσε ο Ε.Λ.Α.Σ. και τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών για μιά ‘’προσωρινή» κυβέρνηση (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Φωτό 7. Τακτικός στρατός.

Ο Ε.Λ.Α.Σ. δεν ήταν αρεστός από το Κ.Κ.Ε. γιατί δεν ήταν ταξικός όπως θα ήθελαν. Έτσι το Κ.Κ.Ε. παρεμβαίνει και στις 16 Ιουνίου 1943 με μια διαταγή της Αθήνας προς το Γενικό Στρατηγείο, επικαλούμενη τις επιθετικές επιχειρήσεις τις οποίες προορίζεται να αναλάβει ο Ε.Λ.Α.Σ. στο μέλλον, διατάσσει να προσαρμοσθεί η διοικητική διάρθρωση των αντάρτικων δυνάμεων του Ε.Λ.Α.Σ. σε τακτικό στρατό. Οι λόγοι της μεταβολής είναι καθαρά πολιτικοί. Η κομματική ηγεσία θεωρεί ότι, με τον τρόπο αυτό, ο έλεγχος των ανταρτών θα είναι αποτελεσματικότερος (Χαριτόπουλος, 2003).

Σε μια δεύτερη σύσκεψη της Κ.Ε. του Ε.Λ.Α.Σ. στην Αθήνα, επανεξετάζεται το θέμα της στρατιωτικοποίησης και εκφράζονται σοβαρές αντιρρήσεις (Χαριτόπουλος, 2003). Όπως και ο Άρης, θεωρούσε τραγικό λάθος να μετατραπούν οι ανταρτοομάδες σε στρατό.

4.4 Συμμαχία με Βαλκανικές αντιστασιακές οργανώσεις (Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία, Αλβανία), ή το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής

Φωτό 8. Σοβιετική αντιπροσωπεία.

Υπήρχαν δύο προτεινόμενες «συμμαχίες» προς τους Έλληνες: από τους Άγγλους και από τους Βαλκάνιους γείτονες. Σύμφωνα με το Χαριτόπουλο (2003) οι Έλληνες δεν ήταν υποχρεωμένοι να επιλέξουν μεταξύ των δύο, είτε υπονομεύοντας τη μεταπολεμική ανεξαρτησία της χώρας είτε παραχωρώντας ολόκληρο τμήμα της. Στις 5 Ιουλίου 1943 στο χωριό Καστανιά της Θεσσαλίας επισημοποιείται η επιλογή «συμμάχου» και εντάσσεται υπό τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής. Το Συμφωνητικό για τη συμμαχία δεν υπογράφτηκε από τον Ε.Λ.Α.Σ. γιατί δεν εξυπηρετούσε τους στρατιωτικούς του σχεδιασμούς ούτε τους πολιτικούς στόχους του (Χαριτόπουλος, 2003).

Άρης Βελουχιώτης.

5. Ο αφοπλισμός του Ε.Λ.Α.Σ.

Ο Βελουχιώτης έβλεπε ότι οι Άγγλοι κατελάμβαναν την Αθήνα με σκοπό να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στον ελληνικό χώρο και να συντρίψουν το Ε.Α.Μ., τον Ε.Λ.Α.Σ. και τον ελληνικό λαό, ο οποίος επέμενε να διεκδικεί την εθνική του ανεξαρτησία (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Φωτό 9. Σύναξη Καπετανέων στη Λαμία.

Ο Βελουχιώτης όμως, δεν παρέδιδε τα όπλα. Γι’ αυτό ήρθε σε επαφή με ηγετικά στελέχη του Ε.Α.Μ. και τους προειδοποίησε για τους κινδύνους. Επίσης, θεώρησε σωστό να ενημερώσει και τους Καπετανέους του Ε.Λ.Α.Σ. Δυστυχώς, όμως, δεν εισακούστηκαν οι συμβουλές και οι προειδοποιήσεις του (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Στις 12 Φεβρουαρίου 1945 υπογράφεται η Συμφωνία της Βάρκιζας με τους Άγγλους για την αποστράτευση του Ε.Λ.Α.Σ., έπειτα από συμφωνία για ειρήνη και ομαλή πορεία, κανείς δεν μπορούσε να έχει αντίρρηση. Γι’ αυτό υπέγραψαν την αποστράτευση και ο Σαράφης και ο Βελουχιώτης. Όταν όμως γύρισε η αντιπροσωπεία στα Τρίκαλα και μελετήθηκε το κείμενο της Συμφωνίας, ανακαλύφθηκε ότι στην πραγματικότητα η Συμφωνία ήταν παράδοση άνευ όρων (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Ο Βελουχιώτης επιλέγει να απομακρυνθεί από την πολιτική ηγεσία και να συνεχίσει την αντίσταση. Πίστευε ότι η Συμφωνία της Βάρκιζας, με τους όρους που περιείχε, θα ήταν καταστρεπτική για το κίνημα και τους αντάρτες του Ε.Λ.Α.Σ. με σοβαρές συνέπειες για τον ελληνικό λαό και ότι η σύγκρουση με τους Άγγλους και την αντιδραστική Δεξιά ήταν αναπόφευκτη (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Έτσι, ο Βελουχιώτης ξαναρχίζει την αντάρτικη δραστηριότητα και επιχειρεί να δημιουργήσει το «Νέο Ε.Λ.Α.Σ.» επειδή πίστευε ότι ο Ε.Λ.Α.Σ. μπορεί να συνεχίσει και να καταφέρει να νικήσει στον αγώνα εναντίον των Άγγλων. Γιατί το «Ελληνικό» κράτος και ο στρατός τους δεν είχαν οργανωθεί και οι Άγγλοι δεν θα μπορούσαν να καταδιώξουν τον Ε.Λ.Α.Σ. στα βουνά. Με τον τρόπο αυτό, ο Ε.Λ.Α.Σ. θα μπορούσε να κάνει επιδρομές και να τους αναγκάσει να συνθηκολογήσουν. Δεν βρίσκει όμως την αναμενόμενη ανταπόκριση. Αυτοί που τον ακολουθούν είναι λίγοι. Όλες οι προσπάθειές του να δημιουργήσει ένα νέο αντάρτικο κατά των Άγγλων, απέβησαν άκαρπες (Χατζηπαναγιώτου, 1982).

Άρης Βελουχιώτης.

6. Η αυτοκτονία του Άρη Βελουχιώτη

Μετά το Δεκέμβριο του 1944 και τη Συμφωνία της Βάρκιζας, την οποία ο Βελουχιώτης υπέγραψε για λόγους πειθαρχίας, αντέδρασε προσωπικά και συναισθηματικά δίνοντας τραγικό τέλος στη ζωή του, στα 40 του χρόνια (16 Ιουνίου 1945) (Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, 1979).

Ο Άρης μετά από άκαρπες προσπάθειες να έρθει σε επαφή με τα αδερφά βαλκανικά κόμματα, ώστε να εκφράσει τα λάθη της ηγεσίας, περιφέρονταν στα βουνά της ηπείρου. Στα χέρια του Άρη Βελουχιώτη πέφτει το φύλλο του Ριζοσπάστη (12 Ιουνίου 1945), που με πρωτοσέλιδο άρθρο το κόμμα με εντολή του Νίκου Ζαχαριάδη τον αποκύρηξε (Χατζηπαναγιώτου, 1982). Ο Άρης βρίσκεται στο φαράγγι του Φάγγου της Μεσούντας, (χωριό της Άρτας), μόλις πέρασαν τον Αχελώο ποταμό διωκόμενοι από απόσπασμα. Εδώ σε τούτα τα χώματα της ρουμελιώτικης γης αποφάσισε να δώσει το τέλος στη ζωή του. Σήκωσε το πιστόλι του στο κρόταφο και πίεσε τη σκανδάλη, ένας ξερός κρότος ακούστηκε και έστρεψαν σαστισμένοι το βλέμμα τους οι λιγοστοί του σύντροφοι. Ο πιστός του από την αρχή του αγώνα σύντροφος του Τζαβέλας μέσα σε λιγμούς αρπάζει μια χειρομβοβίδα την οποία αφοπλίζει κι αγκαλιάζοντας το άψυχο σώμα του αρχηγού του αφήνει και αυτός τη τελευταία του πνοή. Τα πολύτιμα λάφυρα μέσα σε κλίμα πανηγυρισμού που προμύνηε την απελευθέρωση του λαού στόλιζαν τον φανοστάτη των Τρικάλων.

Φωτό 10. Τα κεφάλια του Βελουχιώτη και του Τζαβέλα.

Άρης Βελουχιώτης.

Συμπεράσματα

•  Το ανήσυχο πνεύμα του Άρη Βελουχιώτη ήταν ορατό από τα νεανικά του χρόνια. Αγωνιζόταν για την ελευθερία του Ελληνικού λαού. Έκανε, μαζί με τον Ε.Λ.Α.Σ. πολλές μάχες εναντίον των κατακτητών. Στον αγώνα του αυτό τον πίστεψαν και τον ακολούθησαν πολλοί Έλληνες αγωνιστές. Ήταν πιστός στις ιδέες και στα πιστεύω του μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του.

•  Σε πολλά βιβλία που ασχολήθηκαν με τα μετέπειτα γεγονότα του εμφύλιου πόλεμου, αναφέρεται η φράση «αν ακούγαμε τον Άρη…» Απλοί αγωνιστές αλλά και πολλά υψηλόβαθμα στελέχη την ανέφεραν την περίοδο εκείνη.

•  Η σύγχρονη ελληνική ιστορία, έχει αποδείξει ότι όποιος αγαπά τη πατρίδα του και θυσιάζεται γι’ αυτή, αυτή στο τέλος τον εξοντώνει.

Άρης Βελουχιώτης.

Περίληψη

Ο Αθανάσιος Κλάρας (Άρης Βελουχιώτης) γεννήθηκε στη Λαμία στις 27 Αυγούστου 1905. Από τα νεανικά του χρόνια αφιερώθηκε στα ιδανικά της ελευθερίας.

Στις 30 Απριλίου 1941 διορίζεται από τους κατακτητές η πρώτη προδοτική κυβέρνηση υπό τον στρατηγό Γ. Τσολάκογλου. Μετά από πολλές προσπάθειες ο Βελουχιώτης καταφέρνει να δημιουργήσει την πρώτη ομάδα ένοπλης αντίστασης τον μετέπειτα ηρωϊκο (Ε.Λ.Α.Σ.). Οι Έλληνες αγωνιστές «το ‘σκάνε» από τις φυλακές και έτσι ιδρύεται το Ε.Α.Μ. (24 Σεπτεμβρίου 1941). Με τον Ε.Λ.Α.Σ. θα πετύχει μεγάλα πλήγματα στις δυνάμεις κατοχής.

Οι Άγγλοι, παρόλο που ήταν σύμμαχοι της Ελλάδας, δεν ήθελαν να αφήσουν μια χώρα με μεγάλη στρατηγική σημασία να γίνει ελεύθερη. Για τον λόγο αυτό δημιούργησαν τον Ε.Δ.Ε.Σ. με αρχηγό τον Ναπολέων Ζέρβα. Με σκοπό τη βολιδοσκόπηση της στρατιωτικής ικανότητας του Ε.Λ.Α.Σ. επιχείρησαν την «ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου».

Στις 12 Φεβρουαρίου 1945 υπογράφεται η «άστοχη» Συμφωνία της Βάρκιζας με τους Άγγλους για την αποστράτευση του Ε.Λ.Α.Σ. Μετά από αυτό, ο Βελουχιώτης προσπαθεί να δημιουργήσει το «Νέο Ε.Λ.Α.Σ.», ένα νέο αντάρτικο κατά των Άγγλων. Όλες οι προσπάθειές του όμως απέβησαν άκαρπες.

Μετά τον Δεκέμβριο του 1944 ο Βελουχιώτης αυτοκτόνησε στο φαράγγι του Φάγγου της Μεσούντας, διωκόμενος από εχθρικό απόσπασμα. Μαζί του αυτοκτόνησε και ο πιστός του σύντροφος Τζαβέλας. Τα κεφάλια τους κρεμάστηκαν σε φανοστάτη των Τρικάλων

Άρης Βελουχιώτης.

Βιβλιογραφία

Λαγδάς Π., 1965. Άρης Βελουχιώτης ο πρώτος του αγώνα, Εκδόσεις «ΚΥΨΕΛΗ», Αθήνα, 926 σελ.

Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 5ος, Εκδόσεις «ΑΚΑΔΗΜΟΣ», Α.Ε., Αθήνα, Ιανουάριος 1979, 178 σελ.

Μελετζής Σ. 1984 Με τους αντάρτες στα βουνά, Εκδόσεις «ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ», Αθήνα, 287 σελ.

Μαρίνος Θ. 1994 Αποστολή Harling – 1942, Εκδόσεις «ΠΑΠΑΖΗΣΗ», Αθήνα, 169 σελ.

Μεγαλίδη Δ. 1946, Λεύκωμα του αγώνα, Εκδόσεις «ΒΙΒΛΙΟΤΕΧΝΙΚΗ», Αθήνα, 93 σελ.

Παπακωνσταντίνου Θ. 1970, Η μάχη της Ελλάδος 1940-1941, Εκδόσεις «KABANAS- HELLAS», Αθήνα, 509 σελ.

Χαριτόπουλος Δ . , 2003. Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων, Εκδόσεις «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ», Αθήνα, 793 σελ.

Χατζηπαναγιώτου Γ . Γ., 1982. Η πολιτική διαθήκη του Άρη Βελουχιώτη, Εκδόσεις «ΔΩΡΙΚΟΣ», έκδοση τρίτη, Αθήνα, 735 σελ.

Χουλιάρας Γ. – Καπετάν Περικλής. Ανέκδοτα Απομνημονεύματά του 1955-58.

http://www.evrytania.gr/history/antistasi.htm (3/2006)

Χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες του Φωτογράφου της «Αντίστασης» Σπύρου Μελετζή και άγνωστων φωτογράφων. Ψηφιοποίηση – επεξεργασία φωτογραφιών Γιώργος Τάσιος.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ – ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: 1) Απαντήσεις επί Εργασιακών Θεμάτων |

 

Απαντήσεις επί Εργασιακών Θεμάτων στο “ΑΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ”

http://kepea.gr/

ΚΕ.Π.Ε.Α

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΑ

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: 1) Απαντήσεις επί Εργασιακών Θεμάτων |

Οδηγός Ασφαλισμένου
Θέματα Συντάξεων
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Posted on Μαρτίου 30, 2011. Filed under: 1) Απαντήσεις επί Εργασιακών Θεμάτων |

Για να τις δείτε… ΠΑΤΗΣΤΕ.. ΕΔΩ…

http://www.omed.gr/syllogikes-rythmiseis

Αγγειοπλαστών
Αγγειοπλαστών τροχού φόρμας
Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων (ΑΣΟ)
Αεροπορικών εταιρειών (ξένες)
Αισθητικών συμβούλων
Ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων
Αλλαντοβιομηχανίας
Αμαξωμάτων πλαίσια
Αμερικάνικη Βάση Σούδας
Αμμοβολιστών
Αμυλοσακχάρου
Ανεφοδιασμού Αεροσκαφών Επιχειρήσεις (προσωπικό)
Αποκλειστικών Αδελφών Νοσοκόμων
Απορρυπαντικών
Αργυροχρυσοχοΐας
Αρτεργατών
Αρχαιολόγοι (ιδιωτικού τομέα)
Ασφαλιστικών επιχειρήσεων (θυγατρικών τραπεζών)
Ασφαλιστικών επιχειρήσεων ιδιωτικού τομέα
Ασφαλιστικών επιχειρήσεων ιδιωτικού τομέα (Μεσιτών Ασφαλίσεων – Ασφαλιστικών Πρακτορείων)

Βάμβακος εκκοκκιστήρια
Βαφεία-Καθαριστήρια
Βαφεία-Καθαριστήρια ΑΠΠ 1999
Βιβλιοδετών
Βιβλιοπωλείων, Εκδοτικών Οίκων κλπ.
Βιολόγων βιομηχανίας
Βιολόγων διαγνωστικών κέντρων
Βιολόγων κλινικών
Βιολόγων ΝΠΙΔ
Βυρσοδεψεργατών

Γάλακτος (παστερίωση)
Γαντοποιΐας
Γεωλόγων βιομηχανίας
Γεωπόνων βιομηχανίας
Γεωπόνων βιοτεχνίας, εμπορικών επιχειρήσεων
Γεωπόνων Δημοσίου
Γεωργικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων
Γεωργικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων (Πεζών Ηρακλείου)
Γεωτεχνικοί ΑΣΟ
Γουνεργατών
Γραφείων βιομηχανίας (υπάλληλοι)
Γραφείων Τελετών

Δασολόγων βιομηχανίας
Δενδροανθοκηπουρών Δημοσίου
Δενδροανθοκηπουρών ΝΠΙΔ
Δενδροανθοκηπουρών ξενοδοχειακών επιχειρήσεων
Δερματίνων ειδών
Δερμάτων (Ακατέργαστων)
Δημόσιο (προσωπικό)
Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Διαγνωστικών κέντρων
Δικηγορικών γραφείων

Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.
Εκδοροσφαγέων
Εκδοτικών Οίκων, Βιβλιοπωλείων κλπ.
Ελαστικών αυτοκινήτων
Εμπορικών επιχειρήσεων
Επισιτιστικών καταστημάτων
Επιχειρήσεων απορρυπαντικών
Εργοδηγών σχεδιαστών
Εργοδηγών σχεδιαστών δημοσίου
Εργοδηγών Χημικών Β. Ελλάδος
Εργοδηγών Χημικών όλης της χώρας
Εριοϋφαντουργίας
Εστιατορίων, καφενείων κ.λπ.
Εφημερίδων υπάλληλοι

Ζαχαρωδών προϊόντων
Ζυμών αρτοποιΐας
Ζωοτροφών

Ηθοποιών ελευθέρου θεάτρου
Ηθοποιών κρατικών θεάτρων
Ηλεκτρονικοί Πολεμικού Ναυτικού
Ηλεκτρονικών (ΤΕΙ και ανωτέρων σχολών)
Ηλεκτροτεχνίτες βιομηχανίας
Ηλεκτροτεχνιτών ανελκυστήρων
Ηλεκτροτεχνιτών Δημοσίου
Ηλεκτροτεχνιτών καταστημάτων
Ηλεκτροτεχνιτών ξενοδοχείων

Θεάτρου τεχνικών
Θερμαστών
Θυρωρών βιομηχανίας
Θυρωρών Δημοσίου
Θυρωρών πολυκατοικιών

Ιατρικών επισκεπτών
Ιατρικών εργαστηρίων
Ιατρικών οργάνων, μηχανικών
Ιδρυμάτων Ειδικής Αγωγής
Ιματισμού
Ιπποκόμων
Ιπποφορβείων
Ιχθυολόγων

Καθαριστριών -στών Βιομηχανίας
Καθηγητές φροντιστηρίων Μέσης Εκπαίδευσης νομού Αττικής
Καθηγητών ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων
Καθηγητών Ιδιωτικών Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.)
Καθηγητών Ναυτικής Εκπαίδευσης
Καθηγητών τεχνικής – επαγγελματικής εκπαίδευσης
Καθηγητών φροντιστηρίων μέσης εκπαίδευσης
Καθηγητών φροντιστηρίων ξένων γλωσσών
Καλυμάτων αυτοκινήτων
Καπνεργατών
Καπνοβιομηχανίας
Καπνού (πραγματογνωμόνων)
Κατεργασίας ξύλου
Καφενείων
Κεντρων Αποκατάστασης και Αποθεραπείας
Κεραμικής
Κεραμοποιίας
Κεραμοποιίας οδηγών φορτηγών Μακεδονίας – Θράκης
Κινηματογράφου και Τηλεόρασης, τεχνικών
Κινηματογράφων
Κλινικών
Κλινικών ΑΠΠ
Κλινικών ΣΕΚ
Κλινικών, πρακτικοί μηχανικοί
Κλωστοϋφαντουργίας
Κλωστοϋφαντουργοί (ΤΕΙ)
Κοινωνικών Λειτουργών βιομηχανίας
Κοινωνικών Λειτουργών Νευροψυχιατρικών κλινικών ΑΠΠ
Κοινωνικών Λειτουργών ΝΠΙΔ
Κοινωνικών Λειτουργών παιδικών σταθμών
Κονσερβοποιίας & αλιπάστων
Κονσερβοποιίας τυποποιημένου κρέατος
Κουζίνας Προσωπικό (ΠΥΤΕΣΤΕ)
Κουζίνας Προσωπικό Β. Ελλάδος
Κρέατος (χονδρικής – λιανικής πώλησης)
ΚΤΕΛ
Κτηνιάτρων (Επιχειρήσεων μελών ΣΑΕΠΚΦ)
Κτηνιάτρων βιομηχανίας
Κτηνιάτρων ΝΠΙΔ
Κυτιοποιίας

Λατομείων Πέτρας-Μαρμάρου και Ασβεστοποιών (εργατοτεχνίτες)
Λιθογράφων
Λιθογράφων (μελών της ΕΙΗΕΑ)
Λιπασμάτων
Λογιστών

Μαιών Α.Π.Π.
Μακαρονοτεχνιτών
Μαρμάρου κοπή
Μαρμαροψηφίδων
Μεταλλειολόγοι-Μεταλλουργοί ΑΕΙ – ΤΕΙ
Μεταλλείων Λιγνιτωρυχείων (εργατοτεχνιτών)
Μετάλλου (Βιοτεχνίας)
Μετάλλου Ναυπηγοεπισκευαστικής
Μηχανικών βιομηχανίας (ΑΕΙ-TEI)
Μηχανικών ιατρικών οργάνων
Μηχανολόγων μέσων τεχνικών σχολών
Μουσικών και Τραγουδιστών
Μουσικών ΝΠΙΔ που ανήκουν σε ΟΤΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Πολιτιστικής Ανάπτυξης, κ.λπ.)
Μουσικών ΟΤΑ
Μουσικών Φιλαρμονικής Δήμου Ηρακλείου Κρήτης
Μυλεργατών
Μωσαϊκών – Πλακών

Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη (Ηλεκτρολόγων)
Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη (Μετάλλου)
Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη (Ξύλου)
Ναυστάθμου Κρήτης (Ειδικές εγκαταστάσεις)
Ναυστάθμου Κρήτης (εργατοτεχνικό προσωπικό)
Ναυστάθμου Κρήτης (ηλεκτρονικοί)
Ναυστάθμου Κρήτης (ηλεκτροσυγκολητές)
Ναυστάθμου Κρήτης (ηλεκτροτεχνίτες)
Ναυστάθμου Κρήτης (πρακτικοί μηχανικοί)
Ναυτιλιακών – Πρακτορειακών επιχειρήσεων
ΝΠΙΔ, ιδρυμάτων, κλπ προσωπικό

Ξεναγών Αθηνών-Πειραιώς & Περιχώρων
Ξεναγών Βορείου Ελλάδος
Ξεναγών Κέρκυρας
Ξεναγών Κρήτης και Σαντορίνης
Ξεναγών Κω και Πάτμου
Ξεναγών Λέσβου
Ξεναγών όλης της χώρας
Ξεναγών Ρόδου
Ξενοδοχοϋπάλληλοι Ν. Κέρκυρας
Ξενοδοχοϋπαλλήλων
Ξενοδοχοϋπαλλήλων ΕΟΤ
Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Ηρακλείου
Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής
Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Λασιθίου
Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Χανίων
Ξενοδοχοϋπαλλήλων Ρόδου
Ξένων Πρεσβειών (προσωπικό)
Ξύλου (Κατεργασία)
Ξύλου Ναυπηγοεπισκευστικής Ζώνης

Οδηγών βυτιοφόρων υγρών καυσίμων και υγραερίων (ΙΧΦ)
Οδηγών βυτιοφόρων, πετρελαιοειδών και υγραερίων (ΔΦΧ)
Οδηγών ΓΕΝ – ΓΕΣ – ΓΕΑ
Οδηγών ΔΕΑΣ Κω
Οδηγών δημοσίου
Οδηγών Ταξί – Αγοραίων
Οδηγών Τουριστικών λεωφορείων
Οδηγών τουριστικών λεωφορείων Κρήτης
Οδηγών τουριστικών λεωφορείων Κω
Οδηγών τουριστικών λεωφορείων Ρόδου
Οδηγών φορτηγών – πωλητών εμφιαλωμένων ποτών Β. Ελλάδος
Οδηγών φορτηγών και αντλιών σκυροδέματος
Οδηγών φορτηγών και αντλιών σκυροδέματος Μακεδονίας – Θράκης
Οδηγών φορτηγών και αντλιών σκυροδέματος Ν. Αττικής
Οδηγών φορτηγών και αντλιών σκυροδέματος Ν. Βοιωτίας
Οδηγών φορτηγών κεραμοποιίας Μακεδονίας – Θράκης
Οδηγών φορτηγών κλπ αυτοκινήτων
Οδηγών φορτηγών κλπ αυτοκινήτων Μακεδονίας – Θράκης
Οδηγών φορτηγών κλπ αυτοκινήτων Ν. Χανίων
Οδοντοτεχνιτών ΑΠΠ
Οικοδόμων ελευθέρων επαγγελμάτων
Οικοδόμων μονίμων συνεργείων
Οίκων ευγηρίας
Οινολόγων
Οινοπνευματοποιίας
Ομπρελοποιίας
Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Παιδικών Σταθμών ΑΠΠ
Παιδικών Σταθμών Δυτικής Κρήτης
Παιδικών Σταθμών όλης της χώρας
Παροχής υπηρεσιών
Παροχής υπηρεσιών ασφαλείας (security)
Πεδίο Βολής Κρήτης (προσωπικό)
Περιοδευόντων πωλητών (πλασιέ)
Περιοδευόντων Πωλητών Ν. Ηρακλείου
Πετρελαιοειδών
Πετρελαίου Αργού
Πλακοποιίας
Πλαστικών
Πλαστικών ενδυμάτων
Πλεκτού ενδύματος
Πολεμική Αεροπορία (359 Μ.Α.Ε.Δ.Υ.)
Πολεμική Αεροπορία (ΑΕΤΟΣ)
Πολεμική Αεροπορία (ΒΕΛΟΣ)
Πολεμική Αεροπορία (Εργοστάσιο Αράξου)
Πολεμική Αεροπορία (ηλεκτρονικοί)
Πολεμική Αεροπορία (ΙΚΑΡΟΣ)
Πολεμική Αεροπορία (ΠΗΓΑΣΟΣ)
Πολεμική Αεροπορία (πολιτικό προσωπικό)
Πολεμική Αεροπορία (Σ.Ε.Π.Α.Α.)
Πολεμικό Ναυτικό
Πολεμικό Ναυτικό (ΣΔΑΜ)
Πολεμικό Ναυτικό (ηλεκτρονικοί)
Πολύτιμων μετάλλων
Ποντοπλοίας (πλόων εξωτερικού)
Ποντοπόρων φορτηγών (εταιρείες)
Ποτοποιία – Οξοποιία Ν. Ηρακλείου
Ποτοποιία – Οξοποιία
Ποτοποιία – Οξοποιία Ν. Ηρακλείου – ΠΑΣΕΓΕΣ
Πρακτικοί Μηχανικοί Κλινικών
Πρακτικών μηχανικών
Πρακτικών μηχανικών Δημοσίου
Πρακτικών μηχανικών Ηρακλείου – Λασιθίου
Πρακτικών μηχανικών ξενοδοχείων
Πρακτικών Μηχανικών Ξενοδοχείων των Νομών Ηρακλείου και Λασιθίου Κρήτης
Πρακτορειακών επιχειρήσεων
Πρεσβειών (ξένων), προσωπικό
Προσωπικό ΝΠΙΔ ιδρυμάτων, σωματείων κ.λπ.
Προσωπικού Επιχειρήσεων Ανεφοδιασμού Αεροσκαφών
Πτηνοτροφικών επιχειρήσεων
Πυρηνελαιουργίας
Πυροσβεστικής Υπηρεσίας προσωπικό
Πωλητών-Οδηγών αυτοκινήτων εμφιαλωμένων ποτών Β. Ελλάδος

Ραδιοηλεκτρολόγων βιομηχανίας
Ραδιοταξί (ραδιοτηλεφωνητές)
Ραδιοφώνου Συντακτών
Ραδιοφώνου Τεχνικών (ηλεκτρονικών και ηχοληπτών)
Ραδιοφώνου Υπαλλήλων
Ραδιοφώνου Υπαλλήλων (Διαρκούς Επιτροπής Ρ/Σ Θεσσαλονίκης)
Ρυμουλκών

Σαπωνοποιίας
Σιδηροβιομηχανίας
Σκηνοποιίας
Σκυροδέματος (οδηγοί Μακεδονίας – Θράκης)
Σκυροδέματος (οδηγοί Ν. Αττικής)
Σκυροδέματος (οδηγοί Ν. Βοιωτίας)
Σκυροδέματος οδηγοί
Σπορελαιουργίας
Σταφιδεργατών Ν. Ηρακλείου
Σταφυλεργατών Ν. Ηρακλείου
Στρατιωτική Διοίκηση Ανατολικής Μεσογείου – Σ.Δ.Α.Μ. (πολιτικό προσωπικό)
Συμβολαιογραφείων
Συντάκτες Δημοσίου (Υπουργείων)
Συντακτών ΕΣΗΕΑ
Συντακτών ΕΣΗΕΘΣΕΕ
Συντακτών ΕΣΗΕΜΘ
Συντακτών ΕΣΗΕΠΗΝ
Συντακτών Ιδιωτικών Τηλεοπτικών Σταθμών
Συντακτών Περιοδικού Τύπου (πλην μελών ΣΕΠΤ)
Συντακτών περιοδικών (μελών ΣΕΠΤ)
Συντακτών Ραδιοφώνου
Σφαγής ζώων

Ταξειδίου είδη
Τεντοποιίας
Τεχνικοί αεροσκαφών (Αεροπορία Στρατού)
Τεχνικών Κινηματογράφου και Τηλεόρασης
Τεχνικών Ραδιοφώνου
Τεχνικών Τύπου Αθηνών
Τεχνικών, Μελετητικών και Εργοληπτικών επιχειρήσεων
Τεχνικών, Μελετητικών και Εργοληπτικών επιχειρήσεων ΑΠΠ (τεχνικοί)
Τεχνολόγων Μηχανικών βιομηχανίας
Τεχνολόγων τροφίμων
Τηλεοπτικών Σταθμών (Ιδιωτικών) Συντακτών
Τηλεοπτικών Σταθμών (Ιδιωτικών) Τεχνικών
Τηλεοπτικών Σταθμών (Ιδιωτικών) Υπαλλήλων
Τοπογράφων μέσων τεχνικών σχολών
Τουριστικών Γραφείων
Τουριστικών Συνοδών
Τραπεζών – Ο.Τ.Ο.Ε.
Τσιμεντοβιομηχανίας
Τσιμεντόλιθων – Πλακοποιίας
Τυπογράφων ημερησίων επαρχιακών εφημερίδων όλης της χώρας (πλην Αθηνών -Θεσ/νίκης)
Τυπογράφων στα τυπογραφεία όλης της χώρας
Τυπογράφων στα τυπογραφεία όλης της χώρας και σε ημερήσιες εφημερίδες (πλην ημ. εφ. Αθηνών -Θεσ/νίκη
Τυποποιημένων Τροφίμων
Τύπου τεχνικοί Αθηνών
Τυροκομίας

Υαλουργίας
Υαλουργίας (Τεχνίτες)
Υγραερίων
Υπαλλήλων γραφείων βιομηχανίας
Υποδηματεργατών
Υποθηκοφυλακείων (αμίσθων)
Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως
Υπουργείο Εθνικής Αμύνης (Ν. Χανίων)
Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας (Προστασία Θαλασσίου Περιβάλλοντος)
Υπουργείο Πολιτισμού (Αρχαιολογικές υπηρεσίες Κρήτης)
Υπουργείο Πολιτισμού (Αρχαιολογικές Υπηρεσίες Μακεδονίας, Θράκης, Θεσσαλίας)
Υπουργείο Πολιτισμού (Αρχαιολόγων)
Υπουργείο Πολιτισμού (έκτακτο προσωπικό)
Υπουργείο Πολιτισμού (εργατοτεχνίτες – μαρμαροτεχνίτες Κρήτης)
Υπουργείο Πολιτισμού (εργατοτεχνίτες – μαρμαροτεχνίτες)
Υπουργείο Πολιτισμού (εργατοτεχνίτες Β. Δ. Ελλάδος)
Υπουργείο Πολιτισμού (εργατοτεχνίτες)

Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων
Φαρμακοποιών Επιστημόνων
Φορτοεκφορτωτών Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών
Φορτοεκφορτωτών πρακτορείων μεταφορών
Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών (καθηγητών)
Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών (προσωπικό)
Φυλάκων Βιομηχανίας
Φυλάκων Δημοσίου
Φυσικοθεραπευτών ιδιωτικών εργαστηρίων
Φωτοστοιχειοθεσίας
Φωτοστοιχειοθετών (Εκδοτικών – Βιβλιοχαρτοπωλικών Επιχειρήσεων)

Χαρτοποιίας (Βιοτεχνίας)
Χαρτοποιίας – Χαρτοβιομηχανίας
Χειριστών Tεχνικών έργων
Χειριστών Αεροεφαρμογών Δημοσίου
Χειριστών Βιομηχανικών επιχειρήσεων
Χειριστών Δημοσίου
Χειριστών Η/Υ βιομηχανικών κ.λπ. επιχειρήσεων
Χειριστών Λατομείων Μαρμάρου
Χειριστών Λατομείων Πέτρας & Χώματος
Χειριστών Μεταλλείων – Λιγνιτωρυχείων
Χημικής Βιομηχανίας
Χημικών επιστημόνων βιομηχανίας
Χημικών Μηχανικών βιομηχανίας
Χοιροτροφικών επιχειρήσεων
Χορευτριών-χορευτών πολυπολιτισμικών (ethnic) χορών

Ψυκτικών
Ωρολογοποιίας

Για να τις δείτε… ΠΑΤΗΣΤΕ.. ΕΔΩ…
http://www.omed.gr/syllogikes-rythmiseis

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΑΛΕΚΟΣ ΚΑΛΥΒΗΣ:ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

6/2/2011

Εισήγηση Αλέκου Καλύβη στην εκδήλωση της Αυτόνομης Παρέμβασης ”Οι εργασιακές σχέσεις στην εποχή του μνημονίου’‘        

Βρισκόμαστε στο μάτι ενός αντεργατικού κυκλώνα που αλλάζει άρδην το τοπίο για τους εργαζόμενους και το συνδικαλιστικό κίνημα. Η επίθεση αφορά όλη την κοινωνία εκτός από τα ανώτερα και ανώτατα στρώματα της οικονομικής πυραμίδας. Όμως η επίπτωση στους εργαζόμενους και ιδίως στα πιο καταπιεσμένα στρώματα της εργατικής τάξης είναι καταλυτική.

Η πολιτική της τρόικας μέσω του μνημονίου, δημιουργεί μόνιμου χαραχτήρα αρνητικές μεταβολές που υποβαθμίζουν δραματικά την θέση των εργαζομένων, γυρίζουν τον τροχό της ιστορίας 50 χρόνια πίσω ,τροποποιούν δραστικά τον κοινωνικό συσχετισμό δυνάμεων σε όφελος του κεφαλαίου.

Οδεύουμε σε έναν άγριο καπιταλισμό που καταργούνται δικαιώματα και εγγυήσεις που κατοχύρωσαν με τον αγώνα τους πολλές γενιές εργαζομένων. Έχουμε μια γιγάντια, σε μέγεθος, παρέμβαση του κράτους ή των διακρατικών μηχανισμών για να εφαρμοστεί ένας ακραίος νεοφιλελευθερισμός, ως το φάρμακο για να ξεπεραστεί η κρίση την οποία προκάλεσε ο ίδιος ο νεοφιλελευθερισμός. Η παρέμβαση αυτή  με όρους οικονομίας συνιστά μια απόπειρα να συγκρατηθεί η τάση μείωσης του ποσοστού κέρδους του κεφαλαίου και να ανασυγκροτηθεί ο καπιταλισμός σε περίοδο κρίσης, ενώ στο κοινωνικό πεδίο επιχειρείται να αφοπλιστεί η εργατική τάξη και να καταστεί μια πειθήνια δύναμη στις απαιτήσεις του κεφαλαίου.

Τροποποιούνται ριζικά οι όροι άσκησης της ταξικής πάλης.

Το συνδικαλιστικό κίνημα αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα ήδη από την περίοδο άνθησης του νεοφιλελευθερισμού. Όχι μόνο αυτά που δημιουργήθηκαν από τις σταδιακές αλλαγές που απορύθμιζαν την εργασία, διόγκωναν την ανεργία και χτυπούσαν μέσω του κατακερματισμού την συλλογική αγωνιστική συνείδηση, αλλά και από αυτά που δημιούργησε η συμβιβαστική, ηττοπαθής και κατά βάση μεροληπτική, υπέρ του κεφαλαίου και του πολιτικού δικομματισμού πρακτική της πλειοψηφίας της ηγεσίας του συνδικαλιστικού κινήματος.

Σήμερα στη φάση της κρίσης η επίθεση έχει καθολικά χαρακτηριστικά ενώ ενδεχόμενη συνέχιση της ίδιας συμπεριφοράς από την πλευρά της ηγεσίας του συνδικαλιστικού κινήματος, θα οδηγήσει σε πλήρη αναξιοπιστία και παρακμή, σε μια στρατηγική της ήττας για το συνδικαλιστικό κίνημα.

Επείγει, λοιπόν, η ανάγκη μιας θεαματικής στροφής του συνδικαλιστικού κινήματος.

Η κλεψύδρα αδειάζει, ο χρόνος εκλείπει. Χθες έπρεπε να ξεκινήσει η ανασυγκρότηση των συνδικάτων. Κρίσιμο ζήτημα για να ορίσουμε τις συντεταγμένες μιας νέας στρατηγικής είναι να κατανοήσουμε το βάθος και τις μονιμότερου χαραχτήρα αλλαγές που πραγματοποιούνται, το πέρας των οποίων θα μας οδηγήσει σε μια νέα εργατική τάξη με τεράστιες αλλαγές στο εσωτερικό της, στον τρόπο που σκέφτεται και αντιλαμβάνεται τον ρόλο της.

Ο τρόπος ανάπτυξης του καπιταλισμού, κατά το παρελθόν στη χώρα μας έχει οδηγήσει σε ένα μεγάλο δίκτυ μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων. Συνεπώς, ο μικρότερος σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες βαθμός συγκέντρωσης του κεφαλαίου συνυπήρχε με έναν χαμηλό βαθμό συγκέντρωσης της εργατικής τάξης.

Ο τριτογενής τομέας είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος κυρίως λόγω του τουρισμού και ενισχύεται ακόμη περισσότερο λόγω της συρρίκνωσης παραδοσιακών βιομηχανικών κλάδων και μεταφοράς μέρους της παραγωγικής σε χώρες των Βαλκανίων και της ανατολικής Ευρώπης. Η διάρθρωση αυτή έχει οδηγήσει σε έναν αδύναμο επιχειρησιακό αλλά και κλαδικό συνδικαλισμό στον ιδιωτικό τομέα λόγω της χαμηλής μαζικότητας, ενώ αναπτύχθηκε ο συνδικαλισμός στο δημόσιο τομέα και τις δημόσιες επιχειρήσεις. Η ανάπτυξη αυτή έχει σχέση με την μαζικότητα και όχι τον προσανατολισμό. του, που στη χώρα μας κατά βάση ήταν συντεχνιακά δομημένος.

Το συνδικαλιστικό κίνημα στο δημόσιο τομέα παρά τον συντεχνιακό και πελατειακό, εν πολλοίς, τρόπο λειτουργίας του αποτέλεσε τον ισχυρό πυλώνα του συνδικαλιστικού κινήματος που σήμερα αποδυναμώνεται και προκαλεί τριγμούς σε όλο το συνδικαλιστικό οικοδόμημα. Σε επίπεδο επιχειρήσεων στον ιδιωτικό τομέα αναπτύχθηκε συνδικαλιστική δράση, όμως σε μεγάλο μέρος αυτού του τύπου ο συνδικαλισμός δεχόταν ανοιχτά ή κεκαλυμμένα την εργοδοτική επιρροή.

Σε περιόδους ανόδου του οικονομικού κύκλου τα συνδικάτα κέρδιζαν ένα μερτικό από τα αυξημένα κέρδη το οποία περιοριζόταν η εξαφανιζόταν σε περιόδους ύφεσης. Σήμερα στην περίοδο της κρίσης τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Η πίεση είναι πολλαπλάσια.

Αριθμητικά η εργατική τάξη είναι η πλειοψηφία του ενεργού πληθυσμού, ενώ σημαντικό μέρος της τα τελευταία χρόνια πλαισιώνεται από οικονομικούς μετανάστες που σε τομείς όπως η οικοδομή, ο αγροτικός τομέας, η καθαριότητα και η οικιακή βοήθεια είναι η πλειοψηφία και οι οποίοι ενώ είναι οι πλέον καταπιεσμένοι είναι και οι πλέον ανοργάνωτοι. Υπάρχει μεγάλη ανατροπή μεταξύ σταθερής και ευέλικτης εργασίας σε όφελος της δεύτερης, ενώ αυτή η εξέλιξη συνοδεύεται με μεγάλη ανασφάλεια και φόβο που εμποδίζει τη χειραφέτηση των εργαζομένων

Συναίνεση ή ανατροπή;

Το συνδικαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα παρά τον συντεχνιακό χαραχτήρα ενός τμήματός του και την επιρροή κυβερνήσεων και εργοδοτών εντούτοις δομήθηκε με τρόπο που σε επίπεδο μορφών πάλης ήταν πιο συγκρουσιακό σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης. Αυτό εύκολα μπορεί να εξαχθεί από το αριθμό των κινητοποιήσεων και δη των απεργιακών σε σχέση με την πρακτική του συναινετικού διαλόγου που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη. Στην πορεία των χρόνων και ως αποτέλεσμα της επίδρασης της απορρύθμισης, της ανεργίας και της εργοδοτικής απειλής, αλλά και της διευρυνόμενης παρέμβασης του κυβερνητικού συνδικαλισμού που ασκήθηκε από τις δυνάμεις ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ, το συνδικαλιστικό κίνημα έχανε σε αξιοπιστία, αποτελεσματικότητα, αυτοπεποίθηση. Ο ρόλος του συρρικνωνόταν διαρκώς ενώ η διάσπαση της αριστεράς και η στροφή ενός σημαντικού τμήματος της σε απομονωτισμό και διασπαστικές πρακτικές δεν επέτρεψε την αντιστροφή αυτής της πορείας.

Το σύστημα στη χώρα μας εξασφάλιζε την απαραίτητη συναίνεση είτε άμεσα μέσω πελατειακών δικτύων, είτε μέσω των ηγεσιών των συνδικάτων. Σήμερα οι πολιτικές που ασκούνται δημιουργούν αντικειμενικά την αντίθεση των εργαζομένων, διασπούν τις συμμαχίες με τα μεσαία στρώματα, αποδυναμώνουν σε μεγάλο βαθμό την δυνατότητα άσκησης πελατειακών σχέσεων. Συνεπώς δεν μπορούν να εξασφαλίσουν κοινωνική συναίνεση και γι’ αυτό το λόγο είναι πολύ πιθανή η ακόμη μεγαλύτερη εκδήλωση αυταρχισμού, κοινωνικού αυτοματισμού και συρρίκνωσης της δημοκρατίας. Παρ’ όλα αυτά λόγω ακριβώς της έλλειψης δυνατότητας συναίνεσης το σύστημα δεν πατά γερά στα πόδια του και υπάρχουν δυνατότητες να προκληθούν ρωγμές από ένα ζωντανό κίνημα.

Δυσκολίες και δυνατότητες

Από την άλλη μεριά όμως οι δομικές αλλαγές που πραγματοποιούνται επιδρούν αρνητικά με έναν διττό τρόπο. Διότι, χτυπούν ανελέητα και το υποκείμενο που είναι η εργατική τάξη υποβαθμίζοντας δραματικά την θέση της αλλά και τον ρόλο του συνδικαλιστικού κινήματος, αφού του ακυρώνουν στην ουσία το εργαλείο της συλλογικής διαπραγμάτευσης. Η κατάσταση αυτή επιδρά αντιφατικά αφού ενισχύει και την οργή και τον φόβο, και τη διάθεση για αγώνα και την αναστολή των αγωνιστικών διαθέσεων, και τη συλλογική δράση και το κλείσιμο του εργαζόμενου στον εαυτό του. Το τι θα κυριαρχήσει εξαρτάται από την δυναμική των πραγμάτων που θα κριθεί και στο κοινωνικό και στο πολιτικό πεδίο.

Τα κρίσιμα ζητήματα της περιόδου έχουν σχέση με την μεγάλη και υποχρεωτική διατίμηση της εργατικής δύναμης, που είναι το μόνο εμπόρευμα που δεν ανατιμάται στις σημερινές συνθήκες. Το κράτος δεν ενεργοποιεί μόνο τον μηχανισμό πρωτογενούς διανομής αλλά χρησιμοποιεί όλους τους μηχανισμούς αναδιανομής που μειώνουν δραματικά το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων που έχει υποστεί πραγματική λεηλασία. Αυτό είναι το βασικό εργαλείο αύξησης της εκμετάλλευσης και αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου, ώστε μέσα από την κρίση να ξεπηδήσουν οι νέοι πρωταγωνιστές της καπιταλιστικής ανάπτυξης.

Όλες οι πολιτικές αλλοίωσης των θεσμών συλλογικής διαπραγμάτευσης έχουν αυτό το στόχο, ενώ η ενσυνείδητη αύξηση της ανεργίας και της μερικής ανεργίας έχουν σαν στόχο να δημιουργούν έναν εφεδρικό στρατό που σύμφωνα με τον Μαρξ αλλά και την κοινή λογική ρίχνουν τους μισθούς εντείνουν την ανασφάλεια και αντιστρέφουν τη τάση μείωσης του ποσοστού κέρδους, βοηθώντας έτσι στη συσσώρευση κεφαλαίου και επιτρέποντας στον καπιταλισμό να ξεπερνά τις κρίσεις του σε βάρος των υποτελών τάξεων.

Μόνο που σήμερα η ένταση και η έκταση των μέτρων δημιουργούν μόνιμες πληγές, αφού εκτός από το πλήγμα στους μισθούς έχουμε μια πλήρη αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους, κατάργηση της συλλογικής αυτονομίας, απονέκρωση των συμβάσεων από το περιεχόμενό που διαμόρφωσε η πάλη των εργαζομένων επί δεκαετίες, ανεργία σε πρωτοφανή υψηλά ποσοστά.

Η παρέμβαση αυτή οδηγεί σε μια ισοπέδωση προς τα κάτω. Η κατάσταση αυτή όμως ενώ προκαλεί μεγάλη ζημιά στους εργαζόμενους, από την άλλη η ενοποίηση αυτή τείνει να ενοποιήσει και τα συμφέροντα όλης της εργατικής τάξης και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για την κοινή τους δράση, ενώ προσφέρει ένα πεδίο ευρύτερης πολιτικοποίησης, αφού οι παρεμβάσεις στο σύνολό τους αφορούν κυβερνητικές πολιτικές.

Επείγει λοιπόν μια μεγάλη στροφή των συνδικάτων, ώστε να κερδίσουν εμπιστοσύνη, διαπραγματευτική δύναμη, κύρος και αποτελεσματικότητα. Γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες αλλαγές πολιτικών που απαιτούνται προϋποθέτουν αλλαγή και των πολιτικών συσχετισμών χωρίς την οποία η δράση των συνδικάτων θα ήταν ατελέσφορη. Οι εξελίξεις όμως δεν είναι στατικές, κινούνται με τον δικό τους τρόπο και απαιτούν τη δυναμική αλληλλοσύνδεση του κοινωνικού με το πολιτικό. Η αναγκαία αυτή συνδικαλιστική αναγέννηση πρέπει να εναρμονιστεί με ένα πολιτικό ρεύμα προοδευτικών αλλαγών.

Αναζητώντας τις παραμέτρους μιας νέας στρατηγικής

Τα στοιχεία μιας νέας στρατηγικής είναι:

Αλλαγή προσανατολισμού. Σήμερα η λογική των μικρών βημάτων ,οι διορθωτικές κινήσεις όχι μόνο είναι αναποτελεσματικές αλλά και σπείρουν την ηττοπάθεια. Κεντρικό ζήτημα της περιόδου είναι η απεμπλοκή από το μνημόνιο, διότι χωρίς αυτό οι επί μέρους διεκδικήσεις θα προσκρούουν στο τείχος του μνημονίου. Όλο το συνδικαλιστικό κίνημα πρέπει να ενταχθεί στο αντιμνημονιακό μπλοκ

Νέο αιτηματολόγιο. Δεν φτάνει να τρώμε από τα έτοιμα. Άλλωστε οι πολιτικές της κυβέρνησης έχουν ανατρέψει τα δεδομένα και ορισμένα πράγματα πρέπει να τα δούμε εξ αρχής. Για κάποια περίοδο είναι κατανοητή η αμηχανία από το σοκ των μέτρων και η σύγχυση για το από πού να αρχίσουμε. Όμως μαζί με τα όχι μας πρέπει να παραθέσουμε και τις διεκδικήσεις μας. Κεντρικά ζητήματα σήμερα είναι η υπεράσπιση των συμβάσεων, η διεκδίκηση αυξήσεων, η προστασία των ανέργων, το χτύπημα της ακρίβειας, ασφαλιστικά και κοινωνικά δικαιώματα, η απόκρουση των ιδιωτικοποιήσεων, η υπεράσπιση των δημόσιων και κοινωνικών αγαθών κ.α. Χρειάζεται ειδική δουλειά για τη διαμόρφωση των νέων στόχων. Η κρίση αντικειμενικά δημιουργεί έναν αυτοπεριορισμό των αιτημάτων. Δεν είναι αναγκαίο να το αποδεχτούμε αν δεν μας περιορίζει το εύρος της συσπείρωσης των εργαζομένων. Σε κάθε περίπτωση χρειαζόμαστε έστω και μικρές νίκες που θα ξηλώνουν πλευρές της κυβερνητικής πολιτικής και θα τονώνουν την αυτοπεποίθηση των εργαζομένων.

Πάλη για το μερικό και για το γενικό. Χρειάζεται ένας συνδυασμός της πάλης για τα γενικά και ειδικά αιτήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ ασχολούνται με τα γενικά και τα σωματεία με τα ειδικά. Αυτός ο καταμερισμός εκ των πραγμάτων υπάρχει, αλλά σήμερα όλοι πρέπει να διεκδικούν και να μιλούν για τα γενικά θέματα που επηρεάζουν και τις ειδικές πλευρές της ζωής και εργασίας των εργαζομένων, στα πλαίσια μιας αναγκαίας πολιτικοποίησης.

Κοινωνική συμμαχία Η πολιτική που ασκείται πλήττει και τα μεσαία στρώματα και τα σπρώχνει σε απόγνωση και προλεταριοποίηση, πλήττει την νεολαία, τις γυναίκες. Αυτή η εξέλιξη δημιουργεί προϋποθέσεις διεύρυνσης των συμμαχιών με άλλες ενδιάμεσες τάξεις και στρώματα ώστε να διευρύνεται το μέτωπο πάλης αλλά και με τα διάφορα κινήματα που αντιστέκονται με μορφές ανυπακοής και αλληλεγγύης για τα διόδια, τα εισιτήρια τα δικαιώματα των μεταναστών. Το συνδικαλιστικό κίνημα έχει χρέος να εναρμονιστεί ενεργά με αυτά τα κινήματα .Είναι τραγικό για την ΓΣΕΕ να κωφεύει και να απομονώνεται από ζωντανά τμήματα της κοινωνίας, για θέματα μάλιστα που έπρεπε να πρωτοστατεί η ίδια. Επειδή η αντίσταση στο μνημόνιο είναι υπόθεση όχι μόνο των συνδικάτων αλλά και άλλων φορέων των μικρομεσαίων ,των αγροτών ,των επιστημόνων και άλλων κινημάτων χρειάζεται η συγκρότηση ενός πανελλαδικού κοινωνικού δικτύου που θα ενοποιήσει τη δράση και θα δώσει μια νέα δυναμική στο μαζικό κίνημα.

Μορφές πάλης. Στην Ελλάδα δεν πάσχουμε από αριθμό απεργιών αλλά από ουσία απεργιακής πάλης από σωστά προετοιμασμένες και μαζικές απεργίες. Είναι θετικό ότι δημιουργήθηκαν μεγάλα γεγονότα στις 5-5 και 15-12 κάτι που πέραν των άλλων δείχνει την ικανότητα –ακόμη- των τριτοβάθμιων γεγονότων να παράγουν μεγάλα γεγονότα όμως σήμερα δεν αρκούν ορισμένες κεντρικές κινήσεις. Χρειάζεται η δημιουργία ενός μεγάλου πολύμορφου αγωνιστικού και απεργιακού κινήματος που θα συνδυάζει τις κλαδικές και επιχειρησιακές κινητοποιήσεις, που θα αξιοποιεί όλες τις μορφές πάλης, που θα αποφασίζεται κατά το δυνατόν από μαζικές συνελεύσεις των εργαζομένων, ένα κίνημα που θα γεμίζει τους δρόμους. Δεν πρέπει να υπερτιμούμε την δυνατότητα συμμετοχής στις απεργίες η οποία, σε περίοδο κρίσης που η απώλεια του μεροκάματου είναι πολύ επώδυνη, βαίνει μειούμενη και χρειάζεται να αναζητήσουμε μορφές πάλης συγκεντρώσεις, συλλογή υπογραφών, αποκεντρωμένη δράση σε δήμους καθώς και παραδειγματικές ενέργειες που εντείνουν την πολιτική πίεση. Επίσης στις σημερινές συνθήκες είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εκφράζεται η ποικιλόμορφη αλληλεγγύη σε όσους αγωνίζονται αλλά και σε τμήματα της τάξης μας που πένονται ή τα βγάζουν δύσκολα πέρα. Ενδιαφέρον έχει και η δραστηριοποίηση μορφές αντίστασης στην ακρίβεια με καταναλωτικά κινήματα ,συνεταιρισμούς κ.α.

Διεθνοποίηση. Παρά την μείωση του ρόλου των εθνικών κρατών, η ταξική πάλη συγκροτείται αφετηριακά στο επίπεδο του εθνικού κράτους. Οι στρατηγικές, όμως και οι συντονισμένες πολιτικές διαμορφώνονται σε υπερεθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Συνεπώς η πάλη σε εθνικό επίπεδο δεν αρκεί και απαιτείται ο συντονισμός δράσης. Το απεργιακό δικαίωμα πρέπει πια να εκδηλώνεται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο με κοινούς στόχους ενώ είναι απαραίτητος και ο συντονισμός των εργαζομένων των ευρωπαϊκών χωρών του νότου.

Μαζικοποίηση. Το μεγάλο πρόβλημα είναι η χαμηλή μαζικότητα στον ιδιωτικό τομέα και η περαιτέρω μείωσή της τάση που πρέπει να ανακοπεί και να αντιστραφεί. Ο στόχος αυτός προϋποθέτει την ανάκτηση της αξιοπιστίας και αποτελεσματικότητας των συνδικάτων, αλλά και συγκεκριμένα μέτρα πλησιάσματος και οργάνωσης των εκτός των τειχών με βάρος στην νεολαία, τις γυναίκες και τους μετανάστες.

Επίσης, επειδή ισχύει το ουδέν κακό αμιγές καλού, πρέπει να αξιοποιήσουμε ακόμη και το αρνητικό γεγονός της επιδίωξης υπογραφής των ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων διαδικασία που μπορεί να αξιοποιηθεί για την συγκρότηση επιχειρησιακών σωματείων έστω και αν στην αρχή η πίεση για μειώσεις μισθών θα είναι μεγάλη. Τα κλαδικά σωματεία επίσης έχουν σήμερα ένα μεγάλο ρόλο να παίξουν αλλά απαιτείται ο εκδημοκρατισμός τους, η γνήσια μαζικοποίησή τους και η απόκρουση της υπάρχουσας λογικής να δουλεύουν ως ιμάντες κομματικών γραμμών και ως μηχανισμοί αναπαραγωγής συσχετισμών και μάλιστα πλαστών.

Ανάκτηση αξιοπιστίας. Βασικό ζήτημα είναι η αυτοκάθαρση των συνδικάτων από συμπεριφορές και πρακτικές που το έχουν πληγώσει. Απαιτείται να σταματήσει η πρακτική της αμοιβής συνδικαλιστών από συμμετοχή σε επιτροπές και συμβούλια, να σταματήσει το απαράδεκτο φαινόμενο του ορισμού συνδικαλιστών ως κυβερνητικών εκπροσώπων σε διοικητικά συμβούλια, η σταδιακή απεμπλοκή από τα κονδύλια της εργατικής εστίας και μέχρι τότε να γίνεται με απόλυτη διαφάνεια η διαχείρισή τους, η απόκρουση εκφυλιστικών φαινομένων μη αξιοποίησης των αποσπάσεων για ζητήματα των συνδικάτων, να σταματήσουν οποιεσδήποτε επιχειρηματικές δραστηριότητες συνδικαλιστών οι οποίες δεν συνάδουν με την συνδικαλιστική ιδιότητα, η απόκρουση των πελατειακών σχέσεων που ενυπάρχουν ευρύτερα στον δημόσιο τομέα. Η διαμόρφωση ενός κανονισμού δεοντολογίας από το ίδιο το συνδικαλιστικό κίνημα που και στο παρελθόν είχαμε προτείνει είναι κρίσιμο ζήτημα στις μέρες μας που η απαξίωση πλήττει και πρόσωπα και θεσμούς μέσα στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Κατάκτηση κοινής δράσης Το συνδικαλιστικό κίνημα πρέπει να ξαναβρεί τον κοινό του βηματισμό. Η όξυνση των αντιθέσεων δεν πρέπει να οδηγεί σε διάσπαση της κοινής δράσης. Όσο υπάρχει η σημερινή κατάσταση το σύστημα θα κοιμάται ήσυχο. Είναι αδιανόητο σε περίοδο κατεδάφισης των πάντων να κυριαρχεί ο σεχταρισμός και κατά μοναδικό τρόπο ο κομματικός ωφελιμισμός. ΟΙ τριτοβάθμιες οργανώσεις, δεν πρέπει να ξεθωριάσουν όπως η πλειοψηφία των ηγεσιών τους. Οι εργατικοί θεσμοί πρέπει να υποστηριχτούν και να πιεστούν να παίξουν τον ρόλο τους. Ο αναγκαίος συντονισμός όταν τα μεγάλα συνδικάτα αδρανούν δεν πρέπει να διαιρεί αλλά να πολλαπλασιάζει την δράση. Πάμε μαζί όταν υπάρχει απόφαση για δράση, δρούμε με συντονισμό των από κάτω όταν αδρανούν οι από πάνω, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για έναν διαρκή αγώνα.

Για ένα νέο κίνημα μέσα στο κίνημα. Η σημερινή κατάσταση απαιτεί μεγάλες τομές στις οποίες οδηγούν τα παραπάνω. Σήμερα χρειαζόμαστε πολύ περισσότερο από ποτέ ένα κίνημα αυτόνομο, σύγχρονα ταξικό, μαχητικό, βαθειά πολιτικοποιημένο ,δημοκρατικό ,ενωμένο, μαζικό και ισχυρό. Για να γίνει αυτό χρειάζεται η ανατροπή των σημερινών συσχετισμών, η αποδυνάμωση των εκφραστών του συνδικαλιστικού δικομματισμού η ισχυροποίηση του ριζοσπαστικού ταξικού ρεύματος, η δημιουργία ευρύτερων συσπειρώσεων που θα τέμνουν οριζόντια τις σημερινές παρατάξεις και θα δημιουργούν ένα νέο τοπίο στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Η οικονομική κρίση αποτελεί μια δοκιμασία για όλους .Παρόλα αυτά εκτός από την καταστροφική πλευρά της έχει και το παράθυρο ευκαιρίας για μεγάλες ανακατατάξεις. Μπορούμε να περάσουμε λοιπόν όπως θα έλεγε και ο Γκράμσι από την απαισιοδοξία της σκέψης στην αισιοδοξία της βούλησης.

* Ο Αλέκος Καλύβης είναι πρωην Αναπλ. Προεδρος της ΓΣΕΕ

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κλείσιμο του Προέδρου του ΣΥΝ, Αλέξη Τσίπρα, στο 6ο Συνέδριο του Συνασπισμού

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Συντρόφισσες και Σύντροφοι,

Το συνέδριο μας πλησιάζει σιγά σιγά τους το τέλος του. Και πρέπει να σας πω ότι ήταν ένα έντονο Συνέδριο. Και πολλές φορές, όσοι ήμασταν εδώ δεν αισθανθήκαμε και ιδιαίτερα ευχάριστα διότι ακούγαμε τον κόσμο μας, τους συντρόφους μας, τα μέλη μας από τη βάση του κόμματος να ανεβαίνουν σε αυτό εδώ το βήμα και να βγάζουν τον πόνο τους, την αγωνία τους, τη λαχτάρα τους και να κάνουν αυστηρή, σκληρή κριτική σε όλους. Κάποιοι θα μπορούσαν να πουν ότι αυτό είναι ένα δείγμα της δύσκολης και κακής κρίσιμης κατάστασης  στην οποία βρίσκεται το κόμμα. Και ότι υπάρχει μια μεγάλη ένταση και ένας μεγάλος θυμός.

Εγώ θα έλεγα ότι είμαστε ευτυχείς όταν η βάση του κόμματος, όταν ένα σώμα έχει τη δυνατότητα να πει πράγματα, να μιλήσει έντονα και να ασκήσει κριτική. Να φοβόμαστε όταν δεν έχουν τη δυνατότητα τα μέλη του κόμματος, η  βάση του Συνεδρίου, να ασκήσουν κριτική. Να φοβόμαστε όταν τη δυνατότητα να ασκήσουν κριτική την έχουν μόνο τα στελέχη και όχι η βάση του κόμματος. Ήταν, λοιπόν, χρήσιμη αυτή η διαδικασία. Ήταν αναγκαία αυτή η διαδικασία. Και πιστεύω ότι, μέσα από τις εκατοντάδες τοποθετήσεις, προσεγγίσαμε με ολοκληρωμένο τρόπο το σύνολο τους κατάστασης την οποία έχει να αντιμετωπίσει το κόμμα. Χωρίς κόμμα μάχιμο και αποτελεσματικό, είναι βέβαιο ότι δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των καιρών. Και οι απαιτήσεις των καιρών είναι μεγάλες. Η κοινωνία βρίσκεται δέσμια των πολιτικών του ΔΝΤ, που δεν μας βγάζουν από την κρίση αλλά μας βυθίζουν πιο βαθιά σε αυτήν. Κοιτάχτε τα νέα σήμερα, το παράδειγμα τους Ουγγαρίας. Εάν επιλέγαμε να κάνουμε το Συνέδριό μας σε ένα χρόνο από τώρα, σε αυτό εδώ το στάδιο, ίσως να μην μπορούσαμε να το κάνουμε, γιατί ενδεχομένως σε αυτό το στάδιο να μένουν άνεργοι σε έναν χρόνο και να σιτίζονται στην αίθουσα που εμείς έχουμε επιλέξει να χρησιμοποιήσουμε ως κυλικείο. Αυτή είναι η προοπτική για την ελληνική κοινωνία.

Και αυτήν την προοπτική έχουμε καθήκον, είναι το πρώτιστο καθήκον μας, ως Αριστερά, μέσα στην κοινωνία, να την ανατρέψουμε. Το μνημόνιο της κυβέρνησης και του ΔΝΤ πρέπει να ανατραπεί. Και είμαστε βέβαιοι ότι μπορεί να ανατραπεί.

Ακόμα και στην κυβέρνηση αρχίζουν να το καταλαβαίνουν. Ακόμα και βουλευτές τους πλειοψηφίας βλέπουν ότι το ασφαλιστικό νομοσχέδιο δεν περνάει. Και δεν θα περάσει, τουλάχιστον έτσι εύκολα τους κάποιοι νομίζουν.

Αυτό είναι το σημείο όπου το πουλόβερ θα ξηλωθεί. Και το μνημόνιο θα ανατραπεί.

Από εμάς εξαρτάται αν σε αυτές τους συγκλονιστικές διαδικασίες θα είμαστε παρόντες ή θα τους αφήσουμε να περάσουν δίπλα μας, να τις παρακολουθούμε από τις κερκίδες.

Αυτή είναι η ακλόνητη γραμμή που χωρίζει την  κοινωνία.

Και σε αυτό το δίλλημα είμαστε όλοι σε αυτή την αίθουσα από την ίδια μεριά.

Και είναι μαζί τους ακόμα περισσότεροι. Δεν περισσεύει κανείς σε αυτόν τον αγώνα.

Και για να το πετύχουμε αυτό, δεν αρκεί ένα κόμμα δελτίων τύπου και ανακοινώσεων. Χρειάζεται ένα κόμμα πρωτοπόρο τους κοινωνικούς αγώνες, στη Βουλή, τους ιδέες.

Ένα κόμμα που θα ενοχλεί το σύστημα, που θα αμφισβητεί τους σημερινούς συσχετισμούς δύναμης.

Το είπα και στην εισήγηση τους Πέμπτης και αισθάνομαι την ανάγκη να το επαναλάβω.

Αποτελεί άλλωστε κοινό τόπο τους συντριπτικής πλειοψηφίας των τοποθετήσεων που ακούστηκαν αυτές τους ημέρες.

Κόμμα αποτελεσματικό και μάχιμο, δεν σημαίνει υποχώρηση στη δημοκρατική λειτουργία, ούτε στον πλουραλισμό των απόψεων.

Γιατί άκουσα αυτές τις μέρες οξεία κριτική από αγαπημένους συντρόφους, άκουσα χθες τον αγαπημένο σύντροφο Φώτη Προβατά, που αγωνιζόμαστε μαζί στην Ανοιχτή Πόλη, είναι και δημοτικός σύμβουλος, να μιλάει για κόμμα Γκουαντανάμο. Και θέλω να πω ότι το κόμμα μας δεν υπήρξε σε καμία περίπτωση τέτοιο κόμμα.

Δεν υπήρξε και δεν υπάρχει περίπτωση το κόμμα αυτό να γίνει Γκουαντάναμο. Δεν ήταν ποτέ και δεν θα το επιτρέψουμε.

Στα κόμματα Γκουαντάναμο δεν ψηφίζουν κατά βούληση οι βουλευτές στη συνθήκη τους Λισαβόνας. Δεν κάνουν οι τάσεις δική τους εξωτερική πολιτική.

Δεν έχουν τη δυνατότητα ξεχωριστών διαδικασιών και ανακοινώσεων.

Δεν εκφωνούν αυτονόμως τη δική τους γραμμή, για στρατηγικής σημασίας ζητήματα, τους αυτά τους Ευρώπης.

Και δεν πρόκειται να γίνουμε ένα κόμμα που να μην επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση των απόψεων.

Και απευθύνω στο σώμα, προς τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος ξανά το ερώτημα που απηύθυνα και κατά την έναρξη των προσυνεδριακών διαδικασιών στην ΚΠΕ :

Το πρόβλημα αυτού του κόμματος είναι το έλλειμμα δημοκρατίας;

Και εν τέλει είμαστε ικανοποιημένοι από τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος;

Αν δεν υπάρχει ζήτημα, κακώς συζητάμε.

Αν αντιλαμβανόμαστε, όμως, ότι υπάρχει ζήτημα, τότε, πρέπει όλοι μαζί να συνθέσουμε και να βρούμε τους τρόπους και τους κανόνες με τους οποίους θα μπορέσουμε να λειτουργούμε συλλογικά. Και το λέω πρώτος εγώ ,γιατί άκουσα με προσοχή την ομιλία του σ. Γιάννη Δραγασάκη, τον οποίο θα ήθελα δημοσίως για άλλη μια φορά να τον ευχαριστήσω για την προσφορά του. Και να είστε σίγουροι ότι η προσφορά δεν μετριέται με αξιώματα. Τον άκουσα να λέει, και είχε απόλυτα δίκιο, από ποια όργανα ελέγχεται και σε ποια όργανα κάνει απολογισμό ο Πρόεδρος. Και συνακολούθως, ποια είναι η θεσμική δομή εκείνη, η οποία μπορεί να ανταποκριθεί σε μια πολιτική λειτουργία κόμματος με στοιχειώδεις κανόνες λειτουργίας. Και αυτούς τους στοιχειώδεις κανόνες λειτουργίας πρέπει να ανακαλύψουμε.

Να ενισχύσουμε την πολιτική σύνθεση.

Την κομματικότητα και τη στράτευση σε ένα κοινό πολιτικό σχέδιο.

Την υπεράσπιση τους δημόσιας εικόνας του κόμματος.

Την εξωστρέφεια.

Αυτά ήταν που τους έλειψαν το προηγούμενο διάστημα, αυτά τους τράβηξαν πίσω. Δεν αμφισβητούμε το δικαίωμα όλων να λένε την άποψή τους. Εκτιμώ, όμως,  εγώ και σας το καταθέτω, ότι ένα κόμμα δεν μπορεί να έχει 4,5,6 ταυτόχρονες και ισόποσες εκφωνήσεις γραμμής.

Σήμερα, με τους αποφάσεις του Συνεδρίου, μπορούμε να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα μπροστά.

Θα ήθελα να σταθώ, όμως, σε κάποια πολιτικά ζητήματα που τέθηκαν στην συζήτηση αυτές τους ημέρες.

Το πρώτο αφορά την θέση τους απέναντι στην Ευρώπη.

Θεωρώ και θα το επαναλάβω ότι το δίλλημα μέσα η έξω από την ευρωζώνη, ή ακόμα περισσότερο μέσα ή έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν μπορεί σήμερα να είναι το κεντρικό στρατηγικό τους ερώτημα.

Έχω την αίσθηση ότι όταν εγκλωβιζόμαστε σε μια τέτοια συζήτηση, περισσότερο διασταυρώνουμε ιδεολογικές προκαταλήψεις που κληρονομήσαμε από το παρελθόν, παρά ανοίγουμε δρόμους στο μέλλον, παρά ανοίγουμε στρατηγική ενόρασης στο μέλλον.

Άλλωστε τέτοιοι προβληματισμοί βεβαίως και είναι ανοιχτοί και εκφράζονται. Αλλά τις τελευταίες ημέρες έχουμε γίνει μάρτυρες ενός πλειστηριασμού, ενός διαγκωνισμού της απόλυτης, της κατάλληλης, της πιο αριστερής άποψης για την έξοδο από την κρίση. Και έχουμε κουραστεί να βλέπουμε με απολυτότητα να διατυπώνονται απόψεις –και δεν μιλώ τόσο για το εσωτερικό του κόμματος όσο συνολικά για τη δημόσια συζήτηση στο χώρο της Αριστεράς – όπου με μια απολυτότητα, κατατίθενται απόψεις ως οι μοναδικές απόψεις εξόδου από την κρίση. Και πρέπει να σκεφτούμε αν μπορεί να είναι αριστερό κάτι που κατατίθεται ως η μοναδική σωστή επιλογή. Δεν μας διακατέχει η μοναδική αλήθεια. Και, βεβαίως, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά και οι εξελίξεις είναι ραγδαίες στο ευρωπαϊκό πεδίο, το ζήτημα είναι, όμως, εμείς τι επιλέγουμε. Και επαναλαμβάνω ότι εμείς δεν μπορούμε να επιλέγουμε ούτε την έξοδο από την Ευρωζώνη, ούτε, βέβαια, την άκριτη αποδοχή των ευρωπαϊκών, νεοφιλελεύθερων συνθηκών, που έχουν απόλυτη ευθύνη για τη διαμόρφωση της σημερινής κρίσης.

Το ΤΟΥΣ στη συνθήκη τους Λισαβόνας δεν είναι ούτε εγκατάλειψη του αριστερού ευρωπαϊσμού, ούτε δεξιά παρέκκλιση

Η κεντρική τους παρουσία στο κόμμα τους Ευρωπαϊκής Αριστεράς δεν είναι ούτε δεξιά παρέκκλιση ούτε εγκατάλειψη του αριστερού ευρωπαϊσμού.

Εμείς επιλέγουμε το πεδίο τους ενότητας και τους αλληλεγγύης ανάμεσα τους εργαζόμενους τους Ελλάδας, τους Πορτογαλίας, τους Ισπανίας, τους Γερμανίας, ολόκληρης τους Ευρώπης.

Αυτή η ενότητα και αυτή η αλληλεγγύη τους κάνει πιο ισχυρούς απέναντι στον κοινό μας εχθρό, που είναι το κεφάλαιο και οι δυνάμεις που το υποστηρίζουν.

Και τους πρωταγωνιστήσαμε τα προηγούμενα χρόνια στο ευρωπαϊκό πεδίο, έτσι θα συνεχίσουμε να πρωταγωνιστούμε. Και θέλω να κάνω  μια επισήμανση. Στους αγώνες που θα ακολουθήσουν, δεν μπορεί κριτήριο για την ενότητά μας να είναι το αν έχουμε κοινή ή διαφορετική αντίληψη ακόμα και σε στρατηγικής σημασίας ζητήματα, όπως αυτό της Ευρώπης.

Με την έννοια αυτή, πρέπει να κάνουμε ξεκάθαρο το εξής: η αποσαφήνιση τους Ευρωπαϊκής στρατηγικής, δεν τους απομακρύνει από την γραμμή τους για την αναγκαιότητα της ευρύτερης δυνατής ενότητας των δυνάμεων τους Αριστεράς. Αντίθετα την ενισχύει. Το θέμα είναι με ποια πρόθεση προσέρχεται κανείς σε αυτούς τους κοινούς αγώνες. Και το λέω αυτό διότι υπήρξε εφικτό να προχωρήσει το κοινό πόρισμα πριν από πολλά χρόνια ΚΚΕ και ΕΑΡ με δύο ριζικά διαφορετικές αντιλήψεις στο θέμα της Ευρώπης. Όμως υπήρξε η κοινή διατύπωση, η κοινή κατάληξη ότι παλεύουμε μαζί για μια διαφορετική Ευρώπη. Σήμερα δεν καταλαβαίνω γιατί δεν μπορούμε στο πεδίο της Αριστεράς να βρούμε κοινή διατύπωση παρά μονάχα επιστρατεύουμε όλοι τις μοναδικές μας αλήθειες.

Δεύτερο σημείο παρατήρησης: Το διαρκές δίλημμα αν θα προσανατολιστούμε σε ρήξεις ή σε προτάσεις. Συντρόφισσες και σύντροφοι, νομίζω ότι δεν είναι ένα σημερινό δίλημμα. Νομίζω ότι υπάρχει ήδη από την πρώτη Διεθνή, και θα υπάρχει για πάντα.

Δεν υπάρχει λόγος να μένουμε σε αυτό το δίλημμα, απολυτοποιώντας μάλιστα την αντίθετη άποψη.

Οι κοινωνικές αλλαγές που τους ενδιαφέρουν, είναι αυτές που έρχονται μέσα από την αμφισβήτηση των σημερινών συσχετισμών δύναμης, μέσα από την προώθηση του κινήματος σε καλύτερες θέσεις.

Και οι κοινωνικοί αγώνες κερδίζουν όταν περιγράφουν άμεσες και ώριμες αλλαγές.

Επομένως, το αν θα προσανατολιστούμε σε προγραμματικές προτάσεις ή σε κοινωνικούς αγώνες είναι ένα ερώτημα χωρίς περιεχόμενο.

Είναι ένα ερώτημα για κλειστά δωμάτια γιατί  έξω στην κοινωνία είναι προφανές ότι δεν υπάρχει το ένα χωρίς το άλλο.

Και η Τρίτη και τελευταία παρατήρηση

Έγινε μεγάλη συζήτηση από αυτό εδώ το βήμα για την δημοσκοπική έκρηξη του 2008 και για τη διαχείρισή της από το κόμμα τους. Και υπήρξαν και αναφορές στην εισήγηση τους Πέμπτης πάνω σε αυτό το ζήτημα και από αγαπημένους μου φίλους όπως ο Γιάννης Πρωτονοτάριος.

Θέλω να πω ότι αυτό που είπα προχθές, ότι το δίλημμα «πάμε με το ΠΑΣΟΚ ή δεν πάμε με το ΠΑΣΟΚ» είναι υπαρκτό όταν είσαι μία δύναμη του 3%, που μπαίνει- δεν μπαίνει στη βουλή και που το ΠΑΣΟΚ και το κάθε ΠΑΣΟΚ και το κάθε κόμμα εξουσίας σε αντιμετωπίζει ως το δεκανίκι για να στηρίξει την αυτοδυναμία του.

Όταν τους τους φτάσει τη δυνατότητα να έχεις την ηγεμονία των ιδεών και των  απόψεων, ακόμα δε περισσότερο τη δυνατότητα να είσαι και δημοσκοπικά σε πολύ ανώτερα ποσοστά, και έχεις φτάσει στο όριο να σπας τις αυτοδυναμίες, πρέπει να προχωρήσεις ένα βήμα ακόμα.

Να απεγκλωβιστείς από το δίλημμα και να περιγράψεις την δική σου εναλλακτική πρόταση, να βάλεις τους δικούς σου όρους, τους όρους συγκρότησης μια τους πολιτικής πλειοψηφίας.

Και το λέω αυτό γιατί κάποιοι σύντροφοι, διέγνωσαν σε αυτό, και το είπαν ευθέως τους ομιλίες τους, σημάδια μιας ομιχλώδους επιστροφής σε κεντροαριστερές  αντιλήψεις. Η Κεντροαριστερά, συντρόφισσες και σύντροφοι, μας έχει αφήσει χρόνους. Είναι ένα σχέδιο που έχει καταδικαστεί από την ίδια τη ζωή. Χωρίς ενοχές, να δούμε το αύριο, να δούμε τις νέες συνθήκες που απλώνονται μπροστά μας και να δούμε πώς θα επιβάλουμε ένα ηγεμονικό σχέδιο στην ελληνική κοινωνία, πώς αυτή η κοινωνική πλειοψηφία που διαμορφώνεται τώρα στους δρόμους ενάντια σε αυτή τη νεοφιλελεύθερη πολιτική, θα μπορέσει να βρει έξοδο και σε πολιτικό επίπεδο. Και πρέπει να παίξουμε καταλυτικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια.

Και έρχομαι στα κρίσιμα θέματα που απασχόλησαν το Συνέδριό μας, τόσο από αυτό το βήμα, όσο – και κυρίως – στους διαδρόμους και πίσω από τις εξέδρες.

Συντρόφισσες και Σύντροφοι,

Ο ιδεολογικός τους προσανατολισμός, η πολιτική τους στρατηγική δεν αφήνει περιθώρια σε κανένα να ισχυριστεί ότι αλλοιώνεται η φυσιογνωμία του ΣΥΝ.

Θα πρέπει ειλικρινά, να ψάξει πολύ κανείς για να βρει προσχήματα και να δικαιολογήσει επιλογές αποστασιοποίησης από το συλλογικό τους εγχείρημα.

Πάνω από όλα γιατί από τη προσπάθειά τους δεν περισσεύει κανείς, παρά μονάχα όποιοι από μόνοι τους επιθυμούν να περισσεύουν.

Αλλά κυρίως γιατί βρισκόμαστε μπροστά σε μια πολυεπίπεδη κρίση, κρίση οικονομική, αξιακή, πολιτισμική, κρίση εκπροσώπησης, κρίση κατακερματισμού και πολυδιάσπασης του πολιτικού συστήματος. Και δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιτρέψουμε να γίνει και η δική τους αριστερά μέρος τους κρίσης αυτής, του κατακερματισμού και της πολυδιάσπασης.

Η σύγχρονη ριζοσπαστική και ανανεωτική αριστερά οφείλει να γίνει μέρος τους λύσης. Όχι μέρος τους κρίσης.

Θέλω να πω λοιπόν με απόλυτη ειλικρίνεια αλλά και με σεβασμό τους τους συντρόφους τους Ανανεωτικής Πτέρυγας, που σκέφτονται να απέχουν από τη κορύφωση τους δημοκρατικής τους διαδικασίας και την εκλογή τους τους τους ηγεσίας, ότι κάνουνε λάθος.

Πρώτα από όλα γιατί πηγαίνουν κόντρα με τους δικές τους τους ιδέες και τους αρχές που υπηρέτησαν και υπηρετούν και θα συνεχίσουν να υπηρετούν στον χώρο της Αριστεράς.

Ο πυρήνας του ιδεολογικού ρεύματος που εκπροσωπούν μέσα στο κόμμα και που αποτελεί, αναμφίβολα, αναπόσπαστο μέρος τους συλλογικής τους κουλτούρας, δεν συμβαδίζει με μια αντίληψη ξένη στη δική τους αριστερά, ότι η μειοψηφία δεν έχει λόγο ύπαρξης αν είναι μειοψηφία και δεν παλεύει καθημερινά για να κερδίσει τη πολιτική ηγεμονία των απόψεών τους.

Τόσο η Γκραμσιανή θεώρηση τους ηγεμονίας όσο και η θεωρία του δημοκρατικού δρόμου τους το σοσιαλισμό, δεν συμβαδίζουν με λογικές επιβολής τους άποψης, ούτε άλλωστε και με λογικές για κατάληψη τους εξουσίας με έφοδο στα ανάκτορα.

Ο πυρήνας τους σκέψης του ιδεολογικού ρεύματος τους ανανέωσης προκρίνει για το κοινωνικό πεδίο τη δύσκολη και επίπονη διαρκή προσπάθεια συνδιαμόρφωσης του κοινωνικού γίγνεσθαι στη κατεύθυνση μικρών αλλά σημαντικών βημάτων και διαρθρωτικών αλλαγών στη δομή και στη συνείδηση, που θα τους φέρνουν πιο κοντά στο στόχο του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού τους κοινωνίας.

Αν αυτή είναι η αντίληψη, και αυτή είναι η αντίληψη που εκπροσωπεί το ρεύμα τους ανανεωτικής αριστεράς σε επίπεδο σκέψης για τη κοινωνική πάλη, πώς μπορεί να συμβαδίσει με λογικές απαξίωσης τους δημοκρατικής διαδικασίας και τους διαρκούς πάλης για την ηγεμονία των ιδεών μέσα στο ίδιο μας το κόμμα, μέσα στο πολιτικό υποκείμενο τους αριστεράς;

Πώς μπορεί να συμβαδίσει με διλήμματα που μοιάζουν εκβιαστικά: Ή υιοθετείτε την άποψή τους ή δε συμμετέχουμε.

Είναι μεγάλο λάθος σύντροφοι να προχωρήσετε σε αυτή την επιλογή γιατί σε τελική ανάλυση ποιόν ευνοεί;

Είμαι βέβαιος ότι δεν ευνοεί τις απόψεις σας, δεν ευνοεί το συλλογικό μας εγχείρημα, δεν ευνοεί το κοινό μας σπίτι, τον ΣΥΝ.

Ποιες επιδιώξεις ευνοεί;

Ποιους σχεδιασμούς επιβεβαιώνει;

Επιβεβαιώνει τους τους σχεδιασμούς, τους τους μύχιους πόθους όλων όσοι επιχείρησαν όλο το προηγούμενο διάστημα και επιχειρούν ακόμα, να μετατρέψουν το ΣΥΡΙΖΑ, τη συμμαχία μας, σε πεδίο ανταγωνισμού προκειμένου να διαλύσουν το ΣΥΝασπισμό αλλά και τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ.

Επιβεβαιώνουν τους μύχιους πόθους όλων όσοι ανοιχτά και δημόσια εδώ και έναν χρόνο έχουν διατυπώσει το στόχο, το σχέδιο και την επιθυμία τους να διασπαστεί ο ΣΥΝασπισμός.

Και δεν παρέβλεψαν, τρεις μέρες μάλιστα πριν την έναρξη του συνέδριου, να ξαναδιατυπώσουν τα ίδια ψεύδη και τους τους συκοφαντίες, θέλοντας να εντάξουν την αριστερά στο κάδρο τους απαξίωσης, τους διαφθοράς και τους διαπλοκής.

Και είμαι βέβαιος ότι δεν είναι τους προθέσεις των συντρόφων, να επιβεβαιώσουν τους τους σχεδιασμούς.

Τους μην τους ανατροφοδοτήσουν λοιπόν.

Άκουσα την ομιλία του συντρόφου Παπαδημούλη. Σε πολλά μπορεί να διαφωνούμε και διαφωνούμε δημόσια. Εκτιμώ, όμως, την ενωτική του στάση. Και θέλω να πω ότι το σχέδιο τροπολογίας που κατέθεσε δεν έχει πολύ μεγάλες διαφορές στον πυρήνα της αντιλήψεις του με αυτό που προτείνεται στο πολιτικό σχέδιο. Δεν βρίσκω ουσιαστικά σημεία διαφοροποίησης.

Θεωρώ, λοιπόν, ότι στο Συνέδριό μας μπορούν να γίνουν προωθητικά βήματα ουσιαστικής ενότητας, αρκεί να το  θέλουμε όλοι.

Και επειδή μας θύμισε ο σ. Δημήτρης τα λόγια του αειμνήστου Μιχάλη Παπαγιαννάκη που τόσο μεγάλη είναι η απουσία του από το σημερινό τους συνέδριο.

Ότι θα είναι ο τελευταίος που θα κλείσει πίσω του τη πόρτα.

Τους θυμηθούμε λοιπόν όλοι τα λόγια αυτά. Και καλώ τους συντρόφους από την Ανανεωτική Πτέρυγα να μην προχωρήσουν σε βήματα που ανοίγουν δρόμους χωρίς επιστροφή. Τους καλώ να πάρουν μέρος μέχρι τέλους στην κορυφαία δημοκρατική μας διαδικασία. Και να συνεχίσουμε μαζί την προσπάθεια με αίσθηση ευθύνης για το κόμμα. Και να υλοποιήσουμε τις συλλογικές μας αποφάσεις.

Ανεξάρτητα, πάντως, από τις τελικές τους αποφάσεις, θα ήθελα να τους διαβεβαιώσω ότι πολύ σύντομα, στο βαθμό που δεν υπάρχουν άλλοι σχεδιασμοί που δεν λέγονται, αν και δεν το πιστεύω, πολύ σύντομα, λοιπόν, θα διαπιστώσουν ότι υπηρετούμε κοινό πολιτικό σχέδιο. Ότι ο ΣΥΝ, το κοινό μας σπίτι, και σε αυτό το σπίτι οφείλουμε όλοι να δώσουμε τη συμβολή μας, οι πόρτες, όπως έλεγε ένας σύντροφος, ανοίγουν μόνο για την είσοδο και όχι για την έξοδο. Θα το διαπιστώσουν αυτό πολύ σύντομα.

Σε κάθε περίπτωση, θα γίνουν σεβαστές οι επιλογές τους.

Θα γίνουν σεβαστές τους και οι δημοκρατικές συλλογικές τους αποφάσεις.

Οι αποφάσεις του 6ου Συνεδρίου του ΣΥΝασπισμού.

Το συνέδριό τους θα είναι,  παρά τις δυσκολίες,  μια τομή στη λειτουργία του κόμματος γιατί αυτό ζητάει ο κόσμος τους αριστεράς από τους, ο κόσμος που τους εμπιστεύεται.

Το συνέδριό τους θα είναι μια νέα αρχή, μια νέα αφετηρία και αυτό δε μπορεί κανείς να το εμποδίσει.

Θα είναι μια νέα αφετηρία για μια αριστερά τους ελπίδας, τους αλληλεγγύης, των κοινωνικών αγώνων και της ενότητας.

Και το θέμα, συντρόφισσες και σύντροφοι, δεν είναι αν το απόγευμα της Κυριακής με τα αποτελέσματα εκλογής Προέδρου και ΚΠΕ θα διαπιστωθεί ότι κέρδισε  η μια ή η άλλη τάση, αν θα κερδήσει  ή θα ηττηθεί ο Πρόεδρος.

Το ζητούμενο είναι αν το συλλογικό τους υποκείμενο, ο Συνασπισμός, θα κερδίσει το στοίχημα με την ιστορία, για μια νέα αρχή, που θα στηρίζεται στη χειραφέτηση των μελών τους από κατεστημένες λειτουργίες και αντιλήψεις.

Και σε ότι με αφορά, είμαι απολύτως αποφασισμένος να κάνω πράξη τη συλλογική τους βούληση.

Από Δευτέρα θα έχουμε μια άλλη εικόνα.

Έναν ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ των μελών του, που παρά τους δυσκολίες είναι αποφασισμένα να τον μετατρέψουν σε κόμμα και έναν συνασπισμό, που στη βάση των συλλογικών του επεξεργασιών, θα είναι αποφασισμένος να επανακαθορίσει σε νέες στέρεες βάσεις το πολιτικό συμβόλαιο του ΣΥΡΙΖΑ.

Και στο σημείο αυτό θέλω μιλήσω απόλυτα καθαρά. Να στείλω ένα μήνυμα καθαρό. Όχι με e-mail, που προσβάλει αυτό το Συνέδριο, την ιστορία των μελών και των στελεχών του.

Όσοι σχεδιάζουν να τους εγκλωβίσουν σε παιχνίδια άγονων αντιπαραθέσεων και ανταγωνισμών, τους πάρουν το μήνυμά τους.

Τα παιχνίδια τελειώνουν εδώ.

Αν η επιλογή τους είναι από δω και στο εξής να μην τους καλούμε τιμητικά, να μας τιμήσουν και να τους τιμήσουμε στα συνέδριά μας, αλλά να τους καλούμε στα συνέδριά να τους απευθύνουν χαιρετισμό ως αρχηγοί νέων σχημάτων, τους τους το πουν ξεκάθαρα. Εμείς θα τους καλούμε γιατί είμαστε ανοικτοί στο διάλογο, ανοιχτοί σε όλες τις απόψεις της Αριστεράς. Το κρυφτούλι, όμως, εντός του ΣΥΡΙΖΑ, δεν πρόκειται να το επιτρέψουμε. Δεν έχουμε το δικαίωμα να το επιτρέψουμε απέναντι στον κόσμο της Αριστεράς, απέναντι στα μέλη του ΣΥΝ.

Από Δευτέρα, θα πάρουμε την υπόθεση του ΣΥΡΙΖΑ στα χέρια μας. Θα κάνουμε τον ΣΥΡΙΖΑ δική μας υπόθεση, μαζί με τους χιλιάδες ανένταχτους αριστερούς, μαζί με τους συνιστώσες που επιμένουν να εμπνέονται από το ιδρυτικό τους συμβόλαιο, θα οικοδομήσουμε μια νέα στέρεη πολιτική συμφωνία, απομονώνοντας σχέδια ρήξεων και διασπάσεων.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Θα κλείσω με ένα μήνυμα αισιόδοξο. Γνωρίζω ότι οι στιγμές έχουν ένταση και συγκινησιακή φόρτιση. Εγώ είμαι βέβαιος, όμως, ότι η συγκίνηση αυτή δεν θα είναι συγκίνηση αποχωρισμού. Κοινός είναι ο δρόμος, κοινό το σχέδιο και θα ανταμώσουμε μαζί. Όμως, να ξέρετε κάτι και σας το λέω εξ ιδίας πείρας. Δεν υπάρχει γέννηση του καινούργιου χωρίς οδύνες. Και αυτές οι οδύνες θα είναι οι τελευταίες. Θα γεννήσουν ένα κόμμα αξιόμαχο, ένα κόμμα συνεκτικό, ένα κόμμα που θα μπορεί να δώσει ελπίδα στην Αριστερά, ένα κόμμα που θα μπορέσει να σταθεί δίπλα τους κοινωνικούς αγώνες.

Να δώσουμε πίστη και ελπίδα στον κόσμο της Αριστεράς, να είμαστε περήφανοι για το κόμμα μας, να αλλάξουμε την Αριστερά, να αλλάξουμε την κοινωνία και να μπορέσουμε να στηρίξουμε τους κοινωνικούς αγώνες. Καλή δύναμη και με αισιοδοξία θα κερδίσουμε.

Να ‘στε καλά.

5/6/2010

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ομιλία του Προέδρου του Συνασπισμού, Αλέξη Τσίπρα, στο 6ο Συνέδριο του ΣΥΝ

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

03/06/2010

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Μέσα σε αυτό το συνέδριο, μέσα σε αυτή την αίθουσα, χτυπά η μίση καρδιά της αριστεράς.

Γιατί η άλλη μισή βρίσκεται αυτές τις μέρες στην αποκλεισμένη Γάζα.

Βρίσκεται πάνω στα πλοία της αλληλεγγύης.

Εκτελέστηκε προχθές το βράδυ στο κατάστρωμα του Μαβί Μαρμαρά. Ήταν κρατούμενη στις φυλακές του Ισραήλ.

Και είμαστε περήφανοι που έχουμε σήμερα ανάμεσά μας το σύντροφο Δημήτρη Γιαλελή, σύνεδρο από τη Νομαρχιακή της Λάρισας, που επέστρεψε χθες από τη μεγάλη αυτή περιπέτεια.

Και τον καλωσορίζουμε και τον ευχαριστούμε, γιατί μας έκανε όλους περήφανους και αυτός και όλοι όσοι συμμετείχαν στην αποστολή των ακτιβιστών.

Αποτελεί στίγμα το έγκλημα αυτό για τη διεθνή κοινότητα, που όφειλε να είχε παρέμβει εγκαίρως για να διασφαλιστεί η ομαλή παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ πρέπει να κάτσει στο σκαμνί της διεθνούς δικαιοσύνης.

Βαρύνεται, όμως, και η ελληνική κυβέρνηση για τις ίσες αποστάσεις κατά την προετοιμασία και την αναχώρηση της αποστολής.

Αγνόησε τις εκκλήσεις της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ για διευκόλυνση της ομαλής παράδοσης της ανθρωπιστικής βοήθειας στο λιμάνι της Γάζας.

Ας γνωρίζουν οι δολοφόνοι και όσοι τους καλύπτουν, ότι δε θα σταματήσει αυτό το κύμα αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό, δε θα σταματήσει η διπλωματία των λαών και των κινημάτων, να βάζει τους δικούς της όρους στο παιχνίδι.

Γιατί τα κίνητρα των ακτιβιστών ήταν οι ιδέες τους. Και οι ιδέες δεν δολοφονούνται. Όσες κι αν χτίσουν φυλακές, οι ιδέες δεν φυλακίζονται.

Οι ιδέες κινητοποιούν, γίνονται υλική δύναμη, απελευθερώνουν λαούς και γονατίζουν δυνάστες.

Και το δίκιο των λαών θα αποδειχτεί ισχυρότερο από το δίκιο των ισχυρών. Η Παλαιστίνη θα ξαναποκτήσει πατρίδα.

Ο αγώνας του Παλαιστινιακού λαού θα δικαιωθεί και θα είμαστε και εμείς περήφανοι αν βάλαμε ένα λιθαράκι σ΄ αυτή τη δικαίωση.

Συντρόφισσες και σύντροφοι. Φίλες και Φίλοι

Η χώρα μας βρίσκεται στην δίνη μιας πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης, η οποία σήμερα συμπαρασύρει τις ευρωπαϊκές χώρες την μια μετά την άλλη.

Το Συνέδριό μας διεξάγεται ενόσω είναι σε πλήρη εξέλιξη μια άγρια και απροσχημάτιστη επίθεση ενάντια στα χαμηλότερα εισοδήματα, ενάντια στα εργασιακά δικαιώματα, ενάντια στο ασφαλιστικό σύστημα και στις κοινωνικές κατακτήσεις, ενάντια στην ζωή και στην αξιοπρέπεια της πλειοψηφίας των πολιτών και ιδιαίτερα της νέας γενιάς.

Η κυβέρνηση της χώρας μας, μια κυβέρνηση που εκλέχτηκε με εντελώς διαφορετικό πρόγραμμα πριν από μερικούς μήνες, συμμερίζεται πρόθυμα το σχέδιο αυτό της κοινωνικής οπισθοδρόμησης.

Ομολογεί πλέον ανοιχτά ότι δική της ήταν η επιλογή να προσδεθεί η χώρα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Και συνυπογράφει μνημόνια τα οποία οδηγούν στο ξήλωμα κάθε κοινωνικής κατάκτησης των τελευταίων δεκαετιών.

Όμως καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να πάει μακριά με κόντρα το λαό και τη κοινωνία. Οι μέρες τους είναι μετρημένες και το καταλαβαίνουν.

Τα μέτρα αυτά δεν μπορεί να τα αντέξει η ελληνική κοινωνία. Είναι άδικα και κυρίως αναποτελεσματικά, αφού όχι μόνο δεν απομακρύνουν το κίνδυνο της χρεοκοπίας αλλά από μακρινό και θεωρητικό, τον καθιστούν πραγματικό.

Τον εδραιώνουν, μάλιστα, ως διαρκή πηγή τρόμου και εκφοβισμού της κοινωνίας και τον αξιοποιούν ως μοχλό εκβιασμού για την επιβολή νέων θυσιών και ακόμη πιο σκληρών νεοφιλελεύθερων επιλογών.

Προσπαθούν να πείσουν τον κόσμο ότι φταίει αυτός για τη κρίση, αλλά μάταια, αφού όπως έλεγε και ο Μαρξ, η φύση του καπιταλισμού στις κρίσεις γίνεται απολύτως ευδιάκριτη.

Ζητούν από τους μη έχοντες να πληρώσουν. Πλασάρουν τη λεγόμενη «εσωτερική υποτίμηση» που αποτελεί τον πυρήνα του προγράμματος Ε.Ε. – ΔΝΤ – Κυβέρνησης.

Πρόκειται για μια μεγάλη απάτη σε βάρος των εργαζομένων, για μια επικίνδυνη προοπτική για την κοινωνία.

Ενώ στα λόγια επιδιώκεται,  η ταυτόχρονη μείωση μισθών και τιμών, στην πράξη προωθείται η μείωση μισθών με τη ταυτόχρονη άνοδο των τιμών.

Το αναγνώρισαν προχτές οι εκπρόσωποι των εργοδοτικών οργανώσεων.

Γιατί όμως ο πρόεδρος του ΣΕΒ, ο κ. Δασκαλόπουλος πρότεινε, το πάγωμα των μισθών και όχι των τιμών;

Αποδεικνύεται λοιπόν ο διπλός εμπαιγμός.

Στόχος τους δεν ήταν οι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα.

Στόχος τους είναι ο κόσμος της εργασίας, της γνώσης, του πολιτισμού, συνολικά το εισόδημα και τα δικαιώματά τους.

Πού θα οδηγήσει, όμως, αυτή η πολιτική αν την αποδεχτούν οι εργαζόμενοι;

Αυτή είναι μια πολιτική βίαιης αναδιανομής σε βάρος του εισοδήματος και των δικαιωμάτων της εργασίας.

Επειδή, όμως, η αναδιανομή αυτή συρρικνώνει τη ζήτηση, οδηγεί σε μεγαλύτερη ύφεση και σε ακόμη υψηλότερη ανεργία.

Πλήττει, επομένως, όχι μόνο τους μισθωτούς αλλά και τις μικρές επιχειρήσεις, τους επαγγελματίες, τους αγρότες, τη μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού.

Αυτή η πολιτική, όμως, δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. Απλώνεται σε όλη την Ευρώπη, απειλώντας με ένα νέο πανευρωπαϊκό παροξυσμό της κρίσης.

Συνεπώς ο αγώνας για την ανατροπή αυτής της πολιτικής, ο αγώνας για μια εναλλακτική πορεία, είναι ένας αγώνας κοινός για τους εργαζόμενους όλης της Ευρώπης, είναι τελικά είναι ένας παγκόσμιος αγώνας.

Αποτελεί λοιπόν ανάγκη της εποχής μας, ακόμη και όταν δρούμε τοπικά, να σκεφτόμαστε παγκόσμια.

Γι’ αυτό και είμαστε αλληλέγγυοι με τους αγώνες των λαών της Λατινικής Αμερικής, όπου συντελούνται μεγάλες ανατροπές των λεγόμενων μονόδρομων, όπου, ένας νέος κόσμος γεννιέται μέσα από αντιφάσεις και δυσκολίες.

Για αυτό και επιδιώκουμε να γίνουμε και εμείς μέρος σε ένα παγκόσμιο ποτάμι κινημάτων και λαών που θα δώσουν νικηφόρες μάχες εναντίων των οικονομικών δογμάτων του Δ.Ν.Τ. της Παγκόσμιας Τράπεζας και των Ευρωπαϊκών ελίτ που θέλουν να υποτάξουν λαούς και δικαιώματα.

Το δημόσιο χρέος και η αναγκαία ρύθμισή του είναι ασφαλώς ένας κρίκος αυτού του αγώνα.

Έχει ανοίξει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση και μέσα στην αριστερά.

Πίσω από το χρέος υπάρχει ένα ολόκληρο παγκόσμιο καρτέλ, το καρτέλ των δανειστών.

Δεν είναι ανίκητο αυτό το καρτέλ. Μπορούμε να το νικήσουμε. Μπορούμε να διεκδικήσουμε ρυθμίσεις επωφελείς για το λαό μας.

Δεν αρκεί όμως η θέληση. Χρειάζεται και η αναγκαία στρατηγική.

Γι αυτό επιμείναμε από την αρχή, στην ανάγκη διεθνούς συντονισμού, αρχίζοντας από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.

Σήμερα έχει γίνει φανερό πως είχαμε δίκιο. Το ελληνικό πρόβλημα δεν είναι αμιγώς ελληνικό. Είναι έκφραση ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού και παγκόσμιου προβλήματος.

Ο Διεθνής συντονισμός, λοιπόν, είναι αναγκαίος, αλλά κι αυτός από μόνος του αρκεί.

Το χρέος δεν είναι ένα αυτόνομο πρόβλημα.

Ακόμη και η διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους, που είναι κατά τη γνώμη μας αναγκαία συνθήκη βιώσιμης διεξόδου από τη κρίση, από μόνη της, δεν θα έχει βιώσιμο αποτέλεσμα, αν δεν πλήξουμε ταυτόχρονα και τις αιτίες που δημιουργούν το χρέος:

τη φοροδιαφυγή, τη φοροαποφυγή, την άνιση διανομή, τους εξοπλισμούς, τις σπατάλες του πελατειακού δικομματικού συστήματος, τον εκμεταλλευτικό για τους ανθρώπους και το περιβάλλον τρόπο ανάπτυξης.

Και αυτή ήταν η δεύτερη αφετηρία στη σκέψη μας.

Η όποια ρύθμιση του χρέους θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο σχέδιο αναδιανομής και επαναπροσδιορισμού του περιεχομένου, του σκοπού και του τρόπου ανάπτυξης.

Ή για να το πούμε διαφορετικά: η όποια ρύθμιση στο επίπεδο του εξωτερικού χρέους, που και εμείς διεκδικούμε, θέλουμε να είναι επωφελής για το λαό και να υπηρετεί ένα σχέδιο αλλαγής της κοινωνίας και όχι τη διαιώνιση της εξουσίας στις σημερινές ελίτ.

Στις σημερινές ελίτ που όχι μόνο δε φαίνονται διατεθειμένες να συμβάλλουν για την έξοδο από τη κρίση, αλλά  ετοιμάζονται να βγουν επωφελημένες, διατηρώντας  τις θέσεις και τα προνομία  τους, απλώς αλλάζοντας εκπροσωπήσεις.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Η κρίση που ζούμε αποκαλείται συχνά «συστημική», «δομική».

Αυτό σημαίνει ότι ο εναλλακτικός δρόμος, η διέξοδος, δεν αμφισβητεί απλώς, αλλά είναι σε διαρκή σύγκρουση με τις αξίες, με τις δομές, τους θεσμούς και τους κανόνες που συγκροτούν την ηγεμονία του νεοφιλελεύθερου χρηματιστικού καπιταλισμού της εποχής μας.

Γι αυτό, σε επίπεδο Ευρώπης, μιλήσαμε μαζί με το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς για την ανάγκη επανίδρυσης της Ε.Ε.

Δεν μπορεί να υπάρξει διέξοδος υπέρ των εργαζόμενων με τη σημερινή συγκρότηση, λειτουργία, αρχιτεκτονική του ευρώ, της ΟΝΕ και του συμφώνου σταθερότητας.

Γι αυτό και στο επίπεδο της κοινωνίας μας πρέπει να σκεφτούμε πια με όρους πιο ριζοσπαστικούς, πέρα από τις υφιστάμενες διευθετήσεις, πέρα από τους χρεοκοπημένους κανόνες, και στο οικονομικό και στο θεσμικό και στο πολιτικό επίπεδο.

Και έχει ανοίξει μία μεγάλη συζήτηση για τη θέση της αριστεράς απέναντι στο ενιαίο νόμισμα το οποίο ενδέχεται να κλυδωνιστεί.

Εμείς έχουμε ασκήσει σφοδρή και αναλυτική κριτική στο τρόπο οικοδόμησης του νομίσματος ήδη από το 1997.

Σήμερα βλέπουμε ακόμα και από τους πιο ακραίους νεοφιλελεύθερους κύκλους, να προτείνεται ως λύση η αποδέσμευση από το κοινό νόμισμα.

Πίσω από τα λεγόμενά τους κρύβουν τη βαθιά τους επιθυμία να αυξήσουν τα κέρδη τους μέσω μιας βίαιης υποτίμησης.

Δεν μπορούμε να συνταχθούμε με αυτές τις επιδιώξεις.

Δεν πιστεύουμε ότι ένα τέτοιο σενάριο, θα μπορούσε να είναι ευνοϊκό για τις κοινωνικές τάξεις που εμείς θέλουμε να εκπροσωπήσουμε.

Γνωρίζουμε καλά ότι το αναπτυξιακό μοντέλο που η Ευρωπαϊκή ¨Ένωση υιοθέτησε βρίσκεται σήμερα σε πρωτοφανές αδιέξοδο.

Οδηγηθήκαμε ως εδώ με την απόλυτη σύμπλευση της ευρωπαϊκής δεξιάς με την ιδεολογικά και ηθικά χρεοκοπημένη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία.

Απέναντι σε αυτή την κρίση, η εναλλακτική λύση δεν είναι ο εθνικός απομονωτισμός, ούτε η διάλυση της Ευρώπης.

Η εναλλακτική λύση είναι η πάλη των λαών της Ευρώπης για αλλαγή των συσχετισμών σε κάθε χώρα ξεχωριστά και ο κοινός συντονισμένος αγώνας για μια άλλη Ευρώπη.

Μια Ευρώπη δημοκρατική και κοινωνική, απελευθερωμένη από τον μονεταρισμό και τους καταναγκασμούς του κεφαλαίου.

Και οι αγώνες των εργαζόμενων της Ευρώπης ανοίγουν ένα καινούριο δρόμο για το ευρωπαϊκό μέλλον.

Για αυτό το μέλλον αγωνιζόμαστε με το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Και είμαστε ευγνώμονες για την υποστήριξη και την αλληλεγγύη που παρέχει όλη ευρωπαϊκή αριστερά στον ελληνικό λαό και στους αγώνες του.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Στην πραγματικότητα, η κρίση που βιώνουμε μας έχει εισάγει βίαια σε μια εποχή στην οποία ρευστοποιούνται και επαναπροσδιορίζονται οι παλαιοί διακανονισμοί ανάμεσα σε τάξεις, ακόμη και ανάμεσα σε κράτη.

Ένας νέος αντικαπιταλισμός και ένας ριζοσπαστισμός αναπτύσσεται από τα κάτω, μέσα από τα βιώματα και τις εμπειρίες των ανθρώπων, συχνά με θολές μορφές.

Πρέπει λοιπόν να είμαστε ανοικτοί στο καινούριο που βοηθά στη χειραφέτηση των νέων, των εργαζομένων, των πολιτών.

Πρέπει να είμαστε ανοικτοί όχι μόνο σε προσπάθειες αναζωογόνησης και αξιοποίησης παλιών μορφών, μεθόδων, πρακτικών ή σχημάτων, αλλά πρέπει να είμαστε ανοικτοί και να στηρίζουμε νέες μορφές οργάνωσης, νέες μορφές διεκδίκησης και αντίστασης. Ν

α είμαστε ανοιχτοί σε ό,τι ενεργοποιεί, σε ότι κινητοποιεί, σε ότι ενώνει τους αγώνες του λαού και των εργαζομένων της πατρίδας μας.

Αυτό είναι το άμεσο αριστερό καθήκον των καιρών μας.

Να γίνουμε, ως Αριστερά, φορείς του καινούριου και ελπίδα του κόσμου, όχι μόνο με διακηρύξεις, αλλά όταν οι διακηρύξεις μας επιβεβαιώνονται, παίρνουν συγκεκριμένη, βιωματική μορφή, στην πράξη.

Το θέμα δεν είναι να διαχωρίσουμε ή να απομονώνουμε τη δράση από τα κάτω από τις πρωτοβουλίες από τα πάνω, αλλά να ενοποιήσουμε αυτά τα δύο επίπεδα δράσης έτσι ώστε το ένα να βοηθά το άλλο, η πολιτική το κίνημα και το κίνημα την πολιτική.

Το θέμα δεν είναι να διαχωρίζουμε μηχανιστικά την αντιπολίτευσή μας  σε «προγραμματική» και σε «κινηματική», αλλά να καθιστούμε διακριτή την πολιτική μας που μπορεί να προωθηθεί μόνο και με τις δύο αυτές αλληλένδετες δράσεις.

Μπορούμε όμως να το πετύχουμε αυτό προεκτείνοντας απλώς, συνεχίζοντας απλώς, την ως τώρα πολιτική μας, τα ως τώρα αιτήματά μας;

Η απάντηση είναι αρνητική.

Η κρίση μας επιβάλει αναπροσαρμογές. Δημιουργεί ασυνέχειες. Δεν μπορούμε να προσδοκούμε διέξοδο μέσα από τη συνέχιση ενός μοντέλου που στηριζόταν στο δανεισμό και τον καταναλωτισμό.

Τώρα πρέπει να αγωνιστούμε για την ανάπτυξη, αλλά ποια ανάπτυξη;

Αυτή που γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια; Όχι.

Τώρα πρέπει να αγωνιστούμε για μια ανάπτυξη που θα στηρίζεται στην αναδιανομή και θα σέβεται τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Δεν μπορούμε να προσδοκούμε διέξοδο μέσω των εξαγωγών, διότι η παγκόσμια οικονομία ζει μια κρίση υπερπαραγωγής.

Τώρα πρέπει να αγωνιστούμε για μια διέξοδο κυρίως μέσω της εσωτερικής ζήτησης, της στήριξης των εισοδημάτων και της απασχόλησης, της μείωσης των τιμών και όχι των μισθών.

Δεν μπορούμε να προσδοκούμε διέξοδο μέσω της ανάκαμψης της κερδοφορίας των τραπεζών και της επανάληψης του κερδοσκοπικού τους ρόλου.

Τώρα πρέπει να αγωνιστούμε για έναν δημόσιο πυλώνα και τον αναπροσανατολισμό γενικότερα του ρόλου των τραπεζών, ώστε από δυνάστες να γίνουν υπηρέτες της κοινωνίας.

Με βάση τις πλούσιες ως τώρα προγραμματικές μας επεξεργασίες, πρέπει να επανασχεδιάσουμε τη δράση μας με βάση τις νέες προτεραιότητες και ιεραρχήσεις.

Σε συνθήκες κρίσης, ύφεσης, ανεργίας, δεν θα παραιτηθούμε από τη διεκδίκηση αυξήσεων στους μισθούς, ιδιαίτερα στους χαμηλόμισθους.

Αυτό όμως δεν αρκεί.

Πρέπει να προβάλλουμε στόχους, αιτήματα και πολιτικές που να διασφαλίζουν την πρόσβαση στα δημόσια αγαθά και στην κάλυψη βασικών αναγκών της ζωής.

Που να βάζουν φραγμούς και να δημιουργούν ασπίδες προστασίας από τον κίνδυνο της χρόνιας ανεργίας, του κοινωνικού αποκλεισμού, της φτώχειας και της εξαθλίωσης.

Είναι ανάγκη να δούμε με νέα έμφαση ένα κίνημα κατά της ακρίβειας, κατά των καρτέλ και των μονοπωλίων.

Όπως είναι ανάγκη να θέσουμε νέα ερωτήματα ως προς τις ανάγκες, ατομικές και συλλογικές, και να αναζητήσουμε νέες απαντήσεις ενάντια στον καταναλωτισμό και την κοινωνική σπατάλη, συνδεδεμένες με τα αιτήματα της αναδιανομής και της διεύρυνσης των συλλογικών αγαθών.

Μιας ριζικής αναδιανομής, όχι μόνο με βάση το εισόδημα, αλλά και τη περιουσία, ανεξαρτήτως μορφής.

Να διεκδικήσουμε μια ανάπτυξη μέσω αναδιανομής και νέου τύπου διαρθρωτικών αλλαγών, για μια κοινωνία της αλληλεγγύης και μια οικονομία των αναγκών.

Να μιλήσουμε για την Ελλάδα της παραγωγής και της δημιουργίας, για μια νέα εθνική στρατηγική για την ύπαιθρο και την αγροτική οικονομία που να μπορεί να καλύπτει τη διατροφική μας επάρκεια.

Να σκεφτούμε, με δυο λόγια, ως συλλογικός διανοούμενος, τη διέξοδο της χώρας κα του λαού μας από τη κρίση με όρους μιας τομής, μιας νέας αρχής.

Στη βάση ενός μακρόπνοου προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης, ριζικής αναδιανομής, μετασχηματισμού του κράτους, της διοίκησης και της οικονομίας.

Με όρους ανάκτησης, σε τελική ανάλυση, της δυνατότητάς του λαού και της κοινωνίας μας να αυτοπροσδιοριστεί και να αυτοδιαχειριστεί τις δυνατότητες και το μέλλον της.

Γνωρίζω, φυσικά, αγαπητές συντρόφισσες και αγαπητοί σύντροφοι,

Ότι για μια ακόμα φορά, τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης θα σχολιάσουν τη σημερινή μου εισήγηση, επισημαίνοντας ότι στερείται ρεαλιστικών προτάσεων.

Άλλωστε οι κάτοχοι των κυβερνητικών πόστων θέλουν να εμφανίζονται ως οι μόνοι αυθεντικοί εκφραστές του ρεαλιστικού και του εφικτού.

Τους απαντάμε: Η δύναμη των δικών μας ιδεών και των δικών μας προτάσεων διαμορφώνεται από τη πραγματικότητα των κοινωνικών αγώνων και της ταξικής πάλης.

Οι δικές μας προτάσεις θέλουν το λαό στο προσκήνιο. Διαμορφωτή της νέας πραγματικότητας. Όχι τηλεθεατή.

Αυτοί που μας κατέκριναν τόσα χρόνια για απουσία ρεαλισμού, έχουν σήμερα την οδυνηρή υποχρέωση να μας εξηγήσουν πως μας κατάντησε έτσι ο δικός τους ρεαλισμός.

Πως κατάντησαν έτσι τις ελπίδες και τα οράματα της μεταπολίτευσης.

Τα δύο κόμματα εξουσίας έχουν χάσει πλέον κάθε ίχνος αξιοπιστίας.

Ο δικομματισμός και το πολιτικό σύστημα που στηρίχθηκε πάνω του, βυθίζεται σε μια τρομακτική κρίση.

Η πολιτική της περασμένης 20ετίας, όχι μόνο γέννησε τα σημερινά αδιέξοδα και απειλεί να πετάξει την κοινωνία στον καιάδα, αλλά βασίστηκε και στη γενικευμένη διαφθορά και διαπλοκή σε ύψιστο πολιτικό επίπεδο.

Υπό το φως αυτών των εξελίξεων η κοινωνία καταλαβαίνει ότι δεν είναι στραβός ο γιαλός αλλά στραβά τόσα χρόνια αρμενίζαμε.

ΠΑΣΟΚ και ΝΔ κοιτάνε τώρα να πετάξουν τη σαβούρα και να βγουν πάτσι σε ευθύνες και σε ένοχους.

Ξεχνούν όμως ότι τη σαβούρα τη γεννά, τη τροφοδοτεί και την αναπαράγει το ίδιο το σύστημα εξουσίας που υπηρετούν.

Όση και να ξεφορτωθούν πάντα θα υπάρχει απόθεμα.

Την ίδια στιγμή τα σχέδια των επίδοξων ελλήνων  Μπερλουσκόνι, δεν περπατούν, γιατί ο κόσμος τους έχει πάρει χαμπάρι και τους χλευάζει.

Και πρέπει, επιτέλους, να το συνειδητοποιήσουν. Η νέα μεταπολίτευση δεν τους ανήκει. Δεν θα καταφέρουν να αναπαλαιώσουν το πολιτικό σκηνικό αλλάζοντας προσωπεία.

Η νέα μεταπολίτευση θα έρθει από τους κοινωνικούς αγώνες.

Με έναν καινούριο κοινωνικό συνασπισμό εξουσίας στηριγμένο στην δύναμη των μαζικών κινημάτων.

Με έναν νέο δυναμικό πόλο στα αριστερά του πολιτικού χάρτη.

Βασισμένο στην ενότητα της αριστεράς, βασισμένο στην απίστευτη δυναμική που μπορεί να προκύψει από τη συνάντησή της αριστεράς με δυνάμεις από τον το σοσιαλιστικό χώρο.

Αυτός θα είναι ο πόλος μιας νέας κοινωνικής πλειοψηφίας που θα εκφραστεί αργά ή γρήγορα και στο πολιτικό πεδίο, σφραγίζοντας τη νέα μεταπολίτευση.

Αυτός θα είναι ο πόλος που θα  επιβάλλει τη νέα αναγκαία θεσμική θωράκιση της κοινωνικής προστασίας, της εργασίας και της κοινωνικής ασφάλισης, ανοίγοντας νέους δρόμους για την ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη.

Αυτό είναι και το δικό μας εναλλακτικό πολιτικό μας σχέδιο.

Είναι ένα εύκολο σχέδιο; ¨

Όχι. Είναι ένα δύσκολο σχέδιο.

Θέλει υπομονή και επιμονή.

Θέλει κυρίως πίστη στις δυνάμεις αυτού του λαού.

Είναι ένα δύσκολο αλλά συναρπαστικό. σχέδιο που μπορεί να ξαναδώσει ελπίδα και προοπτική σε αυτό το τόπο.

Συντρόφισσες και Σύντροφοι

Τις μεγαλύτερες δυσκολίες στην υλοποίηση του πολιτικού μας σχεδίου, προσδίδει  η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο χώρο της Αριστεράς, που κατά κοινή διαπίστωση, είναι σε μεγάλη αναντιστοιχία με τις απαιτήσεις που δημιουργεί αυτή η πρωτόγνωρη κρίση του καπιταλισμού.

Δεν έχουμε την αυταπάτη ή την έπαρση ότι μπορούμε μόνοι, εμείς εδώ στο ΣΥΝασπισμό, να λύσουμε τα προβλήματα όλης της Αριστεράς.

Μπορούμε όμως, και έχουμε χρέος να κάνουμε τον ΣΥΝασπισμό μια προωθητική δύναμη συνοχής και ανάπτυξης τόσο για το συμμαχικό μας σχήμα τον ΣΥΡΙΖΑ, όσο και για την ευρύτερη Αριστερά, αρχίζοντας από την ανασυγκρότηση του ίδιου του ΣΥΝασπισμού.

Θέτοντας τις βάσεις ώστε το κόμμα μας να μετατραπεί σε μια συνεκτική, αξιόμαχη δύναμη, με εσωτερικό πλουραλισμό ιδεών, αλλά και ενιαία λειτουργία και έκφραση, στη βάση ενός ανανεωμένου «ιδρυτικού συμβολαίου» που όλοι και όλες πρέπει να συνομολογήσουμε δημοκρατικά και να τηρήσουμε με υπευθυνότητα.

Το προηγούμενο διάστημα ήρθαμε κατά μέτωπο αντιμέτωποι με τα προβλήματα που όλον αυτό τον καιρό συσσωρεύονται.

Προβλήματα που συνηθίζαμε για πολύ μεγάλο διάστημα να κρύβουμε κάτω από το χαλί, νομίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να προχωράμε μπροστά. Δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει. Και αυτό το καταλαβαίνει πια όλος ο κομματικός κόσμος, τα μέλη και οι φίλοι του Συνασπισμού που στηρίζουν με όλες τους τις δυνάμεις αυτόν τον πολιτικό χώρο, εδώ και είκοσι χρόνια.

Το καταλαβαίνει ο ανένταχτος κόσμος της αριστεράς που αγωνιά να προχωρήσει το εγχείρημα  της ενότητας και της κοινής δράσης της Αριστεράς.

Δεν θέλω να δραματοποιώ καταστάσεις.

Οφείλω όμως – όλοι οφείλουμε- να δούμε κατάματα τις δομικές μας αδυναμίες και να τις αντιμετωπίσουμε με αποφασιστικότητα.

Το κόμμα μας έχει ήδη μια μακρά ιστορική πορεία. Στα είκοσι χρόνια ζωής του, πορεύτηκε με διαρκή την αμφισβήτηση της μακροημέρευσής του.

Κι όμως η ίδια η ζωή έδειξε πως τελικά ο ΣΥΝ ήταν και είναι ένα εγχείρημα μακράς πνοής.

Ένα εγχείρημα που κατάφερε να στεγάσει διαφορετικά ιστορικά ρεύματα της αριστεράς, σε ένα κοινό πολιτικό σχέδιο και ταυτόχρονα να δημιουργήσει μια νέα ταυτότητα, για την αριστερά του 21ου αιώνα.

Με διαρκή παραγωγή πολιτικής και κοινωνικής δράσης αλλά και με ανοιχτή τη διάθεση να είμαστε πάντα η δύναμη καταλύτης, σε διεργασίες για την ανασύνθεση και τη διεύρυνση της ενότητας των δυνάμεων της αριστεράς.

Η παρουσία μας στην ελληνική κοινωνία είναι πια καθοριστική και αναντικατάστατη. Το στίγμα μας στο πολιτικό σκηνικό διακριτό και ξεχωριστό.

Κρατάμε ζωντανές τις ιδέες του σοσιαλισμού με δημοκρατία και ελευθερία.

Είμαστε η δύναμη που αντιστέκεται στον εθνικισμό, τον ρατσισμό και τον κοινωνικό συντηρητισμό.

Είμαστε η σύγχρονη αριστερά των κινημάτων αλλά και του εναλλακτικού προγραμματικού λόγου, αφού έχουμε πια την αυτοπεποίθηση να διαβάζουμε σωστά τις κοινωνικές διεργασίες και σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς, να ξέρουμε τι πρέπει να αλλάξει και προς ποια κατεύθυνση.

Αυτό για μας είναι δύναμη. Και πρέπει μέσα σε όλες τις συνθήκες, ακόμα και μέσα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε, να είμαστε περήφανοι γι αυτό που έχουμε.

Να είμαστε περήφανοι για το κόμμα μας, παρά τα προβλήματά του.

Κυρίως όμως για τον κόσμο μας, τους χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες που δίνουν καθημερινές μάχες σε όλα τα μέτωπα.

Στα μέτωπα της εργασιακής επισφάλειας, της κοινωνικής αλληλεγγύης, της περιβαλλοντικής προστασίας, των δικαιωμάτων, οπουδήποτε υπάρχει εκμετάλλευση, καταπίεση, αδικία, αυταρχισμός.

Ακόμα και στο επίπεδο της σκέψης και των ιδεών.

Πρέπει να είμαστε περήφανοι για όλους αυτούς τους αγωνιστές και τις αγωνίστριες που κρατάνε τον χώρο μας όρθιο και ζωντανό, ακόμα και όταν οι στιγμές είναι δύσκολες και σκληρές.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι η καρδιά και η ψυχή του Συνασπισμού. Και είναι ευτύχημα το γεγονός ότι το κόμμα διαθέτει τέτοια ψυχή.

Γιατί αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε για να προχωρήσουμε μπροστά.

Αγαπητές συντρόφισσες και αγαπητοί σύντροφοι,

Γνωρίζετε ότι δεν το συνηθίζω, αλλά θα ήθελα να μου επιτρέψετε σε αυτό το σημείο να τοποθετηθώ σε κάπως προσωπικό τόνο, στη προσπάθειά μου να κάνω έναν πρόχειρο απολογισμό της πορείας μας από το 5ο στο 6ο Συνέδριό μας.

Όταν, πριν από δύο χρόνια, αποδέχτηκα τη πρόταση για την υποψηφιότητα του προέδρου, γνωρίζετε ότι το έκανα με μεγάλες επιφυλάξεις.

Κατ αρχήν, επειδή ποτέ δεν είδα μια τέτοια θέση ως επιβεβαίωση των προσωπικών μου φιλοδοξιών. Δεν είχα προλάβει άλλωστε να αποκτήσω τόσο μεγαλόπνοες φιλοδοξίες.

Κυρίως, όμως, γιατί δεν πετούσα στα σύννεφα.

Καταλάβαινα τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος, πέρα από τον θετικό τρόπο με τον οποίο ανταποκρίθηκε το κόμμα και η κοινωνία.

Ήξερα ότι ένα κόμμα της αριστεράς, που κάνει πολιτική με όρους αρχών και ιδεολογίας, κρίνεται με πολύ αυστηρότερα κριτήρια από ότι οι υπόλοιποι πολιτικοί χώροι.

Και ένας τριανταπεντάχρονος πρόεδρος, ακόμα περισσότερο.

Αποδέχτηκα όμως, όχι γιατί αισθανόμουν έτοιμος, αλλά γιατί θεωρούσα ότι ένα τέτοιο βήμα, σχεδόν ανατρεπτικό στην εκπροσώπηση του κόμματος, θα μπορούσε να τύχει ευρύτατης αποδοχής από την κοινωνία.

Να είναι σαν ένα βότσαλο στη λίμνη που ταράζει τα νερά και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ευρύτερων και δημιουργικών ανασυνθέσεων μέσα στο κόμμα.

Και αυτό, προφανώς, δεν σχετίζεται με ένα και μοναδικό πρόσωπο, αυτό του προέδρου, αλλά με μια συνολική ανανέωση του πολιτικού μας λόγου, της επικοινωνίας, του τρόπου με τον οποίο παρεμβαίνουμε στην πολιτική και στη κοινωνία.

Υπήρχε, άλλωστε, ήδη το παράδειγμα της Ανοιχτής Πόλης, ενός επιτυχημένου επιχειρήματος που βασίστηκε στην συλλογικότητα.

Υπήρχε και η θετική εμπειρία μιας στοχευμένης και επίμονης δουλειάς, από τις αρχές του 2000 στο χώρο της νεολαίας, που με σταθμούς τη Γένοβα, το Φόρουμ, τα νέα κινήματα και με κορύφωση το εκπαιδευτικό κίνημα για το άρθρο 16, είχαν ανοίξει νέους ορίζοντες για την επανασύνδεση της δικής μας αριστεράς με τη νέα γενιά.

Η δημοσκοπική έκρηξη των πρώτων μηνών, έδειξε ότι, πράγματι, είχαμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε νέους όρους πολιτικής παρέμβασης και να αλλάξουμε το τοπίο, να αλλάξουμε μια και καλή τους συσχετισμούς.

Η αλήθεια είναι ότι δεν το καταφέραμε.

Οφείλω να πω στο συνέδριο ότι οι δυσκολίες, η αδράνεια και τα προβλήματα που προέκυψαν ήταν πολύ μεγαλύτερα από όσο θα μπορούσα να φανταστώ.

Υπάρχουν ευθύνες για όλους και είμαι ο πρώτος που αναλαμβάνω τις δικές μου. Θέλω όμως να διαβεβαιώσω το σώμα ότι κινήθηκα πάντα με βάση δύο σταθερές αρχές.

Η μία ήταν η εφαρμογή των πολιτικών αποφάσεων του συνεδρίου.

Και η άλλη ήταν η διασφάλιση της ενότητας, τόσο του κόμματος και του ΣΥΡΙΖΑ, μέσα από την ευρύτερη δυνατή σύνθεση των διαφορετικών απόψεων.

Και αυτή την επιλογή υπηρέτησα ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές, όταν λίγες μόνο ημέρες πριν τις εκλογές του Οκτώβρη τέθηκε σε αμφισβήτηση και μάλιστα με όρους εκβιαστικούς, τόσο η συνοχή του ΣΥΝ, όσο και του ΣΥΡΙΖΑ.

Και τότε από κοινού επιλέξαμε να προχωρήσουμε όλοι μαζί ακόμα κι αν αυτό σήμαινε ότι για πρώτη φορά ο πρόεδρος του Συνασπισμού θα έθετε υποψηφιότητα για να εκλεγεί με σταυρό στην εκλογική του περιφέρεια.

Και νομίζω ότι πράξαμε σωστά που επιλέξαμε να κάνουμε ένα βήμα πίσω για την ενότητα.

Αναφέρθηκα, όμως, πριν στην μεγάλη δημοσκοπική έκρηξη, που έφερε το κόμμα μας να εμφανίζει πρωτοφανή ποσοστά στην πρόθεση ψήφου και θέλω να σταθώ λίγο σε αυτό, με διάθεση αυτοκριτικής.

Είναι γεγονός ότι αυτή η πρωτοφανής για το χώρο μας δημοσκοπική άνθηση, συνέπεσε με μια μεγάλη κρίση στο ΠΑΣΟΚ που έπαιξε το ρόλο της.

Έχει όμως σημασία να δούμε την δική μας αδυναμία να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση.

Το ενδεχόμενο απουσίας αυτοδυναμίας, μας έθετε ένα επιτακτικό ερώτημα: ποιο είναι το σχέδιο που εμείς προτείνουμε.

Υπήρχαν δύο εύκολες απαντήσεις. Και οι δύο, όμως, μας έθεταν αυτόματα εκτός παιχνιδιού.

Η μία ήταν ότι θα συνεργαστούμε με το ΠΑΣΟΚ.

Η άλλη ήταν ότι δεν θα συνεργαστούμε με το ΠΑΣΟΚ.

Ως συνήθως η αντιπαράθεση και στο εσωτερικό μας έγινε στη βάση αυτών των δύο εύκολων αλλά λαθεμένων επιλογών.

Υπήρχε τρίτη επιλογή; Υπήρχε.

Είχαμε την επιλογή να μπούμε σε αυτό το παιχνίδι με όρους ηγεμονίας, βάζοντας τους δικούς μας στόχους και τους δικούς μας όρους για την ριζική αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.

Δεν το καταφέραμε. Δεν το επιλέξαμε. Φοβηθήκαμε.

Και φυσικά χάσαμε πολύ γρήγορα την ευκαιρία, μόλις το ΠΑΣΟΚ βρήκε σημεία ισορροπίας, την ώρα που η αξιοπιστία της δεξιάς κυβέρνησης κατέρρεε ολοκληρωτικά.

Και αν γυρίσεις την πλάτη στην ηγεμονία, το πληρώνεις.

Παρ όλα αυτά, πιστεύω ότι η δυναμική αυτή υπάρχει ακόμα.

Στο χέρι μας είναι να την ξαναφέρουμε στο προσκήνιο.

Αλλά αυτή τη φορά έχοντας την επάρκεια και την ωριμότητα να την μετατρέψουμε σε πολιτικό σχέδιο. Να κάνουμε πολιτική με τους δικούς μας όρους.

Βέβαια στο ενδιάμεσο, ο δρόμος που βαδίσαμε, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν ήταν σπαρμένος με άνθη.

Δε μπορούμε να παραβλέψουμε, μια σειρά από στοχευμένες επιθέσεις που αντιμετωπίσαμε, με αποκορύφωμα το Δεκέμβρη του 2008.

Την ώρα που το πολιτικό σύστημα βρισκόταν σε πανικό, ήμασταν η μόνη πολιτική δύναμη που κατανόησε τις διεργασίες αυτές, έδωσε ερμηνεία στα γεγονότα.

Αρνηθήκαμε να ευθυγραμμιστούμε με το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα, από τη Νέα Δημοκρατία και τον Καρατζαφέρη, μέχρι το ΚΚΕ.

Και αρνηθήκαμε να καταδικάσουμε συλλήβδην αυτή την έκρηξη, που είχε σαφή κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε περήφανοι γι αυτό. Αλλά και εκεί θεωρώ ότι φάνηκαν οι εσωτερικές μας αδυναμίες.

Δεν καταφέραμε να εκφράσουμε το ζωντανό κομμάτι αυτής της εξέγερσης, τα χιλιάδες παιδιά που διαδήλωναν ειρηνικά, έξω από την Ασφάλεια, στις γειτονιές, στις πλατείες, στους νεολαιίστικους χώρους.

ΝΑ βάλουμε τον σπόρο που θα μετέτρεπε την οργή και την αμφισβήτηση σε ενεργή πολιτική και κοινωνική στάση.

Και το κυριότερο, για να το πούμε ευθέως, βγάλαμε προς τα έξω μια εικόνα σύγχυσης και διγλωσσίας που τραυμάτισε ολόκληρο το κόμμα.

Και έκανε πολύ μεγαλύτερη ζημιά από πιθανά λάθη και υπερβολές που διατυπώθηκαν στις δημόσιες παρεμβάσεις μας.

Και αυτό είναι ένα ζήτημα που πρέπει να το αναλύσουμε διεξοδικά σε αυτό το συνέδριο.

Γιατί δεν μπορεί να σταθεί κόμμα, παράταξη, συλλογικότητα, όταν τη κρίσιμη στιγμή, τη στιγμή που συγκρούεται και δέχεται την επίθεση όλων των πολιτικών αντιπάλων, δείχνει να μην είναι σε θέση να υπερασπιστεί τον ίδιο του τον εαυτό.

Δεν μπορεί να υπάρξει κόμμα με ταυτόχρονη εκφώνηση πολλαπλών και αλληλοσυγκρουόμενων γραμμών.

Δεν μπορεί να υπάρξει κόμμα που να μην εκπέμπει συλλογικά, στις κρίσιμες στιγμές, την πεποίθηση ότι έχει το δίκιο με το μέρος του.

Τέλος θεωρώ ότι καθοριστικό ρόλο στη πορεία μας αυτά τα δυο χρόνια, έπαιξαν, οι ευρωεκλογές και το κατώτερο των προσδοκιών αποτέλεσμα.

Το προγραμματικό μας συνέδριο, το Φλεβάρη πριν τις ευρωεκλογές, έκανε μια εξαιρετικά σημαντική θεωρητική δουλειά.

Δεν καταφέραμε όμως να την αξιοποιήσουμε όπως θα έπρεπε.

Και κυρίως –για λόγους που αναφέρονται αναλυτικά στις εισηγητικές θέσεις – πήγαμε στην μάχη με μια απαράδεκτη δημόσια εικόνα, που ακύρωνε κάθε πολιτική επεξεργασία και πολιτικό πλαίσιο.

Από εκείνη τη στιγμή, άνοιξαν όλα. Και οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις, και οι ανταγωνισμοί με κάποιους από τους συμμάχους στον ΣΥΡΙΖΑ και βεβαίως το έδαφος για κάθε μορφής προσωπικά σχέδια.

Το ότι βρισκόμαστε σήμερα όρθιοι, να μπορούμε να αποτιμάμε νηφάλια τη πορεία και τα λάθη μας και να σχεδιάζουμε με καλύτερους όρους μια νέα αρχή για το κόμμα μας, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ενεργοποίηση του κόσμου της Αριστεράς στις βουλευτικές εκλογές του Οκτώβρη.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι έχουμε και άλλα περιθώρια να κρατάμε το κόμμα δέσμιο των προβλημάτων του.

Η κοινωνική κατάσταση σήμερα, απαιτεί άμεσα βήματα ανασυγκρότησης.

Και το 6ο έκτακτο Συνέδριό μας, μας δίνει αυτή τη δυνατότητα.

Η πρόκληση για όλους και όλες, είναι η ενότητα, είναι οι προωθητικές συνθέσεις, είναι η κουλτούρα της εσωκομματικής δημοκρατίας και της πολιτικής σύνθεσης.

Είναι όμως και η ενιαία συλλογική δράση, είναι o σεβασμός κοινά αποδεκτών κανόνων λειτουργίας, που υποτάσσει τα πολλαπλά «εγώ» στο συλλογικό και ανιδιοτελές ιδανικό της αριστεράς, στο ιδανικό της κοινωνικής αλλαγής.

Το συνέδριό μας μπορεί να είναι τομή και αφετηρία για μια αριστερά της ελπίδας, της αλληλεγγύης, των κοινωνικών αγώνων και της εναλλακτικής προοπτικής.

Τις κρίσιμες αυτές ώρες, που ο τόπος μπαίνει σε απρόβλεπτες περιπέτειες, καθήκον μας είναι να εμπνεύσουμε ξανά τους κοινωνικούς αγώνες. Να πείσουμε την κοινωνία ότι η Αριστερά όχι μόνο δεν είναι μέρος του προβλήματος, ένα απλό κομμάτι του χρεοκοπημένου πολιτικού συστήματος διακυβέρνησης, αλλά είναι η λύση του κοινωνικού προβλήματος της χώρας.

Οφείλουμε να κάνουμε τις απαραίτητες διορθώσεις στην πορεία του κόμματος.

Να σφυρηλατήσουμε μια νέα ενότητα στις γραμμές μας και να αποκαταστήσουμε το πλήγμα στην πολιτική φερεγγυότητα και αξιοπιστία που έχει δεχθεί ο χώρος μας τον τελευταίο χρόνο.

Η κοινωνία περιμένει από εμάς. Περιμένει απτά δείγματα κοινωνικής δράσης, που θα φέρουν ξανά στο προσκήνιο την αγωνιστική στάση, την ενότητα την αλληλεγγύη.

Περιμένει μια δύναμη που θα αμφισβητήσει θαρραλέα και αποτελεσματικά τους σημερινούς συσχετισμούς δύναμης.

Περιμένει εναλλακτικές προτάσεις που θα συνθέτουν ένα άλλο πολιτικό σχέδιο, για έξοδο από την σημερινή κρίση.

Κυρίως όμως περιμένει να πάψουμε να τη κουράζουμε εκπέμποντας διαρκώς μια εικόνα Βαβυλωνίας.

Ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και στη έκφραση των απόψεων, προϋποθέτει στοιχειώδη σεβασμό στις δημοκρατικές διαδικασίες.

Και δημοκρατία, σημαίνει, βεβαίως, να μη φιμώνεται από τους πολλούς η άποψη των λίγων, αλλά σημαίνει ταυτόχρονα και μην εκβιάζεται από τους λίγους η βούληση των πολλών.

Δεν μπορεί καμία δημοκρατική συλλογικότητα να λειτουργεί υπό διαρκές καθεστώς αρνησικυρίας.

Και αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό, είτε πρόκειται για τον ΣΥΝασπισμό είτε για το συμμαχικό μας σχήμα, τον ΣΥΡΙΖΑ.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Στρατηγική μας επιδίωξη παραμένει αταλάντευτα, η ευρύτερη δυνατή ενότητα των Αριστερών δυνάμεων.

Και η διεύρυνση της ενότητας αυτής με δυνάμεις που θα απεγκλωβίζονται από την ιδεολογικά και πολιτικά χρεοκοπημένη σοσιαλδημοκρατία.

Και βεβαίως το άνοιγμα στις ριζοσπαστικές δυνάμεις του οικολογικού χώρου.

Στο πλαίσιο αυτό, όμως, οφείλουμε να κάνουμε μια ειλικρινή αποτίμηση της πορείας του ΣΥΡΙΖΑ.

Για τη σημερινή εικόνα που αδικεί τον πολιτικό και ακυρώνει τον κοινωνικό ΣΥΡΙΖΑ, τον ΣΥΡΙΖΑ των εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που επανειλημμένα μας εμπιστεύτηκαν, τις πιο σοβαρές ευθύνες τις έχουμε εμείς.

Πρώτον γιατί αφήσαμε τα δικά μας εσωτερικά προβλήματα να γίνουν προβλήματα της ευρύτερης συμμαχίας.

Και έπειτα, γιατί ως η μεγαλύτερη δύναμη αυτής της συμμαχίας, επιτρέψαμε φαινόμενα άγονων ανταγωνισμών και εσωστρέφειας.

Δεν προσπαθήσαμε όσο έπρεπε για την εξάπλωση και τη δυναμική του κοινωνικού ΣΥΡΙΖΑ.

Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι υπόθεση μόνο των συνιστωσών.

Είναι πρώτα από όλα υπόθεση των χιλιάδων ανένταχτων αριστερών.

Είναι υπόθεση του πιο προοδευτικού και ριζοσπαστικού τμήματος της σημερινής νεολαίας, που δεν έλκει απαραίτητα τις  αναφορές της από κάποια παραδοσιακή πτέρυγα της μεταπολιτευτικής αριστεράς.

Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να έχει ισχυρή προοπτική όταν θα γίνεται σε κάθε πολιτική στιγμή και σε κάθε κοινωνικό χώρο, ο καταλύτης που θα διεμβολίζει τα καθεστωτικά κόμματα και τις γραφειοκρατίες τους.

Όταν θα ενοποιεί διαφορετικές κοινωνικές δυνάμεις του κόσμου της εργασίας, όταν θα απελευθερώνει πολιτικές δυνάμεις και θα τις εντάσσει σε ένα μεγάλο ρεύμα κοινωνικής και πολιτικής αλλαγής.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να είναι ένα ακόμα γραφειοκρατικό μόρφωμα, πλάι στα παλιά.

Πρέπει να είναι η κινητήρια δύναμη μιας διαρκούς αμφισβήτησης των παραδοσιακών μορφών πολιτικής οργάνωσης, μια εγγύηση συνεχούς πολιτιστικής επανάστασης που θα φέρνει τις δρώσες κοινωνικές συλλογικότητες στην πρώτη γραμμή της καθημερινής  πάλης.

Αυτό που χρειαζόμαστε, λοιπόν, δεν είναι ένας ΣΥΡΙΖΑ που θα αναλώνεται σε σκληρές ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.

Αλλά ένα αριστερό συμμαχικό μόρφωμα, ένα ανοιχτό μέτωπο στη βάση και στη δράση, που θα εμπνέει και θα οργανώνει  δυνάμεις από την  σοσιαλιστική αριστερά και τη ριζοσπαστική οικολογία έως τις πιο ριζοσπαστικές εκδοχές της αντικαπιταλιστικής αριστεράς.

Ως τέτοιο μόρφωμα, ο ΣΥΡΙΖΑ  μπορεί να υπάρξει μόνο στα πλαίσια ενός ενιαίου κοινά αποδεκτού πολιτικού σχεδίου που θα μας επαναφέρει στον ιδρυτικό σκοπό αυτής της προσπάθειας.

Και ιδρυτικός σκοπός δεν ήταν να δημιουργήσουμε ένα ακόμα πεδίο ανταγωνισμού και εσωτερικής διαπάλης εντός της αριστεράς, για το ποιος έχει δικαιωθεί και ποιος όχι, για το ποιος έχει δίκιο και ποιος όχι, για το ποιος είναι πιο φερέγγυος και πιο αριστερός από τον άλλο.

Το ακριβώς αντίθετο.

Τον ΣΥΡΙΖΑ τον δημιουργήσαμε καταθέτοντας τα όπλα της δικαίωσης, της αυτάρκειας, της μοναδικής αλήθειας, έχοντας κουραστεί τόσα χρόνια από δικαιώσεις αδικαίωτες.

Τον ΣΥΡΙΖΑ τον δημιουργήσαμε για να εργαστούμε όλοι μαζί, αφήνοντας στην άκρη τις μοναδικές μας αλήθειες, για να αναζητήσουμε μαζί μια κοινή διέξοδο.

Σήμερα αυτή η ιδρυτική συμφωνία ακυρώνεται στη πράξη και αυτό δε μπορούμε να το δεχτούμε.

Δεν έχουμε το δικαίωμα να αποδεχτούμε την ακύρωση του εγχείρημα από την διαμόρφωση και ταυτόχρονη δημόσια εκφώνηση ριζικά διαφορετικών πολιτικών σχεδίων που μερικές φορές φτάνουν σε αριστερές παραδοξότητες.

Θα κάνουμε το ΣΥΡΙΖΑ, δικιά μας υπόθεση, μαζί με τους χιλιάδες ανένταχτους αριστερούς, μαζί με τις συνιστώσες που επιμένουν να εμπνέονται από τον ιδρυτικό μας συμβόλαιο. Θα οικοδομήσουμε μια νέα στέρεη πολιτική συμφωνία, στην οποία σχέδια ρήξεων και διασπάσεων δεν έχουν θέση.

Έχει κουραστεί πια ο κόσμος της αριστεράς από ρήξεις και διασπάσεις. Έχει χορτάσει από προσωπικούς σχεδιασμούς και εγωισμούς. Δεν αντέχει άλλο.

Δεν θα επιτρέψουμε, λοιπόν, αυτοί οι επιμέρους και κοντόθωροι σχεδιασμοί να ακυρώσουν το συλλογικό μας σχέδιο.

Πέρα από αυτό όμως, το σημαντικό είναι να καθορίσουμε ένα πλαίσιο άμεσης δράσης.

Το κόμμα ξαναγεννιέται, ανανεώνεται και προχωράει μόνο μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες.

Και υπάρχει ένα ευρύ πεδίο μπροστά μας που οφείλουμε να καλύψουμε.

Ο πολιτικός λόγος που εκφωνούμε γίνεται πιο αξιόπιστος και πιο δραστικός, όταν συμπορεύεται με την καθημερινή πρωτοβουλία στους κοινωνικούς χώρους.

Στους νέους εργασιακούς χώρους, τους χώρους της επισφάλειας, που έχουν την ανάγκη μιας νέας συνδικαλιστικής οργάνωσης, έξω από το παρωχημένο μοντέλο του γραφειοκρατικού κρατικού συνδικαλισμού.

Στους κοινωνικούς χώρους που βρίσκονται αντιμέτωποι με τη νέα φτώχεια και την ανασφάλεια και όπου χρειάζονται συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αλληλεγγύης.

Σε όλες τις συλλογικότητες κοινωνικής ενεργοποίησης των καλλιτεχνών, των διανοουμένων, των ακτιβιστών.

Με καθημερινά μέτωπα απέναντι στην ακρίβεια και την κερδοσκοπία, την εργοδοτική αυθαιρεσία, την δράση των καρτέλ κάθε είδους, τον ασφυκτικό έλεγχο της κοινωνίας από τις τράπεζες.

Σε αυτά τα μέτωπα καθημερινής δράσης, που θα συνθέτουν μια μεγάλη πρωτοβουλία αντίστασης και αλληλεγγύης, ζυμώνονται οι οργανώσεις μας.

Και εκεί θα αναδειχτούν τα καινούρια στελέχη, οι νέες γενιές που τόσο πολύ χρειαζόμαστε για να αναζωογονηθεί ο κομματικός ιστός.

Για να ξαναβρούμε την έννοια του κόμματος ως του πολιτικού εργαλείου στο οποίο συγχωνεύεται η πρωτοπόρα κοινωνική θεωρία του μαρξισμού με τη δρώσα κίνηση της κοινωνίας.

Επιτρέψτε μου, σε αυτό το σημείο να κάνω μια κρίσιμη παρατήρηση.

Αν τα τελευταία χρόνια απουσίαζε κάτι, αισθητά, από το προσανατολισμό μας αυτό ήταν η συμπόρευσή μας με δυνάμεις κοινωνικές, σε ένα πλαίσιο συνδιαμόρφωσης δράσεων και παρεμβάσεων στο κοινωνικό πεδίο.

Μας έλειπε, με δύο λόγια, η παρουσία του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ.

Που για διάφορους λόγους ατόνησε στην λειτουργία του, μετά την καταπληκτική στιγμή του 2006.

Μας λείπει ακριβώς τώρα που το χρειαζόμαστε. Και πρέπει να πάρουμε άμεσα μέτρα για την ανασυγκρότηση του.

Να ξαναβρεθούμε στο πλευρό της δοκιμαζόμενης από τη κρίση κοινωνίας.

Να ξαναπιάσουμε το νήμα της κοινωνικής δράσης μαζί με φορείς, συνδικάτα, συλλογικότητες, ΜΚΟ, ενεργούς πολίτες, δημοτικές κινήσεις, περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Να ξαναβρεθούμε στη πρώτη γραμμή των κοινωνικών μετώπων  ξεδιπλώνοντας ένα σχέδιο αλληλεγγύης και αντίστασης που τόσο ανάγκη έχει η ελληνική κοινωνία.

Ταυτόχρονα, όμως, το επόμενο διάστημα θα πρέπει να  είμαστε εγκαίρως έτοιμοι για τη πρώτη μεγάλη πολιτική μάχη που έχουμε μπροστά μας, αυτή των αυτοδιοικητικών εκλογών του Νοέμβρη.

Εκλογές που θα είναι ένα πρώτο δημοψήφισμα κατά της πολιτικής που εκποιεί τις κοινωνικές κατακτήσεις.

Θα αγωνιστούμε για να αποτυπωθεί ένα μήνυμα σαφούς καταδίκης της πολιτικής της κυβέρνησης.

Για να υποστεί η κυβέρνηση μια ήττα με σαφές πολιτικό πρόσημο. Με πρόσημο προοδευτικό.

Για να αναδειχθεί από παντού η δυναμική μιας νέας κοινωνικής και πολιτικής πλειοψηφίας.

Συντρόφισσες και Σύντροφοι

Υπάρχει πραγματικά μεγάλο πεδίο μπροστά μας. Θεωρώ ότι το Συνέδριό μας μπορεί να δώσει τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε, με ώριμο τρόπο, και με πίστη στην εσωκομματική δημοκρατία και στην ευρύτερη δυνατή σύνθεση απόψεων.

Σήμερα μπορούν να τεθούν οι βάσεις για να γίνει τα κόμμα μας πρωτοπόρο στους αγώνες και στις ιδέες.

Να συσφίξει τους δεσμούς του με τους εργαζόμενους, τη νεολαία,  τους διανοούμενους, με τους ανθρώπους του πολιτισμού, με τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα.

ΝΑ βάλει την σφραγίδα του στους μεγάλους κοινωνικούς αγώνες του σήμερα και στους καινούριους δρόμους που θα ανοίξουν αύριο.

Όλες αυτές τις ημέρες, παίρνω πολλά μηνύματα από μέλη και από φίλους του κόμματος.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Να φύγει η κυβέρνηση ζητά ο Αλ. Αλαβάνος

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

12/04/2010,

Δέκα λόγους, για τους οποίους η κυβέρνηση «πρέπει να φύγει», ανέπτυξε ο πρώην επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέκος Αλαβάνος, μιλώντας απόψε σε εκδήλωση του «Μετώπου» στα Πατήσια.

Σύμφωνα με τον κ. Αλαβάνο:

«Πρώτο: Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί δεν είναι μια εκλεγμένη κυβέρνηση. Στις εκλογές οι πολίτες εμπιστεύονται πρώτα και κύρια πολιτικές και δευτερευόντως πρόσωπα και κομματικούς μηχανισμούς. Ο κοινοβουλευτισμός δεν είναι καλλιστεία. Απαιτεί συμβόλαιο με τον λαό. Το προεκλογικό συμβόλαιο της κυβέρνησης Παπανδρέου έχει παραβιασθεί απολύτως. Στη σημερινή της πολιτική δεν διαθέτει καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση. Είναι μια παράνομη κυβέρνηση (…).

Δεύτερο: Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει, γιατί ούτως ή άλλως δεν είναι πραγματική κυβέρνηση της χώρας. Οικειοθελώς παραιτήθηκε από τον ρόλο της. Είναι σκιώδης. Την Ελλάδα την κυβερνά ο Μπαρόζο, ο Τρισέ, ο Όλι Ρεν, η Μέρκελ, ο Σαρκοζί.

Τρίτο: Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί έχει ταπεινώσει σε απίστευτο βαθμό την Ελλάδα.

Τέταρτο: Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί ο Γ. Παπανδρέου διατελεί, σε πλήρη σύγχυση ανάμεσα στις πολιτικές του υποχρεώσεις και τα προσωπικά του ενδιαφέροντα.

Πέμπτο : Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί δεν υπερασπίστηκε τη χώρα.

Έκτο : Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί παρέδωσε τη χώρα μας στα χέρια των πιο ακόρεστων και αναίσχυντων τοκογλύφων.

Έβδομο : Η κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει γιατί η πολιτική της είναι όχι ο μόνος δρόμος που υπάρχει, αλλά και ο μόνος δρόμος που οδηγεί την οικονομία και την κοινωνία σε αδιέξοδο, που μπορεί να τις σφραγίσει για όλον τον 21ο αιώνα.

Όγδοο : Πρέπει να φύγει η κυβέρνηση Παπανδρέου γιατί είναι προϋπόθεση να αρθούν όλα τα επώδυνα για δημόσιους και ιδιωτικούς εργαζόμενους μέτρα.

Ένατο : Η κυβέρνηση Παπανδρέου οφείλει να φύγει ακριβώς γιατί υπάρχει σαφής, συγκεκριμένη, ρεαλιστική εναλλακτική πολιτική που θα συνεγείρει την κοινωνία, θα την ενεργοποιήσει, θα πυροδοτήσει ένα κίνημα αλληλεγγύης και δράσης.

Δέκατο : H κυβέρνηση Παπανδρέου πρέπει να φύγει το γρηγορότερο δυνατό γιατί δεν έχει καμία απολύτως βάση η άποψη ότι δεν υπάρχει άλλη κυβερνητική εκδοχή. Ασφαλώς και δεν υπάρχει άλλη για όσους βλέπουν τις εξελίξεις εγκλωβισμένοι μέσα στο πλαίσιο και στην αριθμητική του παρακμασμένου σημερινού πολιτικού συστήματος. Η Ελλάδα όμως βρίσκεται μπροστά σε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία της. Σε τέτοιες συνθήκες πάντα γινόταν μια πλήρης ανασυγκρότηση του πολιτικού συστήματος, είτε μετά από τη χρεοκοπία και την ήττα στις αρχές του 20ου αιώνα, είτε μετά τον εμφύλιο πόλεμο, είτε μετά την πτώση της δικτατορίας. Η αλλαγή είναι αναγκαία και δυνατή μέσα από την Ανατροπή του πολιτικού συστήματος με ένα Μέτωπο ποταμό, που θα ενώνει τον αριστερό με τον σοσιαλιστικό χώρο, με τη νεολαία, με κάθε πολίτη, ανεξάρτητα από την προηγούμενη κομματική του ένταξη, που πιστεύει στην Αλληλεγγύη, στη Λαϊκή Κυριαρχία, στην Ανεξαρτησία, στην Προκοπή για την πατρίδα μας.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο ΑΛΕΚΟΣ ΑΛΑΒΑΝΟΣ ΣΤΟΝ «ΙΟ» ΕΦ΄ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Ελευθεροτυπία  20/12/ 2009

Μετά από την επιλογή της προεκλογικής σιωπής που διακόπηκε μόνο από ελάχιστες σιβυλλικές ομιλίες σε λογοτεχνικές συναντήσεις και την πολιτική παρέμβασή του στη συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέκος Αλαβάνος ήρθε στην Ελευθεροτυπία και μας μίλησε «για όλα».

Η Αριστερά μετά τον «Δεκέμβρη»

Μετά από την επιλογή της προεκλογικής σιωπής που διακόπηκε μόνο από ελάχιστες σιβυλλικές ομιλίες σε λογοτεχνικές συναντήσεις και την πολιτική παρέμβασή του στη συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέκος Αλαβάνος ήρθε στην Ελευθεροτυπία και μας μίλησε «για όλα».

Στην πρώτη του συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης μετά την κρίση στην ηγεσία του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ, το στέλεχος της Αριστεράς, που δηλώνει «απλό μέλος του ΣΥΡΙΖΑ», αναπτύσσει τις θέσεις του στο νέο μετεκλογικό σκηνικό. Ο Αλέκος Αλαβάνος ήταν φλογερός στις αναφορές του στον «Δεκέμβρη», ανήσυχος για τις επιπτώσεις της σκληρής ευρωπαϊκής πολιτικής, προβληματισμένος από τα πολιτικά αδιέξοδα του Συνασπισμού, διαφοροποιημένος από τις παλιές αριστερές αγκυλώσεις των «εθνικών» πολιτικών και αποφασισμένος να δώσει τη μάχη κοινωνικής και πολιτικής «ανάταξης» του ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί να διαφωνεί ή να συμφωνεί κάποιος με τις απόψεις του αλλά οφείλει να αναγνωρίσει την καθοριστική συμβολή του στο να γίνει και πάλι ελκυστικός και μαζικός ο χώρος της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής Αριστεράς και μάλιστα σε μια πολύ δύσκολη ιστορική καμπή.

ΙΟΣ: «Ο Δεκέμβρης δεν είναι απάντηση, είναι ερώτηση», λέει το γνωστό σύνθημα. Εσείς έχετε απάντηση;

ΑΛΕΚΟΣ ΑΛΑΒΑΝΟΣ: Είχαμε ένα κίνημα πρωτοφανές, με επίκεντρο πολύ μικρές ηλικίες. Ο πυρήνας του ήταν μαθητές και μαθήτριες. Εξερράγη κάτω από μια βαριά αφορμή. Ενας θάνατος μπορεί μέχρι και να αλλάξει τη μοίρα μιας χώρας. Είχε ένταση, είχε διάρκεια, είχε ζωτικότητα. Είναι φυσικό να μην έχει την ικανότητα να προβάλλει σαφείς στόχους. Κυρίως έφερνε μέσα στην πολιτική ζωή ένα νέο υποκείμενο, δηλαδή τη νεολαία με τις πιο ευαίσθητες ηλικίες. Επομένως η πρόκληση είναι προς τους πολιτικούς σχηματισμούς, να δώσουν απαντήσεις στα παιδιά που δεν μπορούσαν να τις βρουν μόνα τους, αλλά και που δεν δέχτηκαν να φορέσουν κάποιο κοστούμι οποιαδήποτε πολιτικής δύναμης, ακόμα και της Αριστεράς. Η απάντηση, δυστυχώς, από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έμεινε αποκλειστικά στα ζητήματα των μορφών των εκδηλώσεων, της δημόσιας τάξης. Δεν κατανόησε τίποτε από το εκρηκτικό κοινωνικό μήνυμα της εξέγερσης. Είναι μια απάντηση αυταρχισμού, καταστολής, ανοησίας και αδυναμίας να συλλάβουν το εκτεταμένο και βαθύ πρόβλημα που αντιμετωπίζει η νέα γενιά.

Ο Δεκέμβρης της νεολαίας

* Για τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν κομβική στιγμή ο Δεκέμβρης. Σηματοδότησε μια τομή, μια πτώση στις δημοσκοπήσεις κι ένα στοίχημα. Πώς το αποτιμάτε εσείς μετά από ένα χρόνο;

Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν η μόνη πολιτική δύναμη η οποία άντεξε στις πιέσεις, στήριξε τον Δεκέμβρη. Δεν αναζήτησε άλλοθι να την κοπανίσει. Μπορούσε να βρει άλλοθι στις φωτιές, στις συμμορίες των ανταρτών και στο πλιάτσικο που βλέπει κανείς σχεδόν πάντοτε σε αυθόρμητες εξεγέρσεις. Ο Θανάσης Τεγόπουλος υπογράμμισε θετικά αυτόν το ρόλο του ΣΥΡΙΖΑ («Κ.Ε.», 6.12.09). Δεν έχασε απολύτως τίποτα από αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν η «άλλη» δύναμη που ξεχώριζε από όλη αυτήν την ομαδοποίηση του συστήματος. Στην κοινωνία υπήρχε μια αντιφατική αντίδραση. Ακόμα και στους εμπόρους έβλεπες από τη μια θυμό για τις φλεγόμενες κούκλες στις βιτρίνες αλλά από την άλλη -επειδή ο καθένας είχε παιδί, εγγόνι, ανιψιό- έβλεπες και μια αγάπη και μια κατανόηση. Ο ΣΥΡΙΖΑ τις μέρες του Δεκέμβρη κέρδισε σε στήριξη και σε εμπιστοσύνη μέσα στην κοινωνία. Υπήρξε η κορυφαία στιγμή του.

* Παρά το γεγονός ότι έγινε τότε μια φοβερή προσπάθεια από τα ΜΜΕ να απαξιωθεί;

– Αυτή η προσπάθεια είχε γίνει περίπου στον ίδιο βαθμό και με το άρθρο 16. Δεν έχασε τίποτα τότε ο ΣΥΡΙΖΑ. Ισως το καινούριο στοιχείο τον Δεκέμβρη ήταν η σύμπηξη ενός πολιτικού μετώπου, του οποίου τη γραμμή διαμόρφωνε το ΚΚΕ και την υιοθετούσε η ΝΔ, το ΛΑΟΣ και κεντρικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Πάγκαλος και όχι ο ίδιος ο Γιώργος Παπανδρέου -προς τιμήν του. Αντέξαμε. Το αρνητικό για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι δεν είχε την ικανότητα να δώσει συνέχεια στον Δεκέμβρη. Δεν μπόρεσε να θέλξει τα πιο πρωτοπόρα, τα πιο ατίθασα, τα επαναστατικά πνεύματα, τους αντισυμβατικούς μικρούς ηγέτες, τους μικρούς Γαβριάδες. Οι συμβατικοί κώδικες, η κομματικοποιημένη γλώσσα, οι ιεραρχικές πρακτικές νέων στελεχών στον ΣΥΝ και στον ΣΥΡΙΖΑ δεν απαντούσε στη δίψα για ελευθερία μιας επαναστατημένης νεολαίας. Η συντριπτική μας ήττα ήταν ότι οι περισσότεροι μικροί ήρωες του Δεκέμβρη στράφηκαν στον αντιεξουσιαστικό χώρο. Και είναι στοιχεία ευαίσθητα, νέες και νέοι που έχουν αναζητήσεις, που διαβάζουν, που βιώνουν υπαρξιακό χάος. Για μένα είναι προς τιμή του Νιώτη ότι τα παιδιά του ήταν στο Ρεσάλτο. Το λέω αυτό, γιατί διέκρινα μια «συγκατάβαση» απέναντι σ’ έναν πολιτικό που τα παιδιά του προσπαθούν να βγουν μέσα από όρια και στερεότυπα που εγκλωβίζουν την όλη συμπεριφορά των νέων.

* Μήπως εδώ βρίσκεται η μόνιμη αδυναμία της Αριστεράς να συνδεθεί με τα αυθόρμητα κινήματα;

– Σε πρόσφατες αναλύσεις για τον Δεκέμβρη έγιναν παραπομπές στο Πολυτεχνείο, εκεί που η δικιά μου γενιά βρέθηκε μπροστά σε ένα αυθόρμητο κίνημα. Υπήρχε τότε καχυποψία, φοβία, προσπάθεια ελέγχου από οργανωμένες δυνάμεις της αριστεράς αλλά και προσπάθεια να κλείσει στα γρήγορα αυτό το γεγονός. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως, στις σχέσεις του με το αυθόρμητο είχε κάνει πολύ σημαντικά βήματα. Δεν ήταν σαν το ΚΚΕ, που θεωρεί εχθρό το αυθόρμητο, ανακαλύπτοντας παντού και πάντα μόνο προβοκάτορες και μυστικές υπηρεσίες. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ πιο ανοιχτός, η μαθητεία του στο Κοινωνικό Φόρουμ, οι εμπειρίες από τις δυνάμεις που τον συνθέτουν του δίνουν αυτή τη δυνατότητα. Δεν είναι όμως μέχρι το τέλος ανοιχτός. Εσωτερικά ο ίδιος είναι δομημένος για το μη αυθόρμητο. Το κακό δεν είναι τόσο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ απομακρύνεται από το αυθόρμητο. Το αυθόρμητο απομακρύνεται από το ΣΥΡΙΖΑ. Τον θεωρεί ένα χώρο που δεν ανταποκρίνεται στα εξεγερσιακά του κριτήρια ως χώρος ελευθερίας, διαλόγου, συμμετοχής και εξουσίας στην ίδια τη βάση.

Οι επιθέσεις στον ΣΥΡΙΖΑ

* Στο τέλος του Δεκέμβρη διαπίστωνε κανείς ένα αυξανόμενο άγχος του ΣΥΡΙΖΑ να ξανακερδίσει τον μεσαίο χώρο που του έδινε ψηλά νούμερα στις δημοσκοπήσεις. Τότε έγιναν και οι επαφές με την ΠΟΑΣΥ, αλλά και η οπισθοχώρηση μπροστά στην Κανέλλη που κουνούσε απειλητικά στα κανάλια το Ημερολόγιο του Δεκέμβρη που έβγαλε η ΑΥΓΗ.

– Λίγες κοινωνικές οργανώσεις αντιλήφθηκαν τη θέση μας, όπως η Ομοσπονδία Αστυνομικών. Με την έννοια ότι σε επίπεδο επίσημης τουλάχιστο τοποθέτησης έδειχνε μια κατανόηση, ότι πρόκειται κατά βάθος για ένα κοινωνικό φαινόμενο. Με αυτές τις συναντήσεις, ναι, θέλαμε να καθησυχάσουμε τον κόσμο, θέλαμε να πούμε «θέλουμε αυτή τη φλόγα που έχουν μέσα τους τα παιδιά να τη δούμε και να δώσουμε επειγόντως απαντήσεις». Το πρόβλημα εδώ βρισκόταν στον ΣΥΝ. Μέσα στον ΣΥΝ υπάρχει μια τάση που διαφοροποιήθηκε ανοιχτά από τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ. Τη στιγμή της αδυσώπητης και καθολικής επίθεσης του συστήματος ενάντια μας. Χωρίς να υιοθετεί ίσως το λεξιλόγιο της Παπαρήγα, του Καρατζαφέρη και της Μπακογιάννη, είχε όμως την ίδια άποψη, ότι είμαστε πολύ ανεκτικοί, ότι έχουμε φύγει από τις αρχές της δημοκρατικής Αριστεράς. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει αρκετά η μοναχική αλλά πρωταγωνιστική τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ την αιχμηρότητά της, τη δυναμική της και κυρίως την αξιοπιστία της. Η κρίσιμη φάση, όμως, εκεί που χάθηκε το παιχνίδι, είναι μετά τα γεγονότα. Εκεί που δεν κερδίσαμε την εμπιστοσύνη και δεν δώσαμε τη συνέχεια.

* Μήπως και ο ΣΥΡΙΖΑ αρκέστηκε στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις, ενώ αυτό για τα παιδιά ήταν τελικά απωθητικό;

– Η εμπειρία μου λέει ότι δεν φοβόμαστε τα ΜΜΕ. Εάν η Αριστερά έχει το δικό της μήνυμα, κανένα μέσο δεν μπορεί να της το διαλύσει. Ίσα – ίσα, η επίθεση των ΜΜΕ, και στο άρθρο 16 και τον Δεκέμβρη μας πρόσφερε κάτι στο οποίο είχαμε ένα μεγάλο έλλειμμα: την πολιτική ταυτότητα. Η δικιά τους συγχορδία μάς έδινε την ταυτότητα μιας μαχητικής δύναμης σε επαφή με την κοινωνία, με τις αδυναμίες της ενδεχομένως, αλλά που έχει όραμα και ορίζοντες έξω από το σύστημα. Πολλές φορές βλέπουμε τον Δεκέμβρη μόνο ως ένα μακροσκοπικό κοινωνικό φαινόμενο κι έτσι είναι κυρίως. Αλλά ο Δεκέμβρης υπάρχει και σε μικροσκοπικό επίπεδο, είναι μέσα στην οικογένεια. Είναι ο γιος ή η κόρη, το ανίψι, το εγγόνι, το παιδί του γείτονα, που έχει ημικρανίες ή πανικό ή ακμή ή είναι απομονωμένο στο Διαδίκυτο, ή πάσχει από κατάθλιψη, ή κάνει σχολική άρνηση ή έχει επιτυχίες που φέρνουν ματαιώσεις και ανεργία ή κινδυνεύει να γίνει πρεζόνι. Αυτά είναι τα μαρτύρια που οδήγησαν στην εξέγερση. Στη συλλογική τους διάσταση παίρνουν έναν εξεγερσιακό χαρακτήρα. Και θα ξαναπάρουν αν δεν υπάρξουν απαντήσεις.

* Η σπονδυλική στήλη του Δεκέμβρη ήταν το κίνημα του άρθρου 16. Αυτός ο κόσμος έζησε μια κρίση τρομερή. Κατάφερε να νικήσει μέσα από τους θεσμικούς διαύλους, στο δρόμο επί ένα χρόνο, ανατρέπει την πολιτική του ΠΑΣΟΚ, ανατρέπει μία συνταγματική μεταρρύθμιση και ξαφνικά την επόμενη μέρα εμφανίζεται από τον ουρανό μια οδηγία, για τα κολέγια, και ακυρώνεται το Σύνταγμα, ακυρώνεται η νίκη. Αυτό δεν είναι ένα μάθημα για τα όρια των θεσμών;

– Τα όρια των θεσμών είναι όρια της Αριστεράς μόνο αν θεωρεί απαραβίαστους τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν συμμερίζομαι αυτή την άποψη. Δεν μπορεί πάντως κανένας να πει ότι η ικανότητα αυτού του κινήματος να ακυρώσει τη συνταγματική μεταρρύθμιση είναι κάτι το οποίο πρέπει να προσπεράσουμε. Είναι μοναδικό τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη: ένα εκπαιδευτικό κίνημα να ακυρώνει μια έτοιμη συνταγματική μεταρρύθμιση. Η ίδια η Αριστερά, όμως, δεν μπόρεσε να αναδείξει αυτή την επιτυχία. Να κάνει μια παύση ένα Σαββατοκύριακο. Να το γιορτάσει. Να καλέσει σε πάρτυ την κοινωνία μέσα στα πανεπιστήμια. Μπήκε σε μια διαδικασία συνέχισης των αγώνων με τις ίδιες ακριβώς μορφές για το Νόμο-πλαίσιο. Η ΠΟΣΔΕΠ, που βρέθηκε πολύ κοντά στους φοιτητές, ίσως και λόγω αυτής της επιμονής, οδηγήθηκε τελικά σε αδιέξοδο.
* Ομως ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ τους έφερε σε αυτή τη θέση. Ηδη νωρίτερα η μισή πανεπιστημιακή του δύναμη αποδέχτηκε το νόμο της Γιαννάκου.

– Υπάρχει ένα ερώτημα. Γιατί χάθηκαν τόσοι καθηγητές, οι οποίοι πήγαν με εκείνη την άποψη; Κι εδώ πέρα σας φέρνω ένα στοιχείο, το οποίο αναδείχνει ο Δημήτρης Σεβαστάκης στην Ελευθεροτυπία (9.12.09). Πρέπει να έχεις μια Αριστερά εξεγερσιακή, αντισυστημική, οραματική, αλλά την ίδια ώρα πρέπει να έχεις τη δυνατότητα να έχεις μια έμπρακτη και εμπράγματη Αριστερά. Να παρεμβαίνεις και σε μικρές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο σήμερα. Αυτές θα πείσουν ότι δεν είναι ιδιοτελής η Αριστερά, ότι είναι χρήσιμη, ότι θέλει, έχοντας ένα όραμα, κάθε μέρα να κάνουμε ένα βήμα μπροστά. Θυμάμαι τις πιο καυτές μέρες του άρθρου 16. Όταν είχαμε τον Πολύδωρα να λέει ότι ‘είστε αντισυνταγματικό κόμμα’, εμείς στα γραφεία της Κουμουνδούρου από το πρωί μέχρι το βράδυ κάναμε συσκέψεις, προκειμένου να διαμορφώσουμε λεπτομερειακά τις θέσεις μας για τον τρόπο εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο, την αναγέννηση του Λυκείου, τον αντί-νόμο πλαίσιο τον δικό μας. Αυτά δυστυχώς δεν μπόρεσαν να γίνουν κατάκτηση των οργανωμένων μας δυνάμεων και σε επίπεδο πολιτικό και σε επίπεδο συνδικαλιστικό. Ετσι ένας κόσμος, που είχε μια φιλοδοξία να φτιάξει ένα καλύτερο δημόσιο Πανεπιστήμιο να ωθείται στο άλλο στρατόπεδο, να συμπλέει με στοιχεία που ήταν προσανατολισμένα σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση, της ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης.

Ο «εργατικός Δεκέμβρης»

* Μιλήσατε για τον επερχόμενο «εργατικό Δεκέμβρη». Υπάρχουν δομές στην κοινωνική οργάνωση των διαφόρων στρωμάτων αλλά και στον ΣΥΡΙΖΑ που θα μπορούν να υποδεχτούν αυτόν τον εργατικό Δεκέμβρη που αναμφίβολα έρχεται;

– Οχι, δυστυχώς. Γίνεται ανοικτή συζήτηση για πρωτοφανή μέτρα ενάντια στον κόσμο της εργασίας και ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ δεν έχουν προκηρύξει καν μια προειδοποιητική απεργία. Ακόμα και στον ΣΥΡΙΖΑ το σκέφτονται. Πιστεύω με σαφήνεια ότι το «άρθρο 16» των ημερών που έρχονται είναι το Σύμφωνο Σταθερότητας και η Συνθήκη του Μάαστριχτ σε σχέση ακριβώς με την επερχόμενη έκρηξη του κόσμου της εργασίας και της ανεργίας.

* Δεν είναι λίγο μεταχρονολογημένη αυτή σας η πεποίθηση;

– Οχι. Εάν δείτε τις τοποθετήσεις μας στη Βουλή, σε όλα τα μεγάλα εργασιακά θέματα κατά τη διακυβέρνηση της ΝΔ, ήταν κεντρικό ζήτημα το Σύμφωνο Σταθερότητας και το είχαμε αναδείξει πολύ έντονα με την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ατυχώς, έχουμε μια βαριά κληρονομιά που έρχεται από τον ΣΥΝ, όταν είχε ταχθεί υπέρ της συνθήκης του Μάαστριχτ επί Μαρίας Δαμανάκη. Τότε είχα διαφωνήσει. Ως ευρωβουλευτής ήμουν αντικομματικός, όλες οι τοποθετήσεις μου ήταν ενάντια στο Μάαστριχτ. Οι κυβερνητικές πολιτικές κινούνται ασφυκτικά μέσα στα όρια του Σύμφωνου Σταθερότητας. Η Ελλάδα γίνεται το θύμα της εκδικητικής μανίας των αγορών, όλων αυτών των αμαρτωλών στελεχών των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των Βρυξελλών που βρίσκονταν μπροστά στο απόσπασμα πριν από μερικούς μήνες. Ήτανε για να κλειστούν στους ευρωπαϊκούς και τους παγκόσμιους Κορυδαλλούς και σήμερα παριστάνουν του αξιολογητές και τους εισαγγελείς. Χρησιμοποιούν την Ελλάδα ως πειραματόζωο. Βγάζουν τα απωθημένα τους. Κερδοσκοπούν. Ζητούν τον αποκεφαλισμό του εργαζόμενου και το ΠΑΣΟΚ σκύβει το κεφάλι. Με αυτή την έννοια, νομίζω, διαμορφώνονται συνθήκες για μια παλλαϊκή αντίδραση.

* Είναι πολύ εύκολο να αποδοθούν όλα στον μπαμπούλα της Ε.Ε. Ποιό ρόλο παίζει η εσωτερική διακυβέρνηση;

– Σε μία τελευταία του εκτίμηση ο οίκος Moody’s έλεγε ότι η Ελλάδα είναι ο «αδύναμος κρίκος» της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αυτόν τον όρο χρησιμοποιώ εδώ και δύο χρόνια. Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει έρθει στο κέντρο της διεθνούς δημοσιότητας απρόσμενα πολλές φορές. Με το άρθρο 16. Με τον Δεκέμβρη. Με το Βατοπέδιο. Με το δημοσιονομικό χρέος. Με τα ελλείμματα. Με τις πυρκαγιές. Είναι δύο κατηγορίες θεμάτων. Η μία έχει σχέση με την παθολογία της χώρας, οικονομική, θεσμική, οικολογική. Η άλλη, με τα κινήματά της. Ο Αλέν Μπαντιού είπε ότι ο Δεκέμβρης έφερε έναν άνεμο ελευθερίας σε ολόκληρη της Ευρώπη. Ακριβώς λόγω αυτής της θέσης, δηλαδή να είμαστε ο πιο προβληματικός εταίρος, ο αδύναμος κρίκος και ταυτόχρονα να διαθέτουμε μια κινηματική ικανότητα, ίσως λόγω ιστορικής κληρονομικότητας, γινόμαστε μια χώρα με ξεχωριστά χαρακτηριστικά μέσα στην Ευρώπη. Ειδικά η Αριστερά πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η Ελλάδα μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο μέσα στην Ευρώπη, στην αποδόμηση του Συμφώνου Σταθερότητας, που σημειωτέον κανείς δεν μπορεί πια να το υποστηρίζει φανατικά. Αυτό τι σημαίνει; Ότι ξαναγυρνάμε σε μια κλειστή εθνική πολιτική; Όχι. Σημαίνει ότι ακριβώς το πρόβλημα της Ελλάδας οφείλουμε να το κάνουμε ευρωπαϊκό, πρόβλημα όλου του ευρωπαϊκού κοινωνικού και αντικαπιταλιστικού κινήματος και να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια ριζική τομή στο θέμα του Συμφώνου Σταθερότητας. Όπως είχε πάει να γίνει με το γαλλικό «όχι» στο ευρωδημοψήφισμα. Γιατί δεν μπορεί η Αριστερά να δεχτεί ότι αυτή την κρίση που οφείλεται και στην παγκόσμια καπιταλιστική κρίση, αλλά και -συμφωνώ εδώ μαζί σας- κυρίως στην ανικανότητα της άρχουσας τάξης της Ελλάδας, να την πληρώσουν οι εργαζόμενοι.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις προσπαθούν να λύσουν την κρίση από τη μεριά του κεφαλαίου σε βάρος της εργασίας. Βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο. Πιστεύω ότι και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα ζούμε «τέλος εποχής». Μου έρχεται στο μυαλό η χρεοκοπία της χώρας στο τέλος του 19ου αιώνα. Συνοδεύτηκε από τυχοδιωκτισμούς και ήττες σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής. Τελικά ολοκληρώθηκε με την κατακρήμνιση όλης της πολιτικής τάξης της εποχής και με την ανάδειξη της αστικής τάξης ειδικά της διασποράς, ενώ τότε έκανε δυναμικά την εμφάνιση του και το οργανωμένο εργατικό κίνημα στην Ελλάδα.

Η Αριστερά και η Ευρώπη

* Υπάρχουν δύο διαφορετικές αρνητικές, ιδεολογικές τοποθετήσεις σε σχέση με την Ελλάδα στην Ευρώπη που είναι πολύ καθαρές. Η μία είναι του ΚΚΕ και η άλλη είναι του ΛΑΟΣ. Υπάρχει περιθώριο για τον ΣΥΡΙΖΑ να δώσει τη δικιά του νέα αυτόνομη εκδοχή;

– Στο χώρο της πολιτικής συναντάμε δύο πολωτικές προσεγγίσεις στην Ευρώπη. Η αρνητική, είναι αυτή που λέτε, του ΚΚΕ, υποκριτικά και του ΛΑΟΣ, που υποστηρίζει ότι δεν δίνουμε λόγο στην Ευρώπη, ότι τα ζητήματα λύνονται σε εθνικό επίπεδο, ότι πρέπει να γυρίσουμε στη δική μας αγορά, να γυρίσουμε στη δραχμή. Υπάρχει και η κυρίαρχη άποψη, την οποία υιοθετεί η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, και διεισδύει ακόμα και στην Αριστερά, η οποία λέει ότι η Ευρώπη θέτει τα όρια μας. Πρέπει να σεβόμαστε ως ιερές τις κεντρικές επιλογές της Ε.Ε. και να προσπαθούμε να είμαστε πιο πειθαρχικοί, πιο σκληροί με την εργασία, πιο νοικοκύρηδες. Καμιά από αυτές τις γραμμές δεν είναι η γραμμή της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Πολλά ζητήματα κεντρικά έχουν φύγει εκτός συνόρων εδώ και αιώνες, και αυτό έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις με την ολοκλήρωση. Δεν μπορούν παρά να λυθούν σε επίπεδο ευρωπαϊκό, αν όχι πλανητικό. Κι αν αυτά δεν λυθούν σε αυτή τη διάσταση, τότε το πλοίο με την εθνική σημαία δεν θα φθάσει ποτέ σε ασφαλές λιμάνι. Ακόμα και μια λαϊκή προοδευτική επιλογή σε μια χώρα θα προσκρούει σε συγκεκριμένα όρια. Τι σημαίνει αυτό; Ότι περνάς στην κυρίαρχη άποψη; Όχι. Σημαίνει ότι εσύ είσαι συγκρουσιακός με τις επιλογές. Σημαίνει ότι δίνεις μεγάλο βάρος στους κοινούς αγώνες σε υπερεθνικό επίπεδο. Σημαίνει ότι τους στόχους σου προσπαθείς να τους κάνεις ευρωπαϊκούς στόχους. Μ’ αυτή την έννοια, όταν θέτω το θέμα του Συμφώνου της Σταθερότητας είναι γιατί δίνει τη δυνατότητα σε μια χώρα που είναι σε ακραία κατάσταση να προκαλέσει αλλαγές, οι οποίες μπορούν να βρουν στήριξη και να βιωθούν θετικά και στις άλλες χώρες της Ευρώπης.

* Θεωρείτε πιθανό να οδηγήσει αυτή η κρίση του «τέλους εποχής» σε εθνικιστική αναδίπλωση την ελληνική πολιτική τάξη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη του Σαμαρά; Να γίνουν στόχος δηλαδή οι μετανάστες ή τα γειτονικά κράτη για να ξεπεραστούν εσωτερικά προβλήματα;

– Πιστεύω ότι οι κυρίαρχες τάξεις στο ουσιαστικό επίπεδο, που είναι το οικονομικό, δεν θα το κάνουν. Είναι ήδη διασυνδεμένες τόσο πολύ με τις ευρωπαϊκές οικονομικές δομές, τη διασυνοριακή διάσταση του κεφαλαίου και την εξειδίκευση που έχουν ως μια επιθετική αιχμή στο χώρο των Βαλκανίων που δεν θα το κάνουν. Είναι κλητήρες και ελάχιστες φορές εταίροι. Όμως μπορεί να συμβεί σε πολιτικό επίπεδο, να καλλιεργηθεί δηλαδή η εθνική φοβία και να προταθεί μια ‘εθνική αναγέννηση’. Ενδεχομένως αυτό θα το δούμε όχι μόνο στο ΛΑΟΣ αλλά και στην ΝΔ του Σαμαρά, ο οποίος το έχει δοκιμάσει. Είχε δοκιμάσει τη σκληρή δόση της πατριδοκαπηλίας, αλλά ενδεχομένως από την «ηρωίνη» περάσει τώρα στο «χασίς», σε πιο μαλακή ουσία, που θα τον κάνει πιο αξιόπιστο στον ευρωπαϊκό χώρο και θα του δίνει τη δυνατότητα να κάνει τη δημαγωγία του με τις κόκκινες κίτρινες γραμμές.

* Στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής έχετε διανύσει κι εσείς προσωπικά και ο ΣΥΡΙΖΑ ένα τόξο από μια φάση ‘εθνικής αντιπολίτευσης’ έως σήμερα.

– Συμφωνώ. Στην προσωπική βάση που το θέσατε υπάρχει μια πορεία. Δεν είναι μόνο στα εθνικά θέματα. Εγώ θα διευρύνω το ‘κατηγορητήριό’ σας. Ήμουν στο κομμουνιστικό κίνημα και ζήσαμε την άδοξη κατάρρευση του παγκόσμιου σοσιαλιστικού εγχειρήματος. Υπήρξαν διεργασίες, υπήρξαν δοκιμές, υπήρξαν αναζητήσεις, αστοχίες και ευστοχίες σε μια πολιτικά κατακλυσμιαία εποχή. Αυτή η διεργασία συνεχίζεται. Όσα λέω σήμερα δεν θεωρώ δεδομένο ότι θα τα υποστηρίζω με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μετά από δύο χρόνια. Σημασία έχει να κάνεις «μετεπικοινωνία». Να προσεγγίζεις κριτικά την ίδια τη δική σου επικοινωνία. Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ, ναι έχει ένα εύρος τέτοιο. Επειδή παραμένει ως μία συνάθροιση, κυρίως σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής γραμμής, συνιστωσών, δεν τολμάει να θίξει τα ζητήματα τα δύσκολα. Γι’ αυτό οφείλει να γίνει ένας χώρος δημοκρατικός σε ταχύτατο διάστημα, αν θέλει να επιβιώσει. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες τα μέλη του θα κάνουν επιλογές. Θα αποφασίζουν αν είμαστε υπέρ ή κατά του σχεδίου Ανάν, αν είμαστε με αυτή την κόκκινη γραμμή ή με την άλλη στη σχέση μας με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και ποιές θέσεις έχουμε απέναντι στην Τουρκία.

Στο «καθαρτήριο» της βάσης

* Δηλώσατε πριν από λίγες μέρες την ιδιότητα «μέλος του ΣΥΡΙΖΑ». Μέλος του ΣΥΝ δηλώνετε;

– Για μένα η περίοδος Συνασπισμού, με τις όμορφες και δύσκολες στιγμές της, έχει ολοκληρωθεί. Προσωπικά ούτε οι ομαδοποιήσεις ούτε οι ισορροπίες ούτε ο κομματικός κομφορμισμός μπορούν πιά να με εκφράσουν. Φοβάμαι ότι η κρίση στο ΣΥΝ έχει γίνει ήδη κρίση σε όλο το κοινό εγχείρημα. Η Ανανεωτική πτέρυγα κάνει κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ ως αναχρονιστικό. Εχει όμως την ευθύνη στην υπερνομαρχία, στον μητροπολιτικό χώρο της πρωτεύουσας, όπου ζει η μισή Ελλάδα. Σας ρωτάω: Ποιές ανανεωτικές προτάσεις, γνωρίζετε; Ποιές ανανεωτικές ιδέες; Ποια ανανεωτικά εναλλακτικά σχέδια. Θεωρώ πως ο θάνατος του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, με τον οποίο είχαμε μια εγγύτητα, που ήρθε μετά από απόσταση, μια φιλία μετά από αντιπαλότητα, υπήρξε ορόσημο. Στο Αριστερό ρεύμα υπάρχουν περισσότερο ισορροπίες, παρά πολιτική. Φτάνουμε πιά σε παράλογα σημεία. Στη Συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριζαν όλοι κάτι πολύ απλό: μέλη γίνονται όσοι το ζητούν. Εξαίρεση ο ΣΥΝ, που διαφωνεί και θέλει να είναι μέλη αυτοδικαίως όσοι είναι και μέλη των συνιστωσών. Και όμως το ένα τρίτο στον ΣΥΝ, οι ανανεωτικοί, δηλώνει ότι δεν θα γίνει μέλος. Κατάσταση Ιονέσκο. Αχρηστες έριδες. Ιερογλυφικά για την κοινωνία. Περιττό, εντελώς περιττό, κλίμα παρακμής. Ο ΣΥΝ έχει εξαιρετικά αξιόλογο κόσμο και εύχομαι να βρει τον δρόμο που του αξίζει.

* Ο ΣΥΡΙΖΑ, τελικά, ποια μορφή πρέπει να έχει;

– Τον ΣΥΡΙΖΑ αυτή τη στιγμή δεν τον βλέπω ως κόμμα. Φοβάμαι τις ετικέτες. Οταν βάζεις μια ετικέτα κάπου βιάζεις ένα ζωντανό οργανισμό να προσαρμοστεί στους κανόνες της. Βλέπω τον ΣΥΡΙΖΑ ως ένα καινοτόμο, πρωτότυπο, πρωτοποριακό εγχείρημα. Μέχρι πριν ένα χρόνο ήτανε το καμάρι της αντικαπιταλιστικής Ευρώπης. Τον βλέπω ως ένα χώρο σε εξέλιξη. Δεν χρειάζεται να μπει σε καλούπια. Είναι ένας χώρος που θέλει δημοκρατία, θέλει συμμετοχή των μελών, θέλει αναγνώριση της ιδιότητας του μέλους, θέλει τοπικές και κλαδικές κινήσεις, οι οποίες θα έχουν πλήρη ευθύνη για το χώρο τους, θέλει οριζόντια συνεργασία, θέλει σώματα αντιπροσώπων με πλήρη ευθύνη να εκλέγουν την ηγεσία του και να επιλέγουν τις κατευθυντήριες γραμμές για τα χρόνια που έρχονται. Με την ομιλία μου στη Συνδιάσκεψη έκλεισα από την πλευρά μου όλα τα ερωτήματα που έρχονταν από το παρελθόν. Ομολογώ ότι αισθάνθηκα ήρεμα με την θερμή ανταπόκριση που είχε. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι για καιρό σε ένα σταυροδρόμι. Αυτό που είναι σημαντικό για μένα είναι να προχωρήσει μια συσπείρωση δυνάμεων και προσώπων, από τη βάση και την ηγεσία με ενδιαφέρον για θετικές δράσεις, που συνηχούν οι ανησυχίες και οι προσδοκίες τους, που έχουν πίστη στο εγχείρημα της ριζοσπαστικής αριστεράς, ώστε να διασωθεί το εγχείρημα. Να αποκτήσει πάλι δυναμισμό, αυτοπεποίθηση, εκτίμηση μέσα στην κοινωνία. Να επανακτήσει το αξιακό του φορτίο, το ηθικό πλεονέκτημα και να προχωρήσει σε αιχμηρές πρωτοβουλίες που θα το ξαναφέρουν πρωταγωνιστή των εξελίξεων.

* “Απλό μέλος” ή de facto ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ; Κάποιοι σας κατηγορούν για βοναπαρτισμό.

– Πιστεύω ότι χρειαζόμουν αυτή την περίοδο «απομάκρυνσης». Για μένα έγινε το αντίθετο από τον Δάντη, όπου από το καθαρτήριο πας στον παράδεισο. Εγώ από τον παράδεισο της ηγεσίας πήγα στο καθαρτήριο. Μου δόθηκε όμως η δυνατότητα, στο διάστημα αυτό, να καταλάβω ότι υπάρχει ένας κόσμος με ανησυχίες, με ερωτηματικά, με κριτικές από τον οποίο είχα τις αποστάσεις μου όχι από σνομπισμό, δεν είναι τέτοια η αντίληψή μου, πες από φόρτο εργασίας. Ήρθε λοιπόν ένας σύντροφος του ΣΥΡΙΖΑ και μου είπε: ‘αυτό που χρειαζόσουν για να πας ακόμα πιο πέρα ήταν να ταπεινωθείς’. Με αυτή την έννοια, θα έλεγα ότι οι σχέσεις μέλους-ηγέτη είναι υπό ερωτηματικό για μένα. Προβληματίζομαι και δεν το έχω απαντήσει ακόμη.

Ελευθεροτυπία, 20/12/2009

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΖΗΣ:ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑѲΜΙΣΗ ΤΟΥΣ

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Η σύνταξη του κειμένου πραγματοποιήѳηκε το Σεπτέμβριο του 2008.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008

Εισαγωγή
Οι εργασιακές σχέσεις στην Ελλάδα ακο-
λουѳούν τη γενικότερη πορεία απορρύѳμι-
σης της εργασίας και του κοινωνικού κρά-
τους στον υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο. Σε
μια συγκυρία που στην Ευρώπη οι εργα-
σιακές σχέσεις υπηρετούν τις πολιτικές
ανταγωνιστικότητας και απασχόλησης με
άξονα την μείωση και συμπίεση του εργα-
σιακού κόστους, στην Ελλάδα έχοντας
από παράδοση υιοѳετηѳεί ένα παραγω-
γικό μοντέλο που στηρίζεται στο χαμηλό
κόστος εργασίας (χαμηλές αμοιβές, παρά-
νομη και νόμιμη ευελιξία) ενισχύεται αυτή
η παράδοση που οδηγεί στην περαιτέρω
υποβάѳμιση των εργασιακών σχέσεων.
Σήμερα γίνεται επιτακτική η ανάγκη για
ένα εναλλακτικό παραγωγικό μοντέλο στο
οποίο οι ποιοτικοί παράγοντες που βρίσκο-
νταν ανέκαѳεν στο περιѳώριο των κυρίαρ-
χων επιλογών (π.χ. καινοτομία, νέες τεχνο-
λογίες, κατάρτιση εργαζομένων, οργανω-
τικός εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων)
ѳα βρίσκονται στο προσκήνιο, και η ανα-
βάѳμιση της εργασίας ѳα αποτελεί βασικό
παράγοντα αυξημένης παραγωγικότητας
με την οικονομική και κοινωνική της διά-
σταση.
Το γενικό πλαίσιο των προτάσεων με
κατεύѳυνση την αναβάѳμιση των εργασια-
κών σχέσεων στην Ελλάδα εστιάζεται στα
εξής:
1. Ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου
και εφαρμογής της εργατικής νομο-
ѳεσίας
Α) Διαπιστώσεις
Η ελληνική αγορά εργασίας παρουσιάζει
τον υѱηλότερο βαѳμό παράνομης ευελι-
ξίας στην Ένωση. Σύμφωνα με τις ετήσιες
εκѳέσεις του ΣΕΠΕ το ποσοστό ανασφά-
λιστων που απασχολούνται στην Ελλάδα
υπολογίζεται σε 20%-22% (7 στους 10
είναι Έλληνες). Παράλληλα παρατηρείται
εκτεταμένη παραβίαση των εργασιακών
δικαιωμάτων σε όλο το φάσμα της εργα-
τικής νομοѳεσίας (ύѱος μισѳού, καταβολή
δεδουλευμένων, ωράρια, πληρωμή υπερω-
ριών, χορήγηση αδειών, υγιεινή ασφάλεια
κλπ).
Ο μικρός αριѳμός επιѳεωρητών εργασίας
(400 επιѳεωρητές για περίπου 900.000 επι-
χειρήσεις) οι περιορισμένοι έλεγχοι, οι περι-
ορισμένες αρμοδιότητές τους, οι μικρές
σχετικά ποινές και κυρώσεις, η έλλειѱη
ουσιαστικής συνεργασίας και συντονισμού
των μηχανισμών ελέγχου (ΣΕΠΕ, ΙΚΑ, ΔΟΥ),
η ανασφάλεια και ο φόβος των εργαζομέ-
νων να καταγγείλουν τις αυѳαιρεσίες της
εργοδοσίας, η χρονοβόρα και δαπανηρή
διαδικασία προσφυγής στη δικαιοσύνη
(υποѳέσεις που εκκρεμούν 3 και 5 χρόνια)
συνιστούν παράγοντες ανάπτυξης και διαι-
ώνισης του προβλήματος.
Β) Επιπτώσεις
Απόλυτη και πλήρης υποβάѳμιση της
εργασίας σημαντική συμβολή στην συμπί-
εση των δικαιωμάτων και διαιώνιση των
πρακτικών διατήρησης του χαμηλού εργα-
σιακού κόστους , συγκράτηση και συμπί-
εση των διεκδικήσεων και δικαιωμάτων
της τυπικής απασχόλησης, καταρράκωση
των ѳεσμών, εѳισμός στην παρανομία με
ѳύματα τους εργαζόμενους ως ειδικότερη
έκφραση της γενικότερης εικόνας μη συμ-
μόρφωσης και παραβίασης των νόμων.
Δημιουργία όρων αѳέμιτου ανταγωνισμού
απέναντι στις συνεπείς επιχειρήσεις που
εφαρμόζουν τη νομοѳεσία.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει.
Απαιτείται η αποτελεσματική καταπολέ-
μηση της αυѳαιρεσίας μεγάλης μερίδας
εργοδοτών (συμπεριλαμβανομένου και του
κράτους εργοδότη) και η συμμόρφωσή της
στις εκ του νόμου υποχρεώσεις της με τη
λήѱη μέτρων στο όλο φάσμα των παραμέ-
τρων που ενισχύουν τις παράνομες πρακτι-
κές. Επίσης η αντιμετώπιση του φαινομέ-
νου κατάτμησης των μηχανισμών ελέγχου
που σχετίζονται με την αγορά εργασίας
και της έλλειѱης του μεταξύ τους συντο-
νισμού.
Δ) Πρόταση μέτρων
• Ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου
της εργατικής νομοѳεσίας σε συνερ-
γασία και συντονισμό με σύγχρονες
τεχνικές και ηλεκτρονικές μεѳόδους
με τους άλλους μηχανισμούς ελέγ-
χου και παρακολούѳησης που συν-
δέονται με την αγορά εργασίας (π.χ.
ΙΚΑ, ΟΑΕΔ, ΔΟΥ, Υπουργείο Εσω-
τερικών για τις άδειες αλλοδαπών).
Ειδικότερα μέτρα είναι η σημαντική
αύξηση του αριѳμού των επιѳεωρη-
τών εργασίας, η ενίσχυση των αρμο-
διοτήτων τους, η αναβάѳμιση της
επιχειρησιακής ικανότητας του ΣΕΠΕ
η ενίσχυση της αυστηρότητας των
επιβαλλόμενων ποινών και κυρώσεων
στους εργοδότες.
• Ταχεία απονομή της δικαιοσύνης και
αναμόρφωση των όρων επίλυσης
των εργατικών διαφορών. Ειδικότερα
μέτρα είναι η κωδικοποίηση της εργα-
τικής νομοѳεσίας, η αποσυμφόρηση
των πολιτικών δικαστηρίων με την
ανάληѱη αρμοδιοτήτων ουσιαστικής
επίλυσης ατομικών εργατικών διαφο-
ρών από την επιѳεώρηση εργασίας
και την δημιουργία εργατοδικείων για
τις υποѳέσεις πρώτου βαѳμού στις
οποίες ѳα συμμετέχουν πλην της
δικαστικής εξουσίας και εκπρόσωποι
εργαζομένων και εργοδοτών.
2. Επέκταση της εφαρμογής της εργα-
τικής νομοѳεσίας σε νέες κατηγο-
ρίες εργαζομένων υπό το φως των
νέων δεδομένων της έννοιας της
εξαρτημένης εργασίας.
Α) Διαπιστώσεις
Η ανάπτυξη του φαινομένου των πρακτι-
κών αμοιβής με δελτία παροχής υπηρε-
σιών (κοινώς «μπλοκάκια»)παραπέμποντας
στην αυτοαπασχόληση και όχι στην εξαρ-
τημένη μισѳωτή εργασία παρουσιάζει δύο
επιμέρους διαστάσεις. Η πρώτη αναφέρε-
ται στις πρακτικές εργοδοτών να παρου-
σιάζουν την κατ’ ουσίαν μισѳωτή εργασία
ως αυτοαπασχόληση (ѱευδοαυτοαπασχό-
ληση) καταστρατηγώντας το νόμο και με
σκοπό να αποφύγουν τις υποχρεώσεις που
απορρέουν από την εργατική και ασφαλι-
στική νομοѳεσία. Σε αυτή την περίπτωση η
λύση επαφίεται στους μηχανισμούς ουσια-
στικού ελέγχου της εφαρμογής του νόμου.
Στην δεύτερη περίπτωση καταγράφονται
κατηγορίες απασχολούμενων που βρίσκο-
νται στην γκρίζα ζώνη μεταξύ αυτοαπασχό-
λησης και μισѳωτής εργασίας. Σε αυτή την
κατηγορία υπάρχουν εργαζόμενοι που αν
και δεν έχουν τα χαρακτηριστικά της παρα-
δοσιακής εξαρτημένης μισѳωτής εργα-
σίας παρουσιάζουν στοιχεία που παραπέ-
μπουν σε μια σύγχρονη μορφή εξάρτησης
οικονομικού και κοινωνικού χαρακτήρα
(π.χ. αποκλειστική απασχόληση για λογα-
ριασμό ενός εργοδότη, κύριο εισόδημα
προερχόμενο από μια εργοδοτική πηγή).
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί στην ανάγκη επανα-
προσδιορισμού της έννοιας της εξαρτημέ-
νης εργασίας υπό το φως των σύγχρονων
δεδομένων που αφορά σε μεγάλο βαѳμό
σήμερα και παραδοσιακά ελεύѳερα επαγ-
γέλματα (δικηγόροι, μηχανικοί, γιατροί).
Οι πρακτικές αυτές έχουν ως αποτέλε-
σμα να εμφανίζεται ακόμη χαμηλότερο το
ήδη χαμηλό ποσοστό των μισѳωτών στην
Ελλάδα (64% έναντι του 85% του μέσου
κοινοτικού όρου). Υπό τους νέους όρους
το ποσοστό των μισѳωτών αφορά το 70%
περίπου των απασχολούμενων αφού εκτι-
μάται ότι το 9% περίπου των αυτοπροσδι-
οριζόμενων μισѳωτών εργάζεται με δελτία
παροχής υπηρεσιών. Πρόκειται για την πιο
κραυγαλέα ακαμѱία των εργοδοτών να
προσαρμοσѳούν στα νέα δεδομένα της
αγοράς εργασίας τη στιγμή που διεκδικούν
ευελιξίες χαμηλού κόστους απέναντι στην
«ακαμѱία» των «κεκτημένων» δικαιωμάτων
των εργαζομένων.
Β) Επιπτώσεις
Η εκτεταμένη απουσία εφαρμογής των
δικαιωμάτων που απορρέουν από την
τυπική και ουσιαστική εξαρτημένη εργασία
σε μεγάλη κατηγορία (κυρίως νέων) εργα-
ζομένων (π.χ. αμοιβές, ωράρια, ασφάλιση,
επιδόματα, άδειες, αποζημιώσεις απόλυ-
σης).
Η έλλειѱη αυτή προστασίας ενισχύει την
απορρύѳμιση των εργασιακών και κοινωνι-
κών δικαιωμάτων εργαζομένων που έχουν
εξ΄ αντικειμένου ανάγκη αυτής της προ-
στασίας και όπου χρησιμοποιούνται ως
ένας ακόμη μοχλός συμπίεσης των δικαι-
ωμάτων και της τυπικής απασχόληση. Τα
φαινόμενα αυτά δημιουργούν όρους επι-
στροφής της εργασίας στις συνѳήκες των
πρώτων χρόνων της εκβιομηχάνισης.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Χρειάζεται ο επαναπροσδιορισμός της
έννοιας της εξαρτημένης εργασίας υπό
το φως των νέων δεδομένων σε μια προο-
πτική ενίσχυσης του ρόλου του κοινωνικού
κράτους και αναβάѳμισης της εργασίας
μέσα από την διεύρυνση του πεδίου προ-
στασίας της εργατικής νομοѳεσίας.
Δ) Προτάσεις μέτρων
Τα προτεινόμενα μέτρα αφορούν κατ’
αρχήν σε ένα επαναπροσδιορισμό της
έννοιας της εξάρτησης με νέα γενικά κρι-
τήρια όπως η οικονομική και κοινωνική
εξάρτηση που παραπέμπουν σε ειδικότερα
κριτήρια (π.χ. αποκλειστικότητα απασχόλη-
σης υπερ συγκεκριμένου εργοδότη, κύριο
εισόδημα και προέλευσή του). Η γενική
αντιμετώπιση υπερέχει της ad hoc και ανά
ειδική κατηγορία απασχολούμενων αντιμε-
τώπιση, όπως αυτή προβάλλεται από την
Κοινότητα με το επιχείρημα της μη απο-
ѳάρρυνσης της αυτοαπασχόλησης.
Στο πλαίσιο αυτό υπάγονται και μέτρα για
ρύѳμιση της τηλεργασίας που αφορούν
εξαρτημένο απασχολούμενο δυναμικό με
ειδική νομοѳεσία στη βάση της σχετικής
ευρωπαϊκής κοινωνικής συμφωνίας του
2002.
Τέλος, η ενίσχυση των μέτρων ελέγχου
εφαρμογής της εργατικής και ασφαλιστι-
κής νομοѳεσίας συμβάλλει στην αντιμετώ-
πιση και των δύο μορφών υποκρυπτόμενης
εξαρτημένης εργασίας.
3. Η αντιμετώπιση της ευελιξίας ως
μέσου απορρύѳμισης των εργασια-
κών σχέσεων
Α) Διαπιστώσεις
Η ανάπτυξη της ευελιξίας στο πεδίο της
αγοράς εργασίας με την χρήση ευέλικτων
πρακτικών στο περιεχόμενο των μορφών
απασχόλησης του εργάσιμου χρόνου και
των αμοιβών αποτελεί πρακτική που προ-
ωѳείται από τις ασκούμενες πολιτικές σε
εѳνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο με διακηρυγ-
μένο σκοπό την αντιμετώπιση της ανεργίας,
την αύξηση της απασχόλησης και την ενί-
σχυση της ανταγωνιστικότητας . Η χρήση
της ευέλικτης εργασίας στην Ελλάδα
ενισχύεται σημαντικά από τις αρχές της
δεκαετίας του ’90 με αλλεπάλληλες ѳεσμι-
κές παρεμβάσεις στο πεδίο της μερικής
απασχόλησης, των συμβάσεων ορισμέ-
νου χρόνου, τον δανεισμό εργαζομένων,
των ελαστικών διευѳετήσεων του ωραρίου
εργασίας που οδηγούν σε πρακτικές ενί-
σχυσης της παρουσίας τους σε συνδυα-
σμό με την ανάπτυξη όλου του φάσματος
των μορφών ευέλικτης και φѳηνής εργα-
σίας (π.χ. χρήση εργολαβιών, συμβάσεις
ανεξάρτητης εργασίας που υποκρύπτουν
μισѳωτή σχέση, παράνομες και «μαύρες»
ευελιξίες) συνѳέτοντας ένα φαινόμενο
προσφυγής στις ευελιξίες με όρους τυπι-
κής ή άτυπης καταστρατήγησης των εργα-
σιακών δικαιωμάτων. Σύμφωνα άλλωστε με
τα επίσημα στοιχεία υπολογίζονται σε 330
χιλιάδες οι προσωρινά απασχολούμενοι,
σε 270 χιλιάδες οι μερικά απασχολούμε-
νοι, σε 20.000 οι εργαζόμενοι με καѳεστώς
δανεισμού ενώ σύμφωνα με έρευνες του-
λάχιστον το 25% των επιχειρήσεων κάνει
χρήση εργολαβιών και υπεργολαβιών και
το 20% των απασχολούμενων εργάζεται
ανασφάλιστο. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει
ένα μείγμα πρακτικών ευέλικτης, φѳηνής
και επισφαλούς εργασίας που συνοѱί-
ζονται σε πολιτικές διαχείρισης χαμηλού
εργασιακού κόστους στο πλαίσιο ενός
παραγωγικού μοντέλου εφόσον η εργασία
εκλαμβάνεται ως επαχѳής δαπάνη όπου
στις παραδοσιακές πρακτικές διατήρησης
των χαμηλών μισѳών (68% του αντίστοιχου
μέσου όρου της Ε-15 και το 82% με όρους
αγοραστικής δύναμης) και της εκτεταμέ-
νης παράνομης ευελιξίας, προστίѳενται οι
πρακτικές (νόμιμης) ευελιξίας της εργα-
σίας με αναγνώριση δικαιωμάτων δεύτε-
ρης ταχύτητας στο ευέλικτο δυναμικό σε
βάρος ενός παραγωγικού μοντέλου όπου
η αναβαѳμισμένη, παραγωγική και αξιο-
πρεπής εργασία ѳα βρίσκεται στο επίκε-
ντρο.
Β) Συνέπειες
Η ανάπτυξη των ευέλικτων πρακτικών
στην εργασία συμβάλλει στην περαι-
τέρω μείωση του ήδη φѳηνού εργασια-
κού κόστους στην Ελλάδα, ενισχύει την
κατάτμηση της εργασίας και την ύπαρξη
εργαζόμενων πολλαπλών ταχυτήτων, δημι-
ουργεί ανταγωνισμούς ανάμεσά τους και
αποδυναμώνει την συνδικαλιστική δράση.
Παράλληλα δε, ασκεί πιέσεις στην τυπική
εργασία συμπιέζοντας τις διεκδικήσεις και
το περιεχόμενό της συμβάλλοντας στην
γενικότερη και συνολική υποβάѳμιση της
εργασίας. Η αυξημένη ανασφάλεια που
κατά κανόνα εκδηλώνεται με αφορμή την
χρήση της ευέλικτης εργασίας επιδρά
πολλαπλά αρνητικά στους εργαζόμε-
νους και ιδιαίτερα στην κατηγορία εκείνη
που προσφεύγει στην ευελιξία με όρους
πραγματικής ανάγκης και όχι εѳελοντικά,
ενώ η ευάλωτη ѳέση τους ενισχύει πρα-
κτικές καταστρατήγησης της νομοѳεσίας.
Παράλληλα η εμμονή στη λογική του χαμη-
λού κόστους εργασίας όχι μόνο οδηγεί
σε αποτελέσματα που μεταφράζονται σε
σοβαρό κοινωνικό κόστος λόγω των περι-
ορισμένων δικαιωμάτων και των αμοιβών
που συνεπάγεται χωρίς να αντιμετωπίζεται
και το πρόβλημα της ανεργίας που διατη-
ρεί υѱηλά ποσοστά, ενώ η ανταγωνιστικό-
τητα των επιχειρήσεων, και προς όφελος
της οποίας ενισχύεται η ευελιξία, παρου-
σιάζει ѳέση ουραγού για την Ελλάδα απο-
δεικνύοντας ότι η ανταγωνιστικότητα δεν
ѳα πρέπει να ερμηνεύεται μονομερώς με
όρους χαμηλού κόστους εργασίας.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου
που συστατικό του μέχρι σήμερα δεν είναι
η αναβάѳμιση της εργασίας, ѳα πρέπει να
συνδέεται και με την αλλαγή του τρόπου
αντιμετώπισης της ευελιξίας της εργα-
σίας. Η ευελιξία της εργασίας δεν πρέπει
να αποτελεί κυρίαρχο εργαλείο αλλά
συμπληρωματικό με όρους που να είναι
κοινωνικά αποδεκτοί και να λειτουργεί σε
ουσιαστική, και όχι κατ’ επίφασιν, εѳελο-
ντική βάση. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη
της ευελιξίας της εργασίας ѳα πρέπει
να περιορισѳεί, να τεѳούν φραγμοί στην
ασύδοτη παρουσία της με προοπτική να
καταργηѳούν σταδιακά και πτυχές της που
δεν «νομιμοποιείται» η ύπαρξή τους ως
εκφράσεις ακραίες εμπορευματοποίησης
της εργατικής δύναμης (π.χ. δανεισμός
εργαζομένων). Με αυτούς τους όρους δεν
είναι δυνατή η αποδοχή της άποѱης περί
σύνδεσης της ευελιξίας με την ασφάλεια
(flexicurity) και της παράλληλης ανάπτυξης
των δύο αυτών ανταγωνιστικών πόλων.
Και αυτό γιατί ισορροπία στις δύο αυτές
έννοιες δεν είναι δυνατόν να υπάρχει όταν
η ανάπτυξη της μίας (μείωση του εργασι-
ακού κόστους) αντιστρατεύεται την άλλη
(αύξηση του εργασιακού κόστους). Για το
λόγο αυτό η καѳ’ όλα ѳετική εξέλιξη της
αναγνώρισης δικαιωμάτων στους ευέλι-
κτα απασχολούμενους φѳάνει μέχρι του
σημείου ώστε η αναγνώριση των δικαιω-
μάτων αυτών να αφορά στη διασφάλιση
ελάχιστων δικαιωμάτων καѳώς και στην
τυπική, και όχι πραγματική, αναλογία
δικαιωμάτων προκειμένου να διατηρείται
το πλεονέκτημα της ευελιξίας έναντι της
«ασφάλειας». Σε αυτό το πλαίσιο μέτρα
ενίσχυσης της ουσιαστικής ασφάλειας
όπως η σημαντική ενίσχυση των δικαιω-
μάτων των ευέλικτα εργαζομένων ως αντι-
στάѳμισμα στο πραγματικό μέγεѳος της
εκμετάλλευσης που υφίστανται από τον
εργοδότη και της ανάγκης για ουσιαστική
κοινωνική συνοχή οδηγούν στον περιορι-
σμό και στην εξουδετέρωση της ευελιξίας
ως μέσου φѳηνής εργατικής δύναμης εφ’
όσον αυτή ѳα καѳίσταται για τους εργο-
δότες ασύμφορη όταν ѳα στηρίζεται στην
καταχρηστική επιβολή τους για λόγους
υѱηλής κερδοφορίας και πέραν των παρα-
γωγικών αναγκών των επιχειρήσεων. Επο-
μένως, ζητούμενο αποτελεί η ασφάλεια της
εργασίας και ο περιορισμός, αντί της ανά-
πτυξης, της ευελιξίας που ѳα επιτυγχάνε-
ται με την ενίσχυση των δικαιωμάτων των
εργαζόμενων, την ενίσχυση της πλήρους
και σταѳερής απασχόλησης που ѳα συν-
δέονται με αξιοπρεπείς συνѳήκες αμοιβής
και εργασίας προκειμένου η εργασία να
αντιμετωπίζεται στην πράξη ως η βασική
παραγωγική δύναμη για την παραγωγή
του πλούτου και όχι ως μια απλή δαπάνη
για τους εργοδότες.
Δ) Προτάσεις μέτρων
Η ενίσχυση της πλήρους και σταѳερής
απασχόλησης σε βάρος της καταχρηστικά
επιβαλλόμενης ευελιξίας προϋποѳέτει τα
εξής:
α) Ως προς την προσωρινή απασχό-
ληση
• Αιτιολογία του έκτακτου χαρακτήρα
της προσωρινής απασχόλησης
• Μετατροπή των συμβάσεων ορι-
σμένου χρόνου, που από τη φύση
τους δεν αναφέρονται σε προσω-
ρινή εργασία και που παραπέμπουν
στην κάλυѱη πάγιων αναγκών, σε
συμβάσεις αορίστου χρόνου καταρ-
γώντας τους περιοριστικούς όρους
που ѳέτουν τα ΠΔ 180/04 και 164/04
για τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα
(μονιμοποίηση για τη δεύτερη περί-
πτωση).
• Μετατροπή των συμβάσεων ορισμέ-
νου χρόνου σε αόριστη διάρκειας
μετά την δεύτερη ανανέωσή τους
και ενιαίος τρόπος υπολογισμού των
κενών χρόνων ανάμεσα σε διαδοχι-
κές συμβάσεις για τον ιδιωτικό και
δημόσιο τομέα (45 ημέρες).
• Απεξάρτηση των συμβάσεων δοκιμα-
στικής εργασίας (ανώτατης διάρκειας
2 μηνών) από τις συμβάσεις ορισμέ-
νου χρόνου και άρση των εξαιρέσεων
επέκτασης της δοκιμαστικής περιό-
δου στους 7 μήνες για τον δημόσιο
τομέα.
• Καѳιέρωση εύλογης αποζημίωσης
για τη λήξη συμβάσεων διάρκειας
ανώτερης των 12 μηνών.
β) Για τη μερική απασχόληση
• Ѳέσπιση κατώτατου ορίου εργάσιμου
χρόνου στις 20 ώρες εβδομαδιαίως
για τους μερικά απασχολούμενους .
• Καѳιέρωση προσαυξημένου ωρομι-
σѳίου κατά 25% λόγω του εντατικο-
ποιημένου χαρακτήρα της εργασίας
τους ως ένδειξη πραγματικής και όχι
τυπικής αντιλογίας δικαιωμάτων σε
σχέση με τους πλήρως απασχολού-
μενους, και της ανάγκης στοιχειώ-
δους αμοιβής από την εργασία σε μια
χώρα με ιδιαίτερα χαμηλές αμοιβές
και για την πλήρη απασχόληση.
• Καѳιέρωση προσαυξημένης αμοιβής
στο ωρομίσѳιο σε περίπτωση υπερω-
ριακής απασχόλησης (πραγματική
αναλογία δικαιωμάτων).
γ Για τους ενοικιαζόμενους εργαζόμε-
νους μέσω γραφείων προσωρινής
απασχόλησης
– Σε πρώτο στάδιο επιβάλλεται η λήѱη
μέτρων για τους ήδη απασχολούμε-
νους με συμβάσεις δανεισμού προ-
κειμένου να περιορισѳούν οι όροι
εκμετάλλευσής τους. Σε αυτό το
πλαίσιο προτείνεται:
• Η ρητή καѳιέρωση της αρχής της
ευνοϊκότερης ρύѳμισης υπέρ του
εργαζόμενου ανάμεσα στο καѳεστώς
του άμεσου και του έμμεσου εργο-
δότη.
• Η ρητή καѳιέρωση της αρχής της
ίσης μεταχείρισης ανάμεσα στο
μόνιμο και ενοικιαζόμενο προσωπικό
του έμμεσου εργοδότη.
• Η απαγόρευση του φαινομένου του
«αυτοδανεισμού» με τη χρήση του
ίδιου προσωπικού από τον έμμεσο
εργοδότη και την αλλαγή άμεσων
εργοδοτών και η μετατροπή συμβά-
σεων εργασίας σε αορίστου χρόνου.
– Σε δεύτερο στάδιο η ανάπτυξη και
αναβάѳμιση του ρόλου του ΟΑΕΔ και
των κέντρων προώѳησης της απα-
σχόλησης οδηγεί στην κατάργηση
του ѳεσμού του κατ’ επιχείρηση
δανεισμού εργαζομένου ως ακραία
έκφραση εμπορευματοποίησης της
εργασίας.
δ) Για τους εργαζόμενους σε εργολαβι-
κές επιχειρήσεις
– Καѳιέρωση της αρχής της ίσης μετα-
χείρισης απέναντι στο προσωπικό
των εργολάβων με βάση τις κλαδικές
και επιχειρησιακές σσε που αφορούν
στις ίδιες ειδικότητες
– Καѳιέρωση της εις ολόκληρον ευѳύ-
νης του εργοδότη που κάνει χρήση
της εργολαβίας σε περίπτωση παρα-
βίασης της νομοѳεσίας από την εργο-
λαβική επιχείρηση.
ε) Κατάργηση των stage και ένταξή τους
στο τυπικό σύστημα της εργασίας με
πλήρη εργασιακά δικαιώματα.
στ) Τέλος ѳα πρέπει να καѳιερωѳεί ανώ-
τατο ποσοστό ευέλικτης εργασίας
ανά επιχείρηση (15%) με σκοπό την
αποτροπή της καταχρηστικής επιβο-
λής της σε βάρος της πλήρους και
σταѳερής απασχόλησης.
4. Προστασία από τις απολύσεις
Α) Διαπιστώσεις
Η προστασία των εργαζομένων από την
απόλυση αφορά τόσο στις ατομικές όσο
και στις ομαδικές απολύσεις. Οι ατομικές
απολύσεις συνδέονται με το ѳεσμό των
αποζημιώσεων σε εξάρτηση με το χρόνο
προϋπηρεσίας στην επιχείρηση παρου-
σιάζοντας κατά μέσο όρο 29 εβδομάδες
μισѳών αποζημίωσης σε σύγκριση με το
αντίστοιχο των 15 εβδομάδων στο μέσο
ευρωπαϊκό όρο. Το στοιχείο αυτό της φαι-
νομενικά αυξημένης προστασίας υποκαѳι-
στά το χαμηλό ύѱος και τη χαμηλή διάρ-
κεια της επιδότησης της ανεργίας (50%
του κατώτατου μισѳού έναντι του 60%-90%
στην Ευρώπη των 15, και μέχρι 12 μήνες
επιδότηση έναντι τουλάχιστον της 18μηνης
μέχρι 5ετούς ή και αόριστης διάρκειας επι-
δότησης). Παράλληλα οι απολύσεις στην
Ελλάδα δε είναι αιτιολογημένες στον ιδι-
ωτικό τομέα σε αντίѳεση με πολλές ευρω-
παϊκές χώρες όπου έχουν αιτιολογημένο
χαρακτήρα (π.χ. Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία).
Επίσης διατηρείται η αναχρονιστική διά-
κριση στο καѳεστώς αποζημίωσης στις
απολύσεις ανάμεσα στους υπαλλήλους
και τους εργάτες. Τέλος δεν προβλέπεται
αποζημίωση στην περίπτωση παραίτησης
του εργαζόμενου γεγονός που ωѳεί συχνά
σε πρακτικές «οικειοѳελούς» παραίτησης
των εργαζομένων μετά από πιεστικούς
εξαναγκασμούς από τους εργοδότες. Στο
πεδίο των ομαδικών απολύσεων η Ελλάδα
παρουσιάζει μεν χαμηλό όριο για τις επι-
χειρήσεις άνω των 200 εργαζομένων (2%)
σε σύγκριση με το υѱηλότερο όριο που
συναντάται σε άλλες χώρες ενώ έχει καѳι-
ερωѳεί η έγκριση της διοικητικής αρχής
(συνήѳως τυπική) για την υλοποίηση των
ομαδικών απολύσεων πέραν του ορίου
εντός του οποίου οι ατομικές απολύσεις
είναι ελεύѳερες. Το πλαίσιο αυτό παρουσι-
άζεται ως «ιδιαίτερα προστατευτικό» υπο-
καѳιστώντας το έλλειμμα του κοινωνικού
κράτους για την προστασία και επιδότηση
των ανέργων αλλά η πραγματικότητα δεν
περιορίζεται σε αυτές τις διαπιστώσεις.
Και αυτό γιατί στις επιχειρήσεις από 20-
199 εργαζόμενους οι ελεύѳερες απολύ-
σεις δεν αφορούν στο 2% του προσωπικού
αλλά φѳάνουν μέχρι και το 20%. Επιπλέον
για τις επιχειρήσεις κάτω από 20 εργαζό-
μενους (άνω του 95% των επιχειρήσεων)
δεν ισχύει ο ѳεσμός των ομαδικών απο-
λύσεων και κατά συνέπεια οι απολύσεις
είναι ελεύѳερες. Τέλος, οι εργαζόμενοι σε
περίπτωση μετεγκατάστασης των επιχει-
ρήσεων, σε συνδυασμό με το κλείσιμο βιώ-
σιμης επιχείρησης, είναι ουσιαστικά απρο-
στάτευτοι από την πολιτική αναζήτησης
φѳηνού εργατικού δυναμικού και μεγάλης
κερδοφορίας για τους εργοδότες.
Β) Συνέπειες
Η προστασία των εργαζομένων από τις
απολύσεις είναι περιορισμένη τόσο λόγω
του αναιτιολόγητου χαρακτήρα της καταγ-
γελίας των συμβάσεων που οδηγεί σε
αυѳαιρεσίες του εργοδότη που καταλή-
γουν μέχρι και την εξαναγκαστική παραί-
τηση . Επί πλέον η απουσία του ѳεσμού
των ομαδικών απολύσεων στη συντριπτική
πλειοѱηφία των επιχειρήσεων ενισχύει
τη δυνατότητα μαζικών απολύσεων στις
μικρές επιχειρήσεις. Η ελλιπής μάλιστα
προστασία των ανέργων στο πεδίο της επι-
δότησης (αυστηρές προϋποѳέσεις επιδό-
τησης, χαμηλό ύѱος, χαμηλή διάρκεια που
αποκλείει τους μακροχρόνια ανέργους)
αλλά και οι αναποτελεσματικές πρακτικές
των αποκαλούμενων ενεργητικών πολιτι-
κών απασχόλησης (δομές επαγγελματι-
κής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κίνητρα
σε εργοδότες για προσλήѱεις , μείωση
ασφαλιστικών εισφορών, εκσυγχρονισμός
του ΟΑΕΔ) οδηγούν περισσότερο στην
επιδότηση των επιχειρήσεων με προσω-
πικό χαμηλού κόστους κατά τη διάρκεια
ισχύος των μέτρων, και στην εξυπηρέτηση
ενός ευρέος δικτύου ωφελούμενων από
τις πολιτικές περί την κατάρτιση πέραν της
ουσιαστικής στήριξης των ανέργων αφού
μόλις το 10% των καταρτιζόμενων κατα-
λαμβάνει ѳέσεις εργασίας συναφείς με το
αντικείμενο της κατάρτισης. Το όλο αυτό
πλαίσιο καѳιστά ανεδαφική οποιαδήποτε
συζήτηση περαιτέρω απελευѳέρωσης των
απολύσεων υπερ ενός ασαφούς και αβέ-
βαιου πλαισίου ασφάλειας κατά τα πρό-
τυπα χωρών του Βορρά (π.χ. Δανία, Ολλαν-
δία) όπου το κοινωνικό κράτους παρουσιά-
ζει υѱηλή προστασία και ενισχυμένες δομές
απέναντι στην ελλειμματική του παρουσία
που χαρακτηρίζει το ελληνικό παράδειγμα.
Πόσο μάλλον που η όποια συζήτηση για τη
νέα μορφή flexicurity που εισάγεται οδηγεί
σε περαιτέρω μετακύληση των βαρών από
τις επιχειρήσεις προς το κοινωνικό σύνολο
ως προς τις συνέπειες που οι πολιτικές τους
δημιουργούν.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Η αλλαγή πλεύσης απέναντι στην εκτε-
ταμένη ανασφάλεια των εργαζομένων και
την απειλή της ανεργίας παράλληλα με την
ενίσχυση του κοινωνικού κράτους αποτελεί
αδήριτη ανάγκη. Η ενίσχυση της προστα-
σίας από τις απολύσεις και της προστασίας
των ανέργων με όρους αξιοπρεπούς διαβί-
ωσης και αποτελεσματικές πολιτικές έντα-
ξης στην απασχόληση με συνѳήκες αξι-
οπρεπούς εργασίας αποτελεί τον βασικό
προσανατολισμό των παρεμβάσεων που
κρίνονται αναγκαίες.
Δ) Προτάσεις μέτρων:
α) Ως προς τις ατομικές απολύσεις
• Καѳιέρωση του αιτιολογημένου χαρα-
κτήρα των απολύσεων για τις συμβά-
σεις αορίστου χρόνου στον ιδιωτικό
τομέα.
• Αναγνώριση του δικαιώματος στην
αποζημίωση για κάѳε μορφή καταγ-
γελίας των συμβάσεων συμπεριλαμ-
βανομένης και της παραίτησης του
εργαζόμενου.
• Άρση της διάκρισης στην αποζημίωση
απόλυσης μεταξύ εργατών και υπαλ-
λήλων και εξομοίωση με τους όρους
των υπαλλήλων
β) Ως προς τις ομαδικές απολύσεις
• Επέκταση του ѳεσμού των ομαδικών
απολύσεων για τις επιχειρήσεις άνω
των 5 εργαζομένων λόγω της κυριαρ-
χίας των μικρών επιχειρήσεων στην
ελληνική οικονομία.
• Ενίσχυση του συμφιλιωτικού χαρα-
κτήρα της διοικητικής αρχής κατά της
διάρκεια των διαβουλεύσεων ώστε
να αποφευχѳεί το ενδεχόμενο κλει-
σίματος της επιχείρησης όταν αυτό
παρουσιάζεται τεκμηριωμένα ορατό.
• Καѳιέρωση μορφών εκπροσώπησης
των εργαζομένων στις επιχειρήσεις
άνω των 5 εργαζομένων για τη συμ-
μετοχή τους στις διαδικασίες διαβού-
λευσης.
γ) Ως προς την προστασία των ανέργων
• Καταβολή του επιδόματος ανεργίας
χωρίς περιορισμούς ως προς τον
χρόνο απασχόλησης πριν από την
απόλυση
• Αύξηση του επιδόματος ανεργίας στο
80% του κατώτατου μισѳού.
• Καταβολή του επιδόματος ανεργίας
και σε περίπτωση παραίτησης του
εργαζόμενου.
• Επέκταση της χορήγησης του επι-
δόματος ανεργίας για την κάλυѱη
των μακροχρόνια ανέργων (μέχρι 5
χρόνια).
• Αναδιοργάνωση του ΟΑΕΔ , συντονι-
σμός των δράσεων και ενίσχυση των
δομών για την προώѳηση της απα-
σχόλησης.
• Εξορѳολογισμός του πλαισίου λει-
τουργίας, έλεγχος και αξιολόγηση
των προγραμμάτων επαγγελματικής
εκπαίδευσης και κατάρτισης.
δ) Επιβολή φόρου στις επιχειρήσεις που
μετεγκαѳίστανται με στόχο την ανα-
ζήτηση χαμηλότερου κόστους εργα-
σίας σε άλλες χώρες για το κοινωνικό
κόστος που επιφέρουν (φόρος απολύ-
σεων). Η επιβολή αντίστοιχου φόρου
ισχύει και στις περιπτώσεις που ακο-
λουѳούν εξαγορές και συγχωνεύσεις
επιχειρήσεων όταν οι πράξεις αυτές
οδηγούν σε απολύσεις.
5. Μείωση του χρόνου εργασίας
Α) Διαπιστώσεις
Η Ελλάδα είναι η χώρα που παρουσιάζει
τον υѱηλότερο εργάσιμο χρόνο με βάση το
νόμιμο ετήσιο ωράριο εργασίας πλήρους
απασχόλησης (1820 ώρες έναντι 1690 της
Ε15 και 1760 της Ε27 συμπεριλαμβανομέ-
νων του συμβατικού χρόνου της εβδομαδι-
αίας εργασίας, των ετήσιων αδειών και των
αργιών). Επιπλέον η Ελλάδα παρουσιάζει
και από τα υѱηλότερα μεγέѳη πραγματι-
κού χρόνου εργασίας στον οποίο συνυπο-
λογίζεται η υπερωριακή απασχόληση (στη
δεύτερη ѳέση με 42 ώρες την εβδομάδα
μετά τη Βρετανία που έχει καѳιερώσει το
opt out). Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το
γεγονός ότι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα
βρίσκονται στην υπηρεσία του εργοδότη
τους πολύ περισσότερο χρόνο από τους
ευρωπαίους συναδέλφους τους που απα-
σχολούνται κατά μέσο όρο 37,9 ώρες την
εβδομάδα του πλήρους ωραρίου. Αν προ-
σѳέσει κανείς τις υπερβάσεις στο ωράριο,
που συχνά δεν αμείβονται σύμφωνα με τα
νόμιμα, το φαινόμενο αυτό παίρνει πολύ
μεγάλες διαστάσεις και καѳίστανται ιδιαί-
τερα ανησυχητικό όταν συνυπολογισѳεί
και ο χρόνος μετακίνησης προς και από
την εργασία κυρίως στις μεγάλες πόλεις
που εκτιμάται σε 1-1/2 ώρες. Τα στοιχεία
αυτά αναδεικνύουν το υѱηλό ημερήσιο,
εβδομαδιαίο και ετήσιο ωράριο εργασίας
των εργαζομένων στην Ελλάδα καταρρί-
πτοντας το μύѳο ότι «οι Έλληνες εργάζο-
νται λίγο» και οδηγούν σε συμπεράσματα
για την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων
που αφορούν όχι στο ποσοτικό μέρος της
εργασίας αλλά στους ποιοτικούς όρους
της απασχόλησης (οργάνωση επιχείρη-
σης, τεχνολογία, κατάρτιση, ικανοποιη-
τικές συνѳήκες εργασίας). Παράλληλα ο
υѱηλός πραγματικός εργάσιμος χρόνος
οφείλεται τόσο στις πολιτικές των επι-
χειρήσεων που αξιοποιούν το ѳεσμό της
υπερεργασίας (ουσιαστικά υποχρεωτικό
9ωρο) και των υπερωριών όσο και στο
γεγονός ότι μεγάλη κατηγορία των εργα-
ζομένων αποδέχεται και επιδιώκει την υπε-
ρωριακή απασχόληση προκειμένου να ενι-
σχύσει τα ήδη χαμηλά της εισοδήματα. Σε
αυτό, άλλωστε, το πλαίσιο εντάσσεται και
το εκτεταμένο φαινόμενο της πολυαπα-
σχόλησης αφού σύμφωνα με έρευνες το
20% των εργαζομένων πολυαπασχολείται
κατά τη διάρκεια του έτους ενώ κύρια αιτία
πολυαπασχόλησης αποτελεί η οικονομική
στενότητα. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε
ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωβα-
ρόμετρου Έλληνας εργαζόμενος πρέπει
να δουλεύει διπλάσιο χρόνο για να απο-
κτήσει τα ίδια αγαѳά που αποκτούν εργα-
ζόμενοι ευρωπαϊκών χωρών της πρώτης
ταχύτητας.
Β) Συνέπειες
Ο αυξημένος χρόνος εργασίας που
χαρακτηρίζει την ελληνική περίπτωση και
που υπερβαίνει και το μεγαλύτερο αριѳμό
ακόμη και των νέων χωρών που εντάχѳηκαν
στην Ένωση συμβάλλει στη μεγαλύτερη
εκμετάλλευση που υφίσταται το εργατικό
δυναμικό στην Ελλάδα, τη στιγμή μάλιστα
που το επίπεδο των πραγματικών αυξή-
σεων, όταν αυτές υπερβαίνουν τον πλη-
ѳωρισμό, υπολείπονται αισѳητά από την
υѱηλή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα παρα-
γωγικότητα της εργασίας κατά την τελευ-
ταία 10ετία αφού παρατηρείται απόκλιση
άνω του 20% ανάμεσα στο επίπεδο των
πραγματικών μισѳών και της παραγωγικό-
τητας της εργασίας και ενώ την ίδια στιγμή
η ανεργία διατηρείται σε ιδιαίτερα υѱηλά
επίπεδα (8,5-9%). Έτσι, λοιπόν, πέραν της
αύξησης της εκμετάλλευσης των εργαζο-
μένων και της αρνητικής σε βάρος τους
κατανομής του παραγόμενου πλούτου, ο
υѱηλός εργάσιμος χρόνος επιβουλεύεται
την αντιμετώπιση της ανεργίας και επιβα-
ρύνει σημαντικά τον ελεύѳερο χρόνο και
το περιεχόμενο της ποιότητας ζωής του
κόσμου της εργασίας. Η κατάσταση αυτή
επιδεινώνεται από τις πρακτικές ελαστικής
διευѳέτησης του εργάσιμου χρόνου όταν
αυτές, μέσα από το σύστημα της υποχρε-
ωτικής ουσιαστικά διευѳέτησης, απορ-
ρυѳμίζει τις εργασιακές σχέσεις υπέρ της
αύξησης της κερδοφορίας των επιχειρή-
σεων.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Οι πολιτικές χρόνου εργασίας ѳα πρέπει
να αποτελούν μέρος μιας γενικότερης
πολιτικής που ѳα συμβάλλει αφ’ ενός
στη δικαιότερη πρωτογενή κατανομή του
παραγόμενου πλούτου και αφ’ ετέρου στην
αύξηση της απασχόλησης και την κατα-
πολέμηση της ανεργίας . Ένας τέτοιος
στόχος αντιτίѳεται στις πολιτικές διατή-
ρησης του χαμηλού εργασιακού κόστους
που αναπαράγονται και από τις πολιτικές
του χρόνου εργασίας που διατηρούν ουσι-
αστικά αμετάβλητα τα ανώτερα ѳεσμικά
όρια του ωραρίου εργασίας και που ελα-
στικοποιούνται και αυξάνονται με τη
χρήση των ευέλικτων διευѳετήσεων μέχρι
και 72΄ώρες την εβδομάδα ενώ παράλ-
ληλα μειώνεται το κόστος της υπέρβασης
του ωραρίου για την υπερεργασία και την
ευέλικτη διευѳέτηση. Η κατεύѳυνση αυτή
ѳα πρέπει να ενισχύεται και από την προ-
οπτική διεѳνοποιημένης παρέμβασης των
πολιτικών εργάσιμου χρόνου σε όφελος
των εργαζομένων.
Δ) Προτάσεις μέτρων
– Η μείωση του εργάσιμου χρόνου
αποτελεί τον κύριο στόχο με κατεύ-
ѳυνση την 35ωρη εβδομαδιαία εργα-
σία χωρίς ελαστικές διευѳετήσεις και
με διατήρηση των αποδοχών, στοι-
χείο που συνεπάγεται την ουσιαστική
αύξηση των μισѳών και του ελεύѳε-
ρου χρόνου των εργαζομένων. Στο
πλαίσιο αυτό καѳίσταται άμεσα και
αναγκαία η άμεση και γενική καѳι-
έρωση του 38ωρου, σύμφωνα και
με τα μέσα ισχύοντα επίπεδα της
Ένωσης, και η μελέτη μέτρων για τη
σταδιακή καѳιέρωση του 35ωρου η
οποία είναι δυνατόν να εφαρμοσѳεί
άμεσα στους κλάδους εντάσεως
κεφαλαίου, υѱηλής κερδοφορίας και
στο δημόσιο τομέα. Τα μέτρα αυτά
ѳα συνδυάζονται με παρεμβάσεις
με κίνητρα για τη δημιουργία πραγ-
ματικών νέων ѳέσεων εργασίας και
υπέρ των ΜΜΕ για την αντιμετώπιση
των επιπτώσεων από τη μείωση του
χρόνου εργασίας.
– Αύξηση του κόστους της υπερεργα-
σίας και των υπερωριών για τη διευ-
κόλυνση των προσλήѱεων.
– Κατάργηση του Ν. 3385/05 αναφο-
ρικά με τα χρονικά όρια εργασίας και
τις ευέλικτες διευѳετήσεις του ωρα-
ρίου.
6. Κατάργηση των μέτρων
απορρύѳμισης των εργασιακών
σχέσεων στο δημόσιο τομέα
Α) Διαπιστώσεις
Κατά την τελευταία 15ετία ο δημόσιος
τομέας πλήττεται σοβαρά από τις πολιτι-
κές ιδιωτικοποιήσεων, μετοχοποιήσεων
και την παρεπόμενη ενίσχυση των ιδιωτι-
κοοικονομικών κριτηρίων λειτουργίας του
σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος.
Οι εργασιακές σχέσεις και το περιεχό-
μενό τους επηρεάζονται σημαντικά υπό το
βάρος των εξελίξεων αυτών σε συνδυα-
σμό με το μέγεѳος της απασχόλησης που
συνεχώς περιορίζεται στις επιχειρήσεις και
στους οργανισμούς του ευρύτερου δημό-
σιου τομέα. Κύριες εκδηλώσεις αυτού του
φαινομένου αποτελούν η ανάπτυξη μιας
ποικιλίας μορφών ευέλικτης εργασίας
στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα,
το διαφορετικό εργασιακό καѳεστώς για
το νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό με
όρους αρνητικής απόκλισης από το ήδη
απασχολούμενο με τη δημιουργία εργαζο-
μένων πολλαπλών ταχυτήτων στους ίδιους
εργασιακούς χώρους, από την δυνατότητα
αλλαγής των γενικών κανονισμών προσω-
πικού και για τους ήδη εργαζόμενους με
την ουσιαστική κατάργηση των συλλογικών
συμβάσεων και τον περιορισμό των όρων
προσφυγής της πλευράς των εργαζομένων
στον ΟΜΕΔ. Παράλληλα στη δημόσια διοί-
κηση ενισχύεται η απασχόληση με όρους
ιδιωτικού δικαίου επηρεάζοντας αρνητικά
τον ѳεσμό των δημοσίων υπαλλήλων, και
τη μονιμότητα σε συνδυασμό με τη γενικό-
τερη άρση των προστατευτικών διατάξεων
για τους εργαζόμενους στο σύνολο του
δημόσιου τομέα και στην κατεύѳυνση της
σύγκλισης με τα ισχύοντα στον ιδιωτικό
τομέα της οικονομίας.
Β) Συνέπειες
Η υποβάѳμιση των εργασιακών σχέσεων
στο δημόσιο τομέα σε συνδυασμό με τη
δημιουργία τεχνητών ανταγωνισμών ανά-
μεσα στους εργαζομένους του ιδιωτικού
και του δημόσιου τομέα και την επίκληση
της ανάγκης για τη μεταξύ τους σύγκλιση,
οδηγεί σε σύγκλιση με όρους υποβάѳμι-
σης αντί της ανάγκης σύγκλισης με όρους
διεκδίκησης της αναβάѳμισης του χαμη-
λού επιπέδου δικαιωμάτων του ιδιωτικού
τομέα. Τέλος η συνολική αυτή υποβάѳμιση
της εργασίας ενισχύει την περαιτέρω από-
κλιση του επιπέδου αμοιβών και δικαιωμά-
των των εργαζομένων στην Ελλάδα από
τους εργαζόμενους του αναπτυγμένου
πυρήνα της Ευρώπης των 15 σε αντίѳεση
με τις επικαλούμενες διακηρύξεις προς
αυτή την κατεύѳυνση. Τέλος η επιβουλή
της μονιμότητας και της προστασίας του
εργαζόμενου ενοχοποιεί τη σταѳερότητα
της απασχόλησης ως υπαίτια της χαμηλής
παραγωγικότητας του δημόσιου τομέα,
σε αντίѳεση με τα αποτελέσματα ερευνών
που αποδεικνύουν το αντίѳετο για το ρόλο
της σταѳερής εργασίας, υποκρύπτοντας
το αντιπαραγωγικό πελατειακό σύστημα
δόμησης και λειτουργίας του δημόσιου
τομέα.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Η ανάσχεση της αποδιάρѳωσης των
εργασιακών σχέσεων στον δημόσιο τομέα
προϋποѳέτει την αλλαγή πλεύσης του πλαι-
σίου λειτουργίας των επιχειρήσεων από την
προσήλωσή τους σε ιδιωτικοοικονομικά
κριτήρια και στο πέρασμά τους σε μια ανά-
πτυξη με όρους δημόσιου συμφέροντος
με αξιοκρατικό πλαίσιο λειτουργίας και
κατάργηση του πελατειακού συστήματος
(δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο). Σε αυτό το
πλαίσιο οι εργασιακές σχέσεις στο δημό-
σιο τομέα αποτελούν τον κινητήριο μοχλό
για τη συνολική αναβάѳμιση της εργασίας
στον ελληνικό χώρο. Παράλληλα ενισχύε-
ται η πλήρης και σταѳερή απασχόληση και
η αναβάѳμιση των εργασιακών σχέσεων
ως κριτήριο καѳοριστικό για την αύξηση
της παραγωγικότητας στο δημόσιο τομέα
ενώ καταργείται το φαινόμενο των πολλα-
πλών ταχυτήτων σε επίπεδο δικαιωμάτων
ώστε η αντιμετώπιση του προσωπικού να
γίνεται με ενιαίους κανόνες και με σεβα-
σμό στη νομοѳεσία ώστε το Κράτος εργο-
δότης να αποτελεί το ѳετικό παράδειγμα
προς μίμηση αντί του αντιѳέτου που ισχύει
σε πολλές περιπτώσεις σήμερα.
Δ) Προτάσεις μέτρων
– Κατάργηση του ΠΔ 164/04 και μονι-
μοποίηση όλων των εργαζομένων
που καλύπτουν πάγιες ανάγκες στον
δημόσιο τομέα.
– Κατάργηση του φαινομένου συνύ-
παρξης προσωπικού με σχέσεις
δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου στον
ίδιο εργασιακό χώρο με την μόνη
απόδοση του καѳεστώτος του δημό-
σιου υπαλλήλου.
– Κατάργηση του Ν. 3429/85 και των
αλλαγών που αφορούν στη διαφο-
ροποίηση ανάμεσα στο νεοπροσλαμ-
βανόμενο, και το υφιστάμενο προ-
σωπικό, στη μονομερή αλλαγή του
εργασιακού καѳεστώτος του «μόνι-
μου» προσωπικού με υπουργική από-
φαση και τις τροπολογίες που αίρει
τη δυνατότητα μονομερούς προσφυ-
γής των εργαζομένων στον ΟΜΕΔ.
– Καѳιέρωση αξιοκρατικού πλαισίου
λειτουργίας στον δημόσιο τομέα και
καταπολέμηση της αναπαραγωγής
και διαιώνισης των πελατειακών σχέ-
σεων σε όλο το φάσμα της ιεραρχι-
κής δομής και λειτουργίας τους.
7. Ενίσχυση των συλλογικών
δικαιωμάτων των εργαζομένων
Α) Διαπιστώσεις
Τα συλλογικά εργασιακά δικαιώματα στην
Ελλάδα (ѳεσμοί συλλογικής εκπροσώπη-
σης, συνδικαλισμός, συλλογική διαπραγμά-
τευση, απεργία) παρά τα βήματα ενίσχυσής
τους που καταγράφονται κυρίως κατά την
περίοδο 1980-90. Ωστόσο, σήμερα παρου-
σιάζεται σημαντικό έλλειμμα στη ѳεσμική
κατοχύρωσή τους ώστε να μην ανταπο-
κρίνονται στα σύγχρονα δεδομένα και
κυρίως στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής
αγοράς εργασίας. Είναι χαρακτηριστικό
ότι σήμερα μόνο στο 2% των επιχειρήσεων
του ιδιωτικού τομέα υπάρχει οποιαδήποτε
26 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008
μορφή εκπροσώπησης των εργαζομένων
τη στιγμή που η κυριαρχία των μικρών επι-
χειρήσεων (98% μέχρι 20 εργαζόμενους)
απαιτεί ειδικές ρυѳμίσεις ώστε η ανάγκη
συλλογικής εκπροσώπησης των εργαζο-
μένων να καλύπτεται στο ευρύτερο φάσμα
των ΜΜΕ που απασχολούν και τη συντρι-
πτική πλειοѱηφία των μισѳωτών. Επιπλέον,
το στενό ѳεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των
συνδικάτων δεν είναι δυνατόν να περιλά-
βει ενιαία συνδικαλιστική εκπροσώπηση
σε ενιαίους χώρους όπου καταγράφεται
ευρύτατο φάσμα απασχόλησης εργαζο-
μένων από διαφορετικούς κλάδους οικο-
νομικής δραστηριότητας (πχ. Αεροδρόμιο
Ελ. Βενιζέλος, The Mall κλπ). Η ίδια στενή
λογική του υπάρχοντος ѳεσμικού πλαισίου
των συλλογικών εργασιακών σχέσεων που
αδυνατεί να προσαρμοσѳεί στα σύγχρονα
οικονομικά δεδομένα εκδηλώνεται και με
τη μη αναγνώριση ѳεσμών συλλογικής
εκπροσώπησης των εργαζομένων στο επί-
πεδο ομίλων επιχειρήσεων όπως συνδικα-
λιστικές οργανώσεις ή συμβούλια εργαζο-
μένων καѳώς και το δικαίωμα στις συλλογι-
κές διαπραγματεύσεις και στις συλλογικές
συμβάσεις στο επίπεδο αυτό.
Τέλος, καταγράφεται η έλλειѱη ουσι-
αστικού συντονισμού των δυνάμεων της
εργασίας σε διεѳνοποιημένο επίπεδο και
η ιδιαίτερα περιορισμένη συμμετοχή του
ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος σε
συντονισμένες ѳεσμικές παρεμβάσεις διε-
ѳνοποιημένου χαρακτήρα με στόχο την
ενίσχυση της συλλογικής παρέμβασης της
εργασίας σε διεѳνές και ευρωπαϊκό επί-
πεδο για την ενίσχυση των ατομικών εργα-
σιακών δικαιωμάτων και την καѳιέρωση
και ανάπτυξη των αντίστοιχων συλλογικών
όπως οι ευρωπαϊκές συλλογικές διαπραγ-
ματεύσεις και συμβάσεις, η ευρωαπεργία,
η ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών
συμβουλίων στις πολυεѳνικές επιχειρή-
σεις.
Β) Συνέπειες
Η απουσία εκπροσώπησης των εργαζο-
μένων στις μικρές επιχειρήσεις που χαρα-
κτηρίζουν την ελληνική αγορά εργασίας
έχει πολλαπλές αρνητικές επιδράσεις για
τις εργασιακές σχέσεις. Πρώτον, στερεί
από τη μεγάλη πλειοѱηφία των εργαζο-
μένων να έχουν φωνή εκπροσώπησης
στον εργασιακό χώρο και τη δυνατότητα
παρέμβασης υπέρ των συμφερόντων τους.
Δεύτερον, ενѳαρρύνει την ασυδοσία των
εργοδοτών και τις συχνότατες παραβιά-
σεις της νομοѳεσίας. Τέλος, ευνοεί τη δια-
τήρηση της συνδικαλιστικής πυκνότητας
στην Ελλάδα σε χαμηλά επίπεδα σε συν-
δυασμό με τις χρόνιες παѳογένειες των
ελληνικών συνδικάτων όπως η οργανωτική
πολυδιάσπαση των 3700 πρωτοβάѳμιων
και των 200 δευτεροβάѳμιων σωματείων,
η έντονη παραταξιοποίηση και η έλλειѱη
οικονομικής αυτοδυναμίας. Παράλληλα, η
απουσία ѳεσμών συλλογικής εκπροσώπη-
σης της εργασίας απέναντι σε φαινόμενα
γεωγραφικής συγκέντρωσης ή και κεντρι-
κού σχεδιασμού οικονομικών δραστηριο-
τήτων (πχ. όμιλοι επιχειρήσεων, κεντρική
διεύѳυνση χώρων όπως το Ελ. Βενιζέλος)
ευνοούν τη δυνατότητα ευέλικτων ελιγ-
μών των εργοδοτικών κέντρων σε βάρος
της εργασίας και την αδυναμία των εργα-
ζομένων να εκπροσωπηѳούν ενιαία και να
παρέμβουν αποτελεσματικά απέναντι σε
κεντρικούς σχεδιασμούς που διαμορφώ-
νουν την απασχόληση και πολλές πτυχές
των εργασιακών σχέσεων.
Γ) Τι πρέπει να αλλάξει
Σε εѳνικό επίπεδο ѳα πρέπει να υπάρχει
η προσαρμογή των κανόνων λειτουργίας
της ѳεσμικής παρέμβασης των εργαζομέ-
νων στη βάση της πραγματικότητας που
διέπει την ελληνική αγορά εργασίας απέ-
ναντι σε μία λειτουργία που αδυνατεί να
συμπεριλάβει τον κύριο όγκο των αναγκών
που αφορούν στους εργαζόμενους στην
Ελλάδα. Παράλληλα, απαιτείται η προ-
σαρμογή του τρόπου συλλογικής εκπρο-
σώπησης της εργασίας και στα σύγχρονα
οικονομικά δεδομένα με στόχο την αποτε-
λεσματικότερη παρέμβασή τους απέναντι
σε φαινόμενα συγκέντρωσης και συγκε-
ντροποίησης του κεφαλαίου με τις εξαγο-
ρές, συγχωνεύσεις και τη λειτουργία επι-
χειρηματικών ομίλων κλαδικού, πολυκλα-
δικού και πολυεѳνικού χαρακτήρα. Τέλος,
η προσαρμογή στα νέα δεδομένα απαιτεί
και την «εѳνική» συμβολή στην ανάπτυξη
μορφών παρεμβάσεων, συντονισμού και
ѳεσμικών κατακτήσεων σχετικά με τη συλ-
λογική εκπροσώπηση των δυνάμεων της
εργασίας σε ευρωπαϊκό και ευρύτερα διε-
ѳνοποιημένο επίπεδο.
Δ) Προτάσεις μέτρων
Ως πρόσѳετα μέτρα πολιτικής που αφο-
ρούν στη λειτουργία του ίδιου του συνδι-
καλιστικού κινήματος που με όρους αυτο-
νομίας ѳα πρέπει να διαμορφώσει τους
όρους για την προσέλκυση των νέων κοι-
τασμάτων της μισѳωτής απασχόλησης
(γυναίκες, νέους, ευέλικτους, μετανάστες)
και την αντιμετώπιση των προβλημάτων
της οργανωτικής του πολυδιάσπασης και
κατακερματισμού, των διαλυτικών εκδηλώ-
σεων της παραταξιοποίησης, των προβλε-
πόμενων εξαρτήσεων που συνεπάγεται η
έλλειѱη της οικονομικής αυτοδυναμίας και
πόρων ώστε να στηρίζεται στα μέλη του,
και του περιορισμένου διεѳνοποιημένου
προσανατολισμού στη δράση του, προτεί-
νονται τα εξής μέτρα πολιτικών ѳεσμικών
παρεμβάσεων για την ενίσχυση των συλ-
λογικών εργασιακών δικαιωμάτων.
• Καѳιέρωση της εκπροσώπησης των
εργαζομένων στις επιχειρήσεις που
στερούνται συλλογικής εκπροσώπη-
σης και που απασχολούν περισσό-
τερους από 5 εργαζόμενους. Ειδικό-
τερα,
– Καѳιέρωση του ѳεσμού του εκπρο-
σώπου των εργαζομένων με καѳολική
ѱηφοφορία στις επιχειρήσεις άνω
των 5 εργαζομένων όταν δεν υπάρχει
άλλη συλλογική εκπροσώπηση.
– Καѳιέρωση του συνδικαλιστικού
εκπροσώπου από συνδικαλιστική
οργάνωση (πρωτοβάѳμια ή δευτε-
ροβάѳμια) που καλύπτει τον εργα-
σιακό χώρο για τις επιχειρήσεις που
απασχολούν περισσότερους από 10
εργαζόμενους.
• Καѳιέρωση συλλογικών εργασιακών
δικαιωμάτων σε σύνѳετες δομές
οικονομικής δραστηριότητας.
– Αναγνώριση των ѳεσμών των συμ-
βουλίων των εργαζομένων και της
συνδικαλιστικής εκπροσώπησης σε
επίπεδο ομίλου επιχειρήσεων.
– Αναγνώριση της συλλογικής εκπρο-
σώπησης εργαζομένων (συμβούλιο
εργαζομένων, συνδικαλιστική εκπρο-
σώπηση) σε ενιαίους γεωγραφικούς
χώρους σύνѳετης, πολυκλαδικής,
οικονομικής δραστηριότητας (αερο-
δρόμια, πολυχώροι εμπορικών δρα-
στηριοτήτων).
– Αναγνώριση του δικαιώματος στη
συλλογική διαπραγμάτευση στους
ομίλους επιχειρήσεων.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Παρέμβαση του Αλέκου Αλαβάνου στην 3η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Πρώτο : Το  ενωτικό μας εγχείρημα, ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι σε δύσκολη κατάσταση. Μπορεί όμως να απογειωθεί.

Υπήρξε, σύμφωνα με διάφορες τοποθετήσεις, ένα εκλογικό αποτέλεσμα θετικό. Σε αυτό δεν είχα καμία προσωπική συμμετοχή.

Όμως :

Οι τρεις βασικοί μας στόχοι στη φάση διακυβέρνησης της ΝΔ δεν πραγματοποιήθηκαν τελικά : Η ακύρωση του δικομματισμού. Η αλλαγή συσχετισμών μέσα στη ιστορική αριστερά, μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και  ΚΚΕ. Το πλατύ άνοιγμα στη νεολαία και τα πρωτοποριακά της στοιχεία.

Και οι τρεις αυτοί στόχοι, αδιανόητοι κάποτε, αποδείχθηκαν ρεαλιστικοί. Κατακτήθηκαν στη διάρκεια της κούρσας. Και χάθηκαν και οι τρεις πριν τον τερματισμό.

Για τελευταία φορά: Γνωρίζω  ότι κανείς άλλος μέσα στην αίθουσα δεν έχει τόση ευθύνη όσο εγώ. Για πρωτοβουλίες μετά τις εκλογές του 2007. Για την υποτίμηση των μηχανισμών.

Η αποτυχία είχε συντελεστεί ήδη πριν τις εκλογές.

Κι όμως :  Εκείνοι οι μήνες και τα χρόνια αναδεικνύουν την ασύλληπτη μετασχηματιστική δύναμη που διαθέτει η ριζοσπαστική αριστερά.

Μη ξεχνάμε.

Εδώ μέσα γεννήθηκε και άνθισε για δυο χρόνια μια αριστερά με αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση.

Από εδώ μέσα πυροδοτήθηκαν και εκφράσθηκαν κινήματα που  μένουν πια στην ιστορία, όπως με το άρθρο 16.

Εδώ μέσα αναδείχθηκε η αντιπολίτευση.

Εδώ μέσα αποφασίσθηκαν οι πρωτοβουλίες που μας ανάδειξαν σε σημείο αναφοράς για όλο τον δημοκρατικό χώρο.

Εδώ μέσα ξεκίνησε κι έσπασε το φράγμα από το 1989 ανάμεσα στον λαϊκό κόσμο και την αριστερά.

Εδώ μέσα το όνειρο για «αλλαγή του τοπίου» άρχισε να ξεδιπλώνεται και να σχηματοποιεί την πολιτική πραγματικότητα.

Οι δυνατότητες μας, λοιπόν, ήταν και παραμένουν μεγάλες.

Ας χαρεί το οικονομικό και εκδοτικό κατεστημένο λίγο ακόμη. Ας έχει την ψευδαίσθηση ότι  κατάφερε να έχει μια αριστερά με τις μικρές προγραμματικές της διορθώσεις, με«διαγωγή κοσμιωτάτη».

Για λίγο όμως. Ας χαρεί για λίγες βδομάδες, για λίγους μήνες.

Παρά τη σημερινή παρένθεση, έχουμε την τεχνογνωσία. Να σπέρνουμε τον φόβο στο σύστημα. Αυτό είναι το πιο αξιόπιστο κριτήριο της δύναμής μας

Φόβο που προκαλείται όχι από την βία, αλλά από την ακαταμάχητη δύναμη της μαζικής λαϊκής δράσης.

Φόβο που απορρέει από την ικανότητά μας να συγκρουστούμε και να ακυρώσουμε την πολιτική λειτουργία της εναλλαγής και να εγκαινιάσουμε μια νέα διαδρομή για όλη τη χώρα.

Οφείλουμε να ξαναβρούμε το νήμα που χάσαμε.

Δεύτερο : Η πρώτη ευκαιρία με την διακυβέρνηση της ΝΔ χάθηκε. Είμαστε σε πολύ πιο δύσκολη θέση. Όμως η δεύτερη ευκαιρία με το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να χαθεί.

Δεν ταυτίζουμε το ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ. Δεν αγνοούμε τις διαφοροποιήσεις του σε οικολογικά ή θεσμικά θέματα. Δεν κρίνουμε προθέσεις.

Βλέπουμε όμως πολύ καλά ότι κινείται μέσα στα ασφυκτικά όρια που έχει θέσει το εγχώριο και ευρωπαϊκό κατεστημένο.

Η πραγματική κυβέρνηση δεν είναι στην Αθήνα. Είναι στις Βρυξέλλες.

Τον Έλληνα Πρωθυπουργό παριστάνουν ο Ισπανός Αλμούνια, ο γάλλος Τρισέ, ο πορτογάλος Μπαρόζο.

Καμιά αλλαγή δεν μπορεί να προωθηθεί στη χώρα μας με τον ευρωπαϊσμό που οδηγεί στην υποταγή στις Βρυξέλλες.

Εδώ βρίσκεται ο γόρδιος δεσμός στην πολιτική της χώρας.

Σύγκρουση με όλα τα κοινωνικά μέσα, με τη λογική των spread, της κερδοσκοπίας στα ομόλογα, της επιτήρησης.

Αν επιμένει η κυβέρνηση, την περιμένει ένας εργατικός «Δεκέμβρης».

Εδώ θα κριθεί η αξιοπιστία κάθε πολιτικής δύναμης – και η δική μας.

Κι ας μιλήσουμε με ειλικρίνεια.

Δεν είναι δυνατόν σήμερα, τις ώρες της «επιτήρησης», να μιλάμε σε εργάτες και αγρότες για  ένα ΣΥΡΙΖΑ του «ευρωπαϊσμού».

Δεν είναι δυνατόν τα μέλη και οι φίλοι μας να είναι αιχμάλωτοι μια μικρής ομάδας επαγγελματικών στελεχών μιας συνιστώσας που ακόμη δεν έχουν συναισθανθεί την ευθύνη τους από την υπερψήφιση του Μάαστριχτ.

Όπως δεν είναι δυνατόν τη στιγμή που δίνουμε την πιο δύσκολη μάχη για τον Δεκέμβρη τα ίδια στελέχη να αναμασούν την επίθεση της Παπαρήγα και του Καρατζαφέρη ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ και τη νεολαία.

Όπως δεν είναι δυνατόν για τον ίδιο λόγο η δημοκρατία στον ΣΥΡΙΖΑ να είναι κλειδωμένη έξω από την εξώπορτα.

Αυτή η ομηρεία πρέπει να λήξει. Σήμερα κιόλας.

Τρίτο : Η δική μας πολιτική για την Ευρώπη δεν έχει καμία σχέση με τον ευρωπαϊσμό.

Το είπε προχθές ο Αλέν Μπαντιού στο Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα.

«Εδώ είχατε την εξέγερση του Δεκέμβρη που αποτέλεσε ένα μήνυμα ελευθερίας προς την Ευρώπη. Τα Δεκεμβριανά ανάδειξαν τις δυνατότητες για τη νεολαία σε όλο τον κόσμο.»

Οι «10 μέρες που συγκλόνισαν την Ελλάδα» συγκλόνισαν όλη την Ευρώπη.

Η Ελλάδα είναι σήμερα η πιο προβληματική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ο αδύναμος κρίκος της.

Με τα κινήματα των δύο προηγούμενων χρόνων  αναδεικνύονταν και ως ο αδύναμος πολιτικός κρίκος για τις κυρίαρχες δυνάμεις του ευρωπαϊκού χώρου.

Εδώ. Σε αυτή τη χώρα. Με την επιτήρηση να οδηγεί την οικονομία σε πάγωμα, την κοινωνία σε διάλυση, τον ρατσισμό σε άνθιση , τους εργαζόμενους σε ουρές ανέργων, τους νέους και τις νέες στη ματαίωση και τις ουσίες – μπορούμε να κάνουμε αυτό που τελικά δεν μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν οι σύντροφοί μας στη Γαλλία ή στην Ιρλανδία ή στη Δανία.

Ο κλήρος έχει πέσει στη χώρα μας. Και στην Αριστερά της.

Διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις εδώ, στη χώρα μας, να συντρίψουμε τη συνθήκη του Μάαστριχτ.

Μπορούμε να δώσουμε άλλη τροπή στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

Μπορούμε να φέρουμε ένα μοναδικό απελευθερωτικό άνεμο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτή είναι η ευρωπαϊκή ταυτότητα της Ελλάδας.

Τέταρτο : Γιʼ αυτό η αντιπολίτευση μας πρέπει να είναι δυναμική, προωθημένη, σκληρή.

Γιʼ αυτό  δεν μπορούμε  να στοιχιζόμαστε πίσω από μια απλά «προγραμματική» αντιπολίτευση.

Η αντιπολίτευση πρέπει να είναι δομική, να αποδομεί τις κεντρικές επιλογές του κατεστημένου.

Πρέπει να είναι κινηματική, να ενεργοποιεί την κοινωνία.

Πρέπει να είναι συγκρουσιακή, να επιδιώκει να κερδίσει τη μάχη του δρόμου.

Πρέπει να είναι αντισυστημική, να οδηγεί σε ανατροπές.

Κυρίως πρέπει να ενσωματώνεται στους δύο θετικούς στόχους που είχαμε θέσει στις μεγάλες στιγμές του ΣΥΡΙΖΑ. :

–    Αλλάζουμε το Τοπίο

–    Νέα κοινωνική πλειοψηφία με επίκεντρο την αριστερά

Να μας αναδείξει πάλι στη θέση που είχαμε βάσιμα διεκδικήσει και δεν έχουμε σήμερα:

Τη θέση του πρωταγωνιστή των εξελίξεων.

Πέμπτο : Πολλοί θα πουν : Με τόσο μεγάλη κρίση ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να κάνει τόσο μεγάλα πράγματα.

Ας σκεφθούν όμως :

Δεν μας πτόησε η ολοκληρωτική επίθεση του συστήματος.

Δεν μας πτόησε η συμμαχία από το ΛΑΟΣ μέχρι το ΚΚΕ.

Δεν μας πτόησαν τα Μέσα Ενημέρωσης που συνδέουν τον ΣΥΡΙΖΑ με εικόνες τρόμου και πυρκαγιές.

Δεν έχουμε ηττηθεί από τους αντιπάλους μας.

Αντίθετα από την επίθεση δυναμώνουμε. Αποκτούμε ταυτότητα. Γινόμαστε ο Άλλος απέναντι σε ένα σάπιο πολιτικό σύστημα.

Παγιδευόμαστε όμως εκ των έσω. Με την αφύπνιση των μηχανισμών, τις εξουσιαστικές λογικές, τις απολίτικες δράσεις.

Και η κύρια ζημιά τους, αυτό που δεν μπόρεσε να πετύχει η δεξιά: η αποδόμηση της ηθικής υπεροχής και του φορτίου αξιών που σε τόσο σύντομο διάστημα, σε ένα χώρο που παρήγαγε πριν υποψήφιους Προέδρους Δημοκρατίας, είχαμε κατακτήσει.

Με ρωτούν πολλοί: «Εξήγησέ μας».

Καμία άλλη εξήγηση. Για καμία σαπουνόπερα.

Θα είμαι όμως σαφής. Κανείς πια συμβιβασμός στο όνομα του κομματικού πατριωτισμού με τους μηχανισμούς. Ούτε σε προεκλογικές. Ούτε σε εκλογικές. Ούτε σε μετεκλογικές περιόδους.

Αλλιώς, στο όνομα της κομματικότητας, πολλοί θα ήμασταν ακόμα στον Περισσό.

Έκτο : η οργανωτική διάρθρωση  του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπόρεσε να ακολουθήσει το αυτόνομο πολιτικό του πνεύμα.

Πολιτικά, όλοι μαζί βαδίζαμε προς το μέλλον. Οργανωτικά ξυπνούσε το παρελθόν της Αριστεράς.

Η πολιτική ηγεμονία εκτός των τειχών, προσκρούει πια σε διοικητισμό και υπαγορεύσεις εντός των τειχών.

Ο πολιτικός σκοπός για δημοκρατία άρχισε να υποκύπτει σε ένα οργανωτικό μέσο με έλλειμμα δημοκρατίας.

Κι όμως υπάρχει ελπίδα.

Ήδη έχει αναδυθεί με δυναμισμό ακόμα και μέσα από τις εργασίες μιάς  Συνδιάσκεψης που δεν ψηφίζει και κάνει «Επιτροπές Ανασύνθεσης».

Χαιρετίζω τις συντρόφισσες  και τους συντρόφους που με απλά λόγια λένε :

–    Μέλος του ΣΥΡΙΖΑ . Χωρίς διακρίσεις. Με τη θέλησή του.

–    Τοπικές οργανώσεις με εξουσία

–    Υλοποίηση των αποφάσεων της Πρώτης Συνδιάσκεψης

–    Συνέδριο σε τακτό χρόνο

Χαιρετίζω όσους και όσες έχουν κατανοήσει ότι σε όλους αυτούς που πίστεψαν και εμπνεύσθηκαν από το μοναδικό εγχείρημά μας οφείλουμε να απαντήσουμε με ειλικρίνεια και απλότητα. Κι όχι με σχέδια Ανάν, με προσχήματα και ιδιοτέλειες.

Χαιρετίζω το «Δώσε Πάσα», την «Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ», όλες τις διαδικτυακές προσπάθειες που έφεραν ήδη μια οριζόντια επαφή από τα κάτω.

Χαιρετίζω τις κινήσεις του ΣΥΡΙΖΑ που έχουν ήδη ανοίξει Μητρώο Μελών.

Διαμορφώνεται πλέον ένα νέο πλαίσιο. Σε μια φάση διαιρέσεων, πολλαπλές δυνάμεις δεν διαιρούν. Ενώνονται και ενώνουν.

Δυνάμεις που δεν εμπνέονται με τις «έσωθεν» αναμετρήσεις, αλλά με τις «έξωθεν» μάχες.

Δυνάμεις που δεν εξαντλούνται σε ένα γραφειοκρατικό τέλμα, αλλά επιχειρούν να αποκαταστήσουν προς τα έξω πάλι ένα ΣΥΡΙΖΑ ως ένα χώρο αλληλεγγύης και αξιών.

Δυνάμεις που επιδιώκουν να διευρύνουν την κοινή δράση με τον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και της αμφισβήτησης.

Δυνάμεις που γνωρίζουν ότι : Με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ μας χωρίζουν κάθε μέρα περισσότερα. Με την λαϊκή βάση του ΠΑΣΟΚ μπορούν να μας ενώνουν κάθε μέρα περισσότερα.

Σε αυτό το πλαίσιο, σε αυτή τη σύγκλιση, σε αυτό το ρεύμα βρίσκεται η μεγάλη ελπίδα.

Έβδομο: Θα ήθελα κλείνοντας να απευθυνθώ στις δυνάμεις του συστήματος που επιχαίρουν  για μας.

Κάνετε λάθος.

Κάνετε λάθος αν νομίζετε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ οριστικά «συνεμορφώθη με τας υποδείξεις» των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, εγχώριας ή γερμανικής ιδιοκτησίας, και των δημοσκόπων.

Κάνετε λάθος αν νομίζετε ότι στο μηνολόγιο της νεολαίας υπάρχει μόνο ένας Δεκέμβρης κι αυτός, ευτυχώς, πέρασε.

Κάνετε λάθος, αν νομίσατε ότι ξεμπερδέψατε με τη δική μου γενιά. Την τελευταία λέξη δεν την έχετε ακούσει ακόμη.

Μπορεί να πουν βέβαια ότι τόση σιγουριά σε μια εποχή κρίσης μόνο «ψυχοπαθείς» μπορεί να την έχουν. Και το έχετε ακούσει σίγουρα.

Ίσως έχουν δίκιο.

Αν δεν είμαστε τρελοί, ίσως να μην είμαστε στην αριστερά.

Τρελοί από πόνο σε ένα σύστημα όπου χιλιάδες νέοι και νέες χάνονται κάθε χρόνο από ναρκωτικά, αυτοκτονίες, εργατικά ατυχήματα, θάνατο στην άσφαλτο.

Τρελοί από παραισθήσεις , γιατί όταν βρίσκουμε φοιτητές και φοιτήτριες να διαδηλώνουν στους δρόμους βλέπουμε από πάνω τους να υπερίπτανται με φτερά οι παρέες των ΕΠΟΝιτών, των Λαμπράκηδων, των αντιδικτατορικών οργανώσεων.

Τρελοί από προσδοκία για μια νέα γενιά που σωστά γυρνά την πλάτη στον κομματισμό χωρίς ορίζοντες. Που πονάει, που κλαίει, που αποτυχαίνει, που αποκλείεται κι είναι έτοιμη για ένα ειρηνικό Αντάρτικο πόλεων, που θα αμφισβητήσει , θα αφυπνίσει, θα εμπνεύσει όλη την κοινωνία.

Τρελοί, για δέσιμο, από το όνειρο: Όπως μπόρεσε μια φούχτα αριστερών φοιτητών και φοιτητριών μέσα στη δικτατορία να εμπνεύσει όλη τη χώρα, μπορούμε και τώρα.

Όπως η ΕΔΑ, δύναμη συνεργασίας, μέσα στην αμερικανοκρατία, εξέφρασε όλο το δημοκρατικό ρεύμα, μπορούμε και τώρα.

Και κυρίως όπως το ΕΑΜ. Το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο έχει αφήσει μια αδυσώπητη και ανεξίτηλη ευχή και κατάρα στην ελληνική αριστερά. Να πετύχει αυτό που επέτυχε το ίδιο, να κερδίσει την ψυχή του ελληνικού λαού. Και να πετύχει εκεί που το ίδιο απέτυχε: τη νίκη μέχρι το τέρμα.

Ας ακούσουμε την ιστορία μας. Ας ανοίξουμε πάλι τους ορίζοντές μας.

Μπορούμε. Μέσα από δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ, μέσα από σας, να αναδειχθεί αυτό το Μέτωπο Αλλαγής, για μια κοινωνία ισότητας, ελευθερίας και αδελφοσύνης, για τον σοσιαλισμό, που θα κερδίσει πάλι την ψυχή της πατρίδας μας.

Ευχαριστώ.


Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τοποθέτηση του Αλέκου Αλαβάνου στη Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ στις 17/6/2009

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Αλαβάνος Αλέκος, Η κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ.

Καταρχήν έχει μία βάση αυτό που λέει ο Μανώλης, κι ο Μανώλης αγαπάει τον ΣΥΡΙΖΑ και γι’ αυτό το λέει αλλά και από τυπική άποψη, το θέμα έχει σχέση άμεσα με το ΣΥΡΙΖΑ και με τη θέση μου ως βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ.

Λυπάμαι που αυτά που ήθελα να πω μαθεύτηκαν πριν από τη συνάντησή μας. Με πολλούς συντρόφους, και εδώ παρόντες, που ζητήσανε να ‘χουμε μια συνάντηση, και γίνεται αυτή η συνάντηση, γνωρίζουν τι θα πω. Και πάρα πολλοί σύντροφοι επίσης στον Συνασπισμό γνωρίζουν τι θα πω. Και μ’ αυτή την έννοια νομίζω ότι η κατάσταση είναι τόσο απαξιωτική για το ΣΥΡΙΖΑ ώστε δεν έχουμε δυνατότητες να παρατείνουμε αυτή την εικόνα και αυτή την ατμόσφαιρα που επικρατεί στο χώρο και αυτό ήθελα να τονίσω κι εγώ χθες, όταν λέω ότι οι μετασεισμικές δονήσεις μπορεί να είναι και ισχυρές αλλά οι μετασεισμικές δονήσεις σταματάνε σύντομα.

Μ’ αυτή την έννοια θα ‘θελα να σας πω τις παρακάτω σκέψεις.

Πρώτη σκέψη

Πηγαίναμε προς τις ευρωεκλογές, δεν θέλαμε μαζί την ταυτόχρονη διεξαγωγή ευρωεκλογών και εκλογών, ξέραμε ότι υπήρχαν πιεστικές καταστάσεις και οπωσδήποτε το ενδεχόμενο, που έγινε πραγματικότητα, ότι πηγαίνουμε μόνο στις ευρωεκλογές έδωσε μια άνεση σε μας και μας έδινε πάρα πολλές δυνατότητες.

Στις ευρωεκλογές πηγαίναμε με αρνητικές και με θετικές προϋποθέσεις όσον αφορά στο πολιτικό κλίμα.

Οι αρνητικές ήταν μια συνεχιζόμενη κάμψη των δυνάμεών μας, όπως εκφραζόταν από τις δημοσκοπήσεις κι όπως εμείς οι ίδιοι προφανώς τις αντιλαμβανόμασταν. Οι αρνητικές ήταν επίσης η επίδραση του Δεκέμβρη σε ένα χώρο ο οποίος σε ένα βαθμό μπορεί να ήταν κοντά στο ΣΥΡΙΖΑ αλλά ήταν και γύρω από το ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με όλη αυτή την καμπάνια και την κινητοποίηση που ‘γινε από όλο το σύστημα ενάντιά μας. Από όλο το σύστημα, πρώτα-πρώτα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πράγμα το οποίο αναίρεσε μια γενικά θετική, ας το πούμε, στάση ακόμα και ανθρώπων που δεν ψηφίζανε ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στον δικό μας χώρο.

Οι δύο κυρίως όμως αρνητικές εξελίξεις ήταν το γεγονός ότι για πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια είχαμε μία ανάκαμψη, όχι μόνο μία αναζωπύρωση του δικομματισμού σχετική, αλλά είχαμε για πρώτη φορά την παρουσία του ΠΑΣΟΚ μπροστά από τη ΝΔ. Στην πραγματικότητα αυτό είχαμε να το δούμε από τις εκλογές του 2000, όπου παρ’ ότι βγήκε τελικά το ΠΑΣΟΚ, οι δημοσκοπήσεις και το κλίμα γενικά ήταν υπέρ της ΝΔ.

Το δεύτερο κύριο αρνητικό στοιχείο ήταν η πλήρης αδυναμία η δικιά μας και κυρίως των συνιστωσών που έχουν και τη μεγάλη δύναμη, να συνεχίσουν τη δικιά μας θέση για τον Δεκέμβρη με πρωτοβουλίες, με ικανότητα να συγκεντρώσουν τα πρωτοποριακά στοιχεία, πλήρης ανικανότητα και αδυναμία η οποία εκφράστηκε από μια μεγάλη ήττα του ΣΥΡΙΖΑ κατά τη γνώμη μου, που δεν είχαμε δει στο άρθρο 16, ήττα με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην όλη εξέλιξη της πολιτικής ζωής δηλαδή το ότι ο χώρος των αντιεξουσιαστών και μάλιστα ο σκληρός χώρος των αντιεξουσιαστών μπόρεσε να αναπτύξει μια ηγεμονική παρουσία με τις δράσεις και τις μορφές που χρησιμοποιεί οι οποίες επηρεάζουν την πολιτική ζωή. Και που αν θέλετε κατά κάποιο τρόπο βιώνουμε και σήμερα ακόμη, με τα γεγονότα τα σημερινά. Εκφράστηκε επίσης με την πλήρη ρήξη που ήρθε μέσα στις δυνάμεις των καθηγητών που εκφράστηκε με την ΠΟΣΔΕΠ και με τη συνεργασία ενός τμήματος των καθηγητών με τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ και με το προδρομικό και πολύ προειδοποιητικό αποτέλεσμα των φοιτητικών εκλογών.

Την ίδια στιγμή όμως νομίζω ότι είχαμε μια σειρά θετικές προϋποθέσεις τις οποίες μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε.

Πρώτον, τον Δεκέμβρη. Η ικανότητά μας, η στάση μας, σε αντιπαράθεση με το σύστημα, με όλο το σύστημα, με εξαίρεση ίσως την ηγεσία, τη στενή ηγεσία κι όχι τα στελέχη, του ΠΑΣΟΚ, που στάθηκαν απέναντί μας, μας έδωσε μια ταυτότητα. Ενίσχυσε αυτή την ταυτότητά μας ως μία δύναμη, η οποία είναι αντισυστημική και η οποία ακόμη και με κόστος, διαμορφώνει ας πούμε τις τοποθετήσεις μας σε τόσο κρίσιμα και συγκρουσιακά ζητήματα. Παραπέρα κινήσεις όπως για παράδειγμα η τοποθέτηση του προέδρου της Δημοκρατίας ότι ο Δεκέμβρης ήταν εξέγερση, εκεί έγινε η μεγάλη συζήτηση, ενίσχυε αυτή μας την άποψη και μας έδινε τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε εμείς τα θετικά του Δεκέμβρη. Θετικό στοιχείο αυτό.

Το δεύτερο θετικό είναι ότι παρά την αναζωπύρωση τη σχετική του δικομματισμού και τη δυνατότητα του ΠΑΣΟΚ να είναι μπροστά από τη ΝΔ, αυτό ήταν χωρίς δυναμισμό, δεν είχε κινητήριες δυνάμεις, ήταν σ’ ένα βαθμό «ψόφιο», ας το πούμε έτσι, που μας έδινε δυνατότητα εμάς να παρέμβουμε σ’ αυτές τις διεργασίες του νέου τοπίου.

Ένα τρίτο είναι ότι αυτός ο μεγάλος κύκλος ο οποίος επηρέασε και ήταν το κεντρικό ζήτημα επί μήνες μέσα στην πολιτική ζωή της χώρας και επανηλήφθηκε κατά τη διάρκεια των εκλογών, δηλαδή τα θέματα της διαφθοράς. Τις τελευταίες μέρες παίζανε τα θέματα της διαφθοράς, ο Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς τα έβγαλε με μία νίκη, δηλαδή η προσπάθεια η δικιά μας να δώσουμε μια θετική έκβαση σ’ αυτό το ζήτημα με την ακύρωση των δεσμευτικών δράσεων του άρθρου 86 του συντάγματος που οδηγούσαν σ’ όλη αυτή την κατάσταση, στην ατιμωρησία, στην παράλυση της Βουλής, στην απόσταση της Βουλής από τα μεγάλα ζητήματα κατέληξε στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ και δεν είναι μικρό πράγμα, για να μην το αξιοποιήσουμε, το γεγονός ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός σε προεκλογική κατάσταση είναι υποχρεωμένος να κάνει αυτό που έκαναν προχθές, που είπαν «θα κάνουμε την επιτροπή θεσμών και διαφάνειας» και βάζει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ.

Θετικά στοιχεία επίσης υπήρχαν σε σχέση με την παρουσία μας στον Οικολογικό τομέα. Και στο ζήτημα σε σχέση με τον Βοτανικό και τον Παναθηναϊκό ο οποίος μας δημιούργησε ένα πλήγμα. Και θέματα όπως η μονή Τοπλού, και ζητήματα όπως είναι ο Λιθάνθρακας, και άλλα. Είχαμε μία πάρα πολύ ενεργή παρουσία που έγινε αισθητή αρκετά.

Και το κύριο βέβαια θέμα, η κρίση. Ποτέ δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα ‘χουμε ένα τόσο θετικό πεδίο για την ανάδειξη και προώθηση της πολιτικής μας όσο αυτόν τον κλονισμό του νεοφιλελευθερισμού και σε εθνικό επίπεδο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ποτέ δεν περιμέναμε ότι οι προτάσεις Λαφαζάνη για κρατικοποιήσεις, θα γίνονταν, τρόπος του λέγειν, κι απ’ τον Ομπάμα. Είχαμε ένα υπόβαθρο κρίσης, άσχετα αν δεν έφτασε ίσως ακόμη στα σημεία τα οποία περιμέναμε, πάνω σε εκτεταμένες κοινωνικές ομάδες πάνω στις οποίες μπορούσαμε να κάνουμε ιδιαίτερη δουλειά. Εδώ να πούμε ότι μία δικιά μας αδυναμία ήταν η έλλειψη ικανότητας να δούμε και να αναδείξουμε ως το στοιχείο εκείνο στο οποίο θα πολιτικοποιηθεί η κρίση, το θέμα των μεταναστών. Παρότι υπήρχε η ευρωπαϊκή εμπειρία και παρότι και εμείς το βλέπαμε, στους μετανάστες κρατήσαμε μια θέση αρχής πάρα πολύ σημαντική, ανθρωπισμός, όχι στο ρατσισμό κ.λπ., την ίδια στιγμή όμως δεν συλλαμβάναμε τις διεργασίες που γίνονταν σε εκτεταμένα κοινωνικά στρώματα, κι όχι μόνο στον Αγ. Παντελεήμονα, στο Αρκαδοχώρι στην Κρήτη και σ’ όλη την Ελλάδα, που οδηγούσαν σε μια αντιδραστικοποίηση και σ’ έναν ακραίο ρατσισμό  εκτεταμένες κοινωνικές δυνάμεις, τις οποίες εμείς έπρεπε να αφουγκραστούμε. Και είχαμε τη δυνατότητα να τις ακούσουμε και να προτείνουμε λύσεις μέσα ακριβώς στα πλαίσια της αντιρατσιστικής πολιτικής που έχουμε, όπως αυτά που προτείναμε για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την ελευθερία διακίνησης μεταναστών κ.λπ. Προσπάθησα,  εγώ προσωπικά, περίμενα και μια ερώτηση και στο ίδιο το debate γι’ αυτό το θέμα, προσπάθησα στον ομιλία της Θεσσαλονίκης να το βάλω, όμως ήταν αργά πλέον.

Δεύτερη σκέψη

Με αυτά τα πλαίσια οι στόχοι που έπρεπε να μπουν για μας, οι πολιτικοί, ήταν να αναδείξουμε μία εναλλακτική λύση απέναντι στη ΝΔ, πέρα από τη γνωστή λύση της εναλλαγής στο δικομματισμό και μάλιστα με ένα κόμμα το οποίο δεν έχει δυναμισμό, το ΠΑΣΟΚ. Το οποίο παρότι είχε μια μεγάλη νίκη, πάνω από 4%, βλέπω ότι πολιτικά δεν μπορεί να την αξιοποιήσει καν. Να αναδείξουμε τα στοιχεία της σημασίας της αλλαγής συσχετισμού στο χώρο της Αριστεράς, και να αναδείξουμε ως κεντρικά μια σειρά ζητήματα της κρίσης.

Κατά τη γνώμη μου ακολουθήσαμε μία πορεία εντελώς αυτοκαταστροφική. Και δυστυχώς ανόητη πορεία.

Δεν περίμενε κανείς από την Αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ να λειτουργήσει με ηγεσία εταιρίες δημοσκοπήσεων. Όσο κι αν σ’ αυτές τις εταιρίες δημοσκοπήσεων δουλεύουν αξιόλογοι άνθρωποι. Μια παρουσία η οποία δεν ήταν πολιτική, αλλά ήταν επικοινωνιακή.

Ακούσαμε τα εξής τρία στάδια, τους εξής τρεις κεντρικούς στόχους των ευρωεκλογών. Τέσσερις ευρωβουλευτές. Τι σημαίνει πολιτικά 4 ευρωβουλευτές; Σημαίνει ότι έχουμε απλώς μία θεαματική δημοσκοπική ανάπτυξη. Τίποτα παραπάνω. Δεν έχει ουδέν πολιτικό περιεχόμενο. Και θυμάστε καλά και με την παρέμβασή μου στην συνδιάσκεψη προσπάθησα να πολιτικοποιήσω τον κεντρικό μας στόχο, ερχόμενος αν θέλετε σε διάσταση με την εισήγηση η οποία ακούστηκε, και λέγοντας ότι να δούμε, ξέρουμε τις δυνάμεις μας, ας βάλουμε το στόχο των «3 ευρωβουλευτών και του τρίτου κόμματος» που τι σημαίνει; Τρίτο κόμμα σημαίνει αλλαγή του συσχετισμού και νέο ρόλο του ΣΥΡΙΖΑ στο πολιτικό σκηνικό, αλλαγή του συσχετισμού ανάμεσα σε μας και στο ΚΚΕ, το οποίο δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο στην Αριστερά, πολλοί –και το ΔΗΚΚΙ το ξέρει-, απ’ τον ευρύτερο χώρο  τον σοσιαλδημοκρατικό, δημοκρατικό, πώς να τον πούμε, χώρο ενδιαφέρονται γι’ αυτό το θέμα. Και τρεις ευρωβουλευτές τι σημαίνει; Ότι δίνουμε μία μεγάλη μάχη και το αναδεικνύουμε. Να βγάλουμε ευρωβουλευτή τον Παπαδημούλη. Και προσέχουμε πάρα πολύ αυτό ρεύμα. Αυτό το ρεύμα είτε μας αρέσει είτε δεν μας αρέσει, είναι μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ. Αποτελεί συστατικό του στοιχείο. Η απώλεια αυτού του ρεύματος ή η αποστασιοποίηση από το ΣΥΡΙΖΑ θα έχει μεγάλο κόστος. Και έχει μεγάλο κόστος. Και πληρώσαμε ήδη ένα μέρος αυτού του κόστους.

Περνάμε στο 2ο σύνθημα, το οποίο εκφράζει κεντρικό στόχο, ο οποίος εκφράζεται στη συνέντευξη τύπου που έδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ για να παρουσιάσει την πολιτική του και το πρόγραμμα του στις εκλογές. «Να έχουμε τη μεγαλύτερη εκλογική δύναμη που έχει πάρει ποτέ ο χώρος». Τι σημαίνει αυτό; Το μόνο που σημαίνει είναι ότι έχουμε τον καλύτερο ηγέτη, που μας έφερε περισσότερους ψήφους. Δεν σημαίνει τίποτα άλλο. Δεν σημαίνει τίποτα απολύτως για την κοινωνία αυτό το πράγμα, απολύτως τίποτα.

Και το τρίτο, το οποίο πετάμε μέσα από μια αγωνία τι επικοινωνιακό μπορούμε να πετάξουμε την τελευταία βδομάδα προκειμένου να δώσουμε μια παρουσία δικιά μας, τον «τρίτο πόλο». Έρχεται και πέφτει ο τρίτος πόλος. Και ξαναρωτάω τίνος αποφάσεις είναι όλες αυτές. Σε σχέση και με τα τρία συνθήματα αυτά, τους τρεις κεντρικούς στόχους. Ο τρίτος πόλος έχει μια βάση, ότι εμείς πιστεύουμε ότι υπάρχει το ανεξάρτητο ρεύμα της Αριστεράς, δεν μπορεί να διαχυθεί μέσα στο χώρο το σοσιαλιστικό, τον κεντρώο χώρο, το δημοκρατικό χώρο. Έχει την ιστορία του, έχει τις ρίζες του και έχει το μέλλον του. Ο τρίτος πόλος εκφράζεται και από τις προτάσεις που έχει κάνει και ο Γλέζος, ΚΚΕ, Ανταρσύα κ.λπ., ο Μπιτσάκης, έχει μια βάση. Όμως όταν την τελευταία βδομάδα που έχεις ένα τεράστιο πρόβλημα σε σχέση με όλον αυτό το χώρο τον ευρωπαϊστικό, ο οποίος είναι στοιχείο του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς, είναι στοιχείο του Συνασπισμού, είναι στοιχείο συνιστωσών, ορισμένων συνιστωσών του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς, έρχεσαι και τους βάζεις ότι θα κάνουμε συζήτηση με το ΚΚΕ και θα πάρουμε πρωτοβουλίες με το ΚΚΕ μετά τις εκλογές τότε ουσιαστικά ενισχύεις τις αποδυναμωτικές τάσεις.

Πήγαμε εντελώς απολίτικα, χωρίς σχεδιασμό, με λάθος σχεδιασμό, με άρπα-κόλλα συνθήματα τα οποία ερχόντουσαν, χωρίς να λειτουργεί το κέντρο αυτό του ΣΥΡΙΖΑ που ήταν η εκλογική επιτροπή. Ενώ θέλαμε να αναδείξουμε τα θέματα της κρίσης, 1-2-3 θέματα εδώ στις πρώτες συναντήσεις είχαμε πει να πούμε ότι ΣΥΡΙΖΑ σημαίνει 1-2-3, το θυμάστε αυτό το πράγμα, τη σημασία της αλλαγής των συσχετισμών, να δώσουμε το μήνυμα σ’ αυτόν τον χώρο του ΠΑΣΟΚ ο οποίος με δυσκολία ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ ότι δώστε ακόμα και στην ηγεσία σας ένα άλλο μήνυμα, ότι θέλουμε να είναι αριστερή η αλλαγή, φτάσαμε σε αυτήν την απολίτικη κατάσταση.

Τρίτη σκέψη

Ποιο ήταν το αποτέλεσμα, ότι διαμορφώσαμε ένα σύστημα το οποίο έβγαζε όλα τα αρνητικά. Ο καθένας από μας και η κάθε συνιστώσα και το κάθε σημείο δράσης μας έχει ένα θετικό πρόσημο και ένα αρνητικό πρόσημο. Εξαρτάται αν ακολουθείς μια πολιτική τέτοια που να ενισχύσεις το θετικό και να αποδυναμώσεις το αρνητικό ή το αντίθετο. Εμείς σε όλα τα στοιχεία τα οποία είχαμε, βγάζαμε το αρνητικό πρόσημο με τη μεγαλύτερη τέχνη που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Παράδειγμα, κατά τη γνώμη μου για το Συνασπισμό είναι ένα συν το ότι έχει το δημοψήφισμα, το ότι τα ίδια τα μέλη του αποφασίζουν για τους υποψηφίους και τη σειρά που έχουν οι υποψήφιοι. Παρουσιάσαμε έναν υποψήφιο ο οποίος επιεικώς εμφανιζόταν και χαρακτηριζόταν, χωρίς ο ίδιος να έχει ευθύνες, ως γκρίζος, ως μη αιχμηρός κ.λπ.

Δεύτερον, ένα στοιχείο της δυναμικής μας είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, το ότι είμαστε η ενότητα της Αριστεράς, απέναντι στο ΚΚΕ είμαστε η ενότητα της Αριστεράς. Εμείς καταφέραμε να φέρουμε σε σύγκληση αντιμαχόμενα, ξένα ρεύματα, οργανώσεις, κόμματα, κινήσεις μέσα στο χώρο της Αριστεράς. Πως εμφανίστηκε αυτό; Ότι έχουμε στη δεύτερη θέση μια υποψήφια που τη φόρεσε ο ΣΥΡΙΖΑ στον Συνασπισμό, η οποία είναι άσχετη και θα έπρεπε να είναι στο ΚΚΕ.

Άλλο θέμα, είχαμε τον καλύτερο ευρωβουλευτή από το ανανεωτικό, ευρωπαϊστικό ας το πούμε, ρεύμα, ο οποίος παρότι ήταν ευρωβουλευτής του Συνασπισμού σεβάστηκε το ΣΥΡΙΖΑ, δεν έκανε καμία δράση που να έφερε σε δύσκολη θέση οποιαδήποτε συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ και τελικά μετατρέπεται σε αδυναμία μας γιατί πάμε να τον πνίξουμε, σε όλα τα ζητήματα σύντροφοι.

Και το βίωσα και εγώ ο ίδιος αυτό, και το βίωσα πολύ έντονα και με ευθύνη που ξεκινάει από αυτόν εδώ το χώρο. Σε σχέση με το θέμα του ντιμπέιτ. Όταν έβλεπα στις εφημερίδες όλη αυτή τη φιλολογία περί «παιδοκτόνου» και ενάντια στη νεολαία, ακολουθήσαμε μια πορεία η οποία αποδιάρθρωνε το σύστημα του ΣΥΡΙΖΑ.

Τέταρτη σκέψη

Γιατί αυτά σύντροφοι; Κατά τη γνώμη μου οι ευθύνες των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, των άλλων πλην του Συνασπισμού είναι μικρές. Όντας στον Συνασπισμό και μένοντας στον Συνασπισμό γνωρίζω την αμηχανία των συντρόφων και των συντροφισσών του ΣΥΡΙΖΑ. Γνωρίζω ότι περιμένουν την πρόταση από τον Συνασπισμό. Γνωρίζω, ότι με εξαίρεση ίσως το Μανόλη το Γλέζο, τον οποίο πρέπει να ακούμε περισσότερο, ενδεχομένως όπως τα θέματα με το ψηφοδέλτιο, οι σύντροφοι μόνο σε ακραίες στιγμές έρχονται σε σύγκρουση με το Συνασπισμό, μόνο όταν είναι κάτι το οποίο είναι ακραίο. Επομένως η ευθύνη, κατά τη γνώμη μου, των άλλων συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ είναι στο ότι, θα μπορούσε να πει κανείς, χρειαζόταν μια πιο ενεργητική δράση απέναντι σ’ όλα αυτά τα οποία γίνονται.

Εγώ έγινα δέκτης αυτής της ανησυχίας από πολλούς συντρόφους, την ΚΟΕ, την ΑΚΟΑ, το Γιάννη το Θεωνά, το Μανόλη, το Κόκκινο, από αρκετούς συντρόφους, τους περισσότερους συντρόφους εδώ μέσα. Στην πορεία όμως σύντροφοι αυτό που υπερίσχυσε στην προσπάθεια αυτή των εκλογών ήταν μια ομάδα συντρόφων μέσα στο Συνασπισμό έξω από λειτουργίες του Συνασπισμού ή του ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι προωθούσανε δικούς τους στόχους, θεωρούσανε μια σίγουρη επιτυχία την οποία δεν έπρεπε να μοιραστεί με κανένα, ανατρέψανε αυτό το κλίμα και τις αξίες της συλλογικότητας τις οποίες είχαμε. Και εδώ θέλω να αναφέρω δύο στοιχεία.

Το πρώτο είναι το ντιμπέιτ. Εμφανίστηκε ότι διεκδίκησα εγώ το ντιμπέιτ. Δεν διεκδίκησα τίποτα. Είχα ενημερώσει. Ήρθε και με βρήκε ο Θεωνάς, όχι. Με βρήκε η ΚΟΕ, όχι. Με βρήκε η ΑΚΟΑ, όχι. Με ποια έννοια; Με την έννοια ότι και εγώ είχα στο μυαλό μου την ιδέα ότι θα μπορούσε ίσως να σκιάζεται ας το πούμε μια νεολαιίστικη δυναμική που θα μπορούσε να αποκτήσει το εγχείρημα με έναν άλλο κεντρικό λόγο, όχι με τον δικό μου.

Και προέκυψε με τυχαίο τρόπο την τελευταία στιγμή όταν δημοσκοπήσεις μας είχαν φέρει ήδη στο 4% από ένα τυχαίο τηλέφωνο και από μια επίμονη αίτηση δική μου να επιβεβαιωθεί ότι ήταν ομόφωνη θέση του ΣΥΡΙΖΑ και του Συνασπισμού και με μια άμεση επικοινωνία με τον ίδιο το Φλαμπουράρη.

Για ποιο λόγο σύντροφοι όλα αυτά τα παπαγαλάκια; Για ποιο λόγο; Για ποιο λόγο όλα αυτά τα σχέδια; Για ποιο λόγο σύντροφοι δεχόμαστε ότι είναι «προσωπικό στοίχημα» του οποιουδήποτε το πώς θα πάει ο ΣΥΡΙΖΑ;

Το δεύτερο, στις αρχές της προεκλογικής εκστρατείας έγινε μια συνάντηση δική μου με τον πρόεδρο του ΣΥΝ σχετικά με αυτά τα ζητήματα. Όπου χωρίς να το πιστεύω εγώ, αλλά λέω ας αφήσουμε αυτή τη δυνατότητα, ναι εντάξει να εξελιχτεί με αυτό τον τρόπο. Στην πορεία όμως μπήκε και ένα ζήτημα το οποίο είχε σχέση με την εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ, τη νομική και πολιτική εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ η οποία είναι δεδομένη, προβλέπεται από το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής. Και το οποίο είναι ασήμαντο πράγμα στην πραγματικότητα, άνευ σημασίας. Όλα αυτά με εντυπωσίασαν εμένα. Η στάση του συντρόφου και των συντρόφων από το Συνασπισμό διότι είχα μπροστά μου τις θέσεις και τον πρόεδρο του Συνασπισμού. Ήρθαμε σε πλήρη διαφωνία. Και είπα, δεν κάνω προεκλογικά θέμα εγώ.

Ρωτάω όμως. Πως γίνεται αυτό, το οποίο το ήξερα, να παίρνονται αυτές οι αποφάσεις για την πολιτική εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς καν να τις έχει συζητήσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Και ξαναλέω, καταλαβαίνω την αμηχανία των συντρόφων, πως γίνεται να παίρνονται τέτοιες αποφάσεις χωρίς καν να τις έχει συζητήσει ούτε ο Συνασπισμός, όχι ότι αρκούσε, δεν τις είχε συζητήσει καν ο Συνασπισμός. Τις είχε συζητήσει ούτε καν μια τάση του Συνασπισμού. Μία ομάδα συντρόφων χωρίς καμία ευθύνη. Μια ομάδα, η οποία καθοδήγησε και οδήγησε σε αυτή τη διάσπαση δυνάμεων, σε αυτή τη διαίρεση, σε αυτή τη μιζέρια, σε αυτήν την απολιτικότητα το όλο εγχείρημα.

Τελευταίο σημείο

Όπως καταλαβαίνετε, για τον καθένα από μας και για μένα προσωπικά μπαίνουν μια σειρά ερωτήματα. Δυστυχώς αυτό το πρόβλημα δεν σταμάτησε με τις εκλογές, δεν ήταν δίδαγμα οι εκλογές.

Η Κεντρική Επιτροπή του Συνασπισμού ήταν προκλητική, προκλητική όχι γιατί έχει δίκιο ή άδικο, δεν με ενδιαφέρει αν έχει δίκιο ή άδικο, αλλά γιατί σε μια στιγμή που έχει ανέβει η ακροδεξιά, που βλέπουμε κινδύνους από μια στρατηγική έντασης στη χώρα μας και από ένα εντελώς άλλο τοπίο, το οποίο θα μας θέσει εμάς στη γωνία, που αναδείχνεται κεντρικό θέμα το θέμα των μεταναστών στο οποίο έχουμε μια δυσκολία να μπούμε με νέους όρους χωρίς να αφήνουμε τις αρχές μας, που το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται ότι είναι μια δύναμη που μπορεί να κερδίσει την αυτοδυναμία, που εμείς όχι μόνο δεν ήρθαμε τρίτο κόμμα αλλά ήρθαμε πέμπτο κόμμα ασχολείται με την επετηρίδα στην προεδρεία του ΣΥΡΙΖΑ.

Το βίωσα στα Χανιά που ήρθαμε έκτο κόμμα. Αυτή τη στιγμή, κεντρικό ζήτημα ή ένα από τα κεντρικά ζητήματα έχει αναδειχθεί το ποιος θα είναι ο πρόεδρος και ποιος θα είναι ο κεντρικός αρχηγός.

Πιστεύω ότι έχουμε περάσει σε μια απαξίωση, σε μια φάση απαξίωσης και αποδόμησης του εγχειρήματος. Εγώ ακολούθησα την τακτική, σε ένα νοσηρό κλίμα που είχε διαμορφωθεί πριν τις ευρωεκλογές, και το ξέρετε το νοσηρό κλίμα που υπήρχε, το ξέρετε, κάθε φορά που λέγαμε θα κάνουμε μια συνέλευση, μια πρωτοβουλία κ.λπ., υπήρχε μια νοσηρή κατάσταση. Την ανέχτηκα. Ανέχτηκα ξέροντας ποιοι είναι και πως καθοδηγείται και που πηγαίνει αυτό το εγχείρημα στις ευρωεκλογές.

Θυμάται καλά ο Ρούντι, από την πρώτη στιγμή του ‘λεγα κάνεις μεγάλο λάθος αν νομίζεις ότι έχουμε την Ελένη τη Σωτηρίου σίγουρη. Είναι έτσι ή όχι;

Έχουμε μια κατάσταση η οποία πολιτικά δεν μας οδηγεί πουθενά κατά τη γνώμη μου και έχουμε τώρα μια εικόνα αποδόμησης, όπου για μένα ένα κεντρικό στοιχείο, το κεντρικό στοιχείο το οποίο προσπάθησα  από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα την προεδρία του Συνασπισμού και ενεργό ρόλο στον ΣΥΡΙΖΑ ήτανε να δώσουμε μια εικόνα εναλλακτική. Ότι έχουμε άλλους κώδικες αξιών και λειτουργούμε με διαφορετικό τρόπο από τα άλλα κόμματα και σ’ αυτή τη βάση έγιναν οι αλλαγές στην προεδρία του Συνασπισμού, η συμμετοχή μου στο ψηφοδέλτιο του Ηρακλείου.

Και να κάνω εδώ μια παρένθεση, θα σας το πω αυτό, ότι έχουμε εδώ μέσα συντρόφους και στελέχη στη μεγάλη τους πλειοψηφία υψηλού ήθους, πολύ υψηλού ήθους. Θέλω να πω εδώ ότι πριν από τις εκλογές του 2007 είχα μια συνάντηση με τη Νάντια όπου ήτανε και ο Δήμος, όπου τους ζήτησα να ενισχύσουν η Νάντια το ΣΥΡΙΖΑ και να είναι υποψήφια και δέχτηκε. Λένε, σε ποια περιφέρεια, σκεφτόμαστε μια περιφέρεια της Αθήνας.  Τους λέω όχι θαρθείτε στο Ηράκλειο για να ενισχύσουμε αυτή την προσπάθεια για να βγει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ και να δούμε μέσα από τις αλλαγές σε λίγους μήνες ενδεχομένως να υπάρχει και η αλλαγή στον βουλευτή Ηρακλείου και ήταν οι πρώτοι που με πιέζαν συνεχώς να μη παραιτηθώ από το Ηράκλειο.

Θέλω να πω, μέσα σε αυτά τα πλαίσια είναι αποδόμηση σύντροφοι, χάνει το κύριο προσόν του ο ΣΥΡΙΖΑ, έχασε το προσόν της δύναμης η οποία συμμετέχει στην πολιτική ζωή και τη διαμορφώνει και προσωρινά το πήρε το ΛΑΟΣ. Το ΛΑΟΣ επιχειρεί να κάνει αυτό που κάναμε εμείς μετά το άρθρο 16. Εμείς διαμορφώναμε την ατζέντα σε πολύ μεγάλο βαθμό, εμείς φέραμε τα θέματα της παιδείας, εμείς αποδομήσαμε τη Νέα Δημοκρατία, πρώτα απ’ όλα εμείς. Εντάξει; Εκφράζοντας, πυροδοτώντας, συμμαχώντας με τα κινήματα τα οποία γίνανε. Εμείς διαμορφώσαμε αυτόν τον εναλλακτικό ριζοσπαστικό λόγο. Και έχουμε σήμερα πολιτικό πρωταγωνιστή το ΛΑΟΣ. Χάσαμε αυτό το πολιτικό αν θέλετε πλεονέκτημα που δύσκολα κατακτιέται με το άρθρο 16 και χάνουμε και το ηθικό πλεονέκτημα το οποίο μας το κληροδοτεί η γενιά του Μανόλη του Γλέζου.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΑΛΕΚΟΣ ΑΛΑΒΑΝΟΣ «Γιατί αποφάσισα να μη φύγω»

Posted on Μαρτίου 10, 2011. Filed under: 8) ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ |

Ο επικεφαλής της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ εξηγεί την απόφασή του να ανακαλέσει την παραίτησή του, μιλάει για τις σχέσεις του με τον κ. Τσίπρα και ασκεί κριτική στην προεκλογική στρατηγική που ακολουθήθηκε

Συνέντευξη στον Λ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟ | Κυριακή 28 Ιουνίου 2009

ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ – και τελευταία ως το φθινόπωρο, όπως δηλώνει- συνέντευξή του μετά τις πρόσφατες δραματικές εξελίξεις που πυροδότησε η απόφασή του να παραιτηθεί, καθώς και όσα επακολούθησαν μετά την ανάκλησή της, ο κ. Αλ. Αλαβάνος μιλάει εκ βαθέων για όλους και για όλα. Κάνει λόγο για «σοβαρή εκλογική ήττα» του ΣΥΡΙΖΑ και επικρίνει την ηγεσία της Κουμουνδούρου ότι συγκαλύπτει και εξωραΐζει το αποτέλεσμα επισημαίνοντας ότι «δεν μπορούμε να λέμε ότι ήταν κάτω των προσδοκιών, ότι η πολιτική μας ήταν σε όλα σωστή, ότι δεν τρέχει σχεδόν τίποτε» !Για τον κ. Αλ. Τσίπρα επισημαίνει ότι «η προσωπική
στάση του καθένα έχει μεγάλη σημασία»,
προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχουν «προβληματικά άτομα», αλλά «προβληματικές οικογένειες», διατυπώνοντας έτσι αιχμές τόσο για το προεδρικό περιβάλλον του άλλοτε εκλεκτού τουόσο και ευρύτερα για τους μηχανισμούς του ΣΥΝ. Ασκεί σκληρή κριτική στην προεκλογική στρατηγική που ακολουθήθηκε, επικρίνοντας την ηγεσία ότι «καθοδηγήθηκε» από τις δημοσκοπήσεις και ότι με τους στόχους που έθεσε (τέσσερις ευρωβουλευτές κτλ.) «άφησε αδιάφορη την κοινωνία» . Αποδίδοντας στην Κουμουνδούρου «επικοινωνιακά πυροτεχνήματα», στέλνει το εξής «μήνυμα»:
«Την επιτυχία είμαστε έτοιμοι να τη μοιραστούμε με όλους. Την αποτυχία να την κρατήσουμε πρώτα
για τον εαυτό μας». Για την απόφασή του να παραιτηθεί δηλώνει ότι ήταν «για να δώσω ένα SΟS και πάνω και κάτω», ενώ για την ανάκλησή της σημειώνει ότι «το SΟS λήφθηκε από τα κάτω και από τα πάνω» , προσθέτοντας ότι στην πολιτική «υπάρχει και το συναίσθημα». Αναφορικά με τις σχέσεις του ΣΥΝ με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Αλαβάνος λέει ότι «είναι εντελώς λάθος να το βλέπουμε σε μια ανταγωνιστική σχέση»,
τείνοντας «χείρα συνεργασίας» προς την «ανανεωτική» πτέρυγα του ΣΥΝ, ενώ κάνει «άνοιγμα» και προς τους Οικολόγους Πράσινους. Τάσσεται σαφώς υπέρ της μετατόπισης του κέντρου λήψης των αποφάσεων στον ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνοντας ότι «είμαι μέλος του ΣΥΝ, αλλά θεωρώ τον εαυτό μου πια μέλος και του ΣΥΡΙΖΑ».
– Τρεις εβδομάδες τώρα παρακολουθώντας τις ραγδαίες εξελίξεις στον χώρο σας πολλοί αναρωτιούνται αν μπορεί, ύστερα απ΄ όλα αυτά, να μιλάει κανείς για «επόμενη ημέρα»…

«Ηδη είμαστε στην επόμενη ημέρα. Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής συζητά την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τον Νόμο περί Ευθύνης Υπουργών. Η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα οργανώνει την Πέμπτη ημερίδα για το προωθημένο θέμα των Ερευνητικών Κέντρων στην Ελλάδα. Δώσαμε προς συζήτηση δέκα θέσεις για τα μέσα ενημέρωσης με αφορμή την κρίση στον “Ελεύθερο Τύπο”».

– Παρά την… αισιοδοξία σας, μήπως οι «απώλειες» είναι δυσαναπλήρωτες;

«Οι απώλειες είναι μεγάλες όταν τα κόμματα ζουν στον δικό τους κόσμο…».

– Τελικώς, όπως φαίνεται, σας ελκύουν τα όρια στην πολιτική, κύριεΑλαβάνο…

«Είναι πολύ ενδιαφέρων ο όρος που χρησιμοποιείτε. “Ορια”. Σύνορα. Οι πολιτικοί χώροι ως περικλεισμένα εδάφη, απομονωμένα από την κοινωνική διεργασία. Εφόσον είναι έτσι, χρειάζεται όχι μόνο να προσεγγίζουμε διστακτικά τα όρια, αλλά να τα ξεπερνάμε με τόλμη. Να ρίχνουμε το συρματόπλεγμα».

– Δεν ξέρω πώς το βλέπετε εσείς, πάντως μοιάζει με σκωτσέζικο ντουςη όλη δοκιμασία στην οποία υποβάλατε εχθρούς και φίλους εντός του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ…

«Δεν αντιμετωπίζω κανέναν ως εχθρό μέσα στον χώρο μας. Μόνο ως φίλο. Η πολιτική δεν είναι ένα πεδίο απλών εξισώσεων και δεδομένων κανόνων: οι εντολές του αρχηγού, η Κεντρική Επιτροπή, η “γραμμή”. Τουλάχιστον για την Αριστερά. Δρούμε μέσα σε σύνθετες καταστάσεις, όπου συνυπάρχουν οι πολιτικοί στόχοι, οι ανάγκες της κοινωνίας, οι ιδέες, οι αξίες, η συλλογική ευθύνη, η ατομική. Η πολυπλοκότητα αυτή, που υπάρχει παντού, απαιτεί αντίστοιχες πρωτοβουλίες, και κάποτε παράδοξες».

Αναδειχθήκατε με δραματικό τρόπο πρωταγωνιστής των εξελίξεων στον χώρο σας, αιφνιδιάζοντας τους πάντες. Για τί επιλέξατε τα άκρα; – και εννοώ την αρχική σας απόφαση να παραιτηθείτε.

«Για δύο λόγους. Ο ένας είναι ότι είχαμε μια σοβαρή εκλογική ήττα. Ως πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας αισθάνομαι ότι έχω την πρώτη ευθύνη. Για επιλογές από τις εκλογές του 2007 ως σήμερα. Ο δεύτερος λόγος ήταν για να δώσω ένα SΟS σε όλους μας, και πάνω και κάτω. Δεν επιτρέπεται μια συγκαλυπτική, εξωραϊστική και επιφανειακή προσέγγιση των αποτελεσμάτων. Να λέμε ότι το αποτέλεσμα ήταν κάτω των προσδοκιών, ότι η πολιτική μας ήταν σε όλα σωστή, ότι δεν τρέχει σχεδόν τίποτε. Αντίθετα, οφείλουμε να δούμε πολλά πράγματα σε βάθος και από την αρχή».

– Σας απασχολούσε καιρό η σκέψη αυτή;

«Από το βράδυ των αποτελεσμάτων. Ημουνα στα Χανιά. Διαμόρφωσα την εικόνα γύρω στις 10 το βράδυ. Πήγα με τη σύζυγό μου και φίλους σε συνοικιακή ταβέρνα. Με απασχολούσε από εκείνη τη στιγμή, στην Κρήτη, όπου είμαι βουλευτής, όπου βιώνω βαθιά εδώ και τρεις δεκαετίες τη σχέση της Αριστεράς μας με την ιστορία και την κοινωνία, σε έναν νομό με εξαίσιους συντρόφους και συντρόφισσες. Ηξερα ότι μπορούσαμε εκεί να αναδειχθούμε τρίτη δύναμη. Ηρθαμε έκτοι. Μετά τη ΝΔ. Μετά το ΠαΣοΚ. Μετά το ΚΚΕ. Μετά τον ΛΑΟΣ. Μετά τους Οικολόγους Πράσινους. Είχα όμως δίλημμα. Γι΄ αυτό δεν εξέφραζα τις σκέψεις μου σ΄ εσάς. Για μένα επιτρέπεται απολύτως το δίλημμα στην πολιτική. Μερικές φορές επιβάλλεται κιόλας. Την απόφαση την πήρα όταν θεώρησα ότι η μετεκλογική συζήτηση για τα αποτελέσματα ήταν στις ίδιες λογικές με την πορεία μας προς την ήττα».

– Θεωρείτε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα ήταν απόρροια λαθών και αδυναμιώνή μήπως αυτές είναι οι πραγματικές σας διαστάσεις και όχι τα αστρονομικά ποσοστά των περυσινών δημοσκοπήσεων;

«Με διακριτικότητα είχα προειδοποιήσει. Σ΄ εσάς νομίζω είχα πει ότι δεν θα αισθανόμουνα άσχημα με 7%. Πιστεύω όμως ότι τα όρια των διαστάσεών μας προσδιορίζονται από τις ελπίδες της κοινωνίας για την Αριστερά. Γι΄ αυτό και εν δυνάμει είναι πολύ ψηλά».

– Μήπως οι μαξιμαλιστικοί στόχοι που τέθηκαν (για τέσσερις βουλευτές, που μετά έγιναν τρεις, για να φτάσουμε στους δύο, τον εξής έναν, τον κ. Ν. Χουντή) ήταν εκτός πραγματικότητας;

«Από αυτές τις εκλογές είμαστε εξοπλισμένοι με έναν οδηγό που θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμος στο μέλλον. Να σας παραθέσω μερικές από τις οδηγίες; Η Αριστερά προσέχει τις έρευνες της κοινής γνώμης, δεν καθοδηγείται όμως από εταιρείες δημοσκοπήσεων. Ο κεντρικός μας στόχος, αν αναφέρεται στο δικό μας μέγεθος μόνο- τέσσερις ευρωβουλευτές, η μεγαλύτερη εκλογική δύναμη που είχαμε ποτέ-, αφήνει αδιάφορη την κοινωνία. Ο κεντρικός μας στόχος, αν αναφέρεται στο μέγεθος των προβλημάτων της κοινωνίας, τότε συνηχεί με αυτήν και τη συνεπαίρνει. Ο χώρος μας, που είναι ένας συμμαχικός χώρος, είναι φιλόξενος στα πολλαπλά ρεύματα που τον συνθέτουν χωρίς εξαιρέσεις και γνωρίζει να τα συνθέτει σε μια αιχμηρή και σαφή πολιτική. Η ηγεσία έχει την τέχνη να ενώνει, όχι να διχάζει. Οι ρόλοι είναι ευδιάκριτοι εξαρχής, γιατί η σύγχυση σε ηγετικό επίπεδο είναι σύμπτωμα και αιτία παρακμής. Τα μέλη μας συμμετέχουν στη διεργασία των κεντρικών πολιτικών μας στόχων, όχι να τους πληροφορούνται την τελευταία στιγμή – τρίτος πόλος- ως επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Την επιτυχία είμαστε έτοιμοι να τη μοιραστούμε με όλους. Την αποτυχία είμαστε έτοιμοι να την κρατήσουμε πρώτα για τον εαυτό μας». – Τι έφταιξε μέσα σε έναν, ενάμιση χρόνο και τα πράγματα πήγαν έτσι για τον ΣΥΡΙΖΑ; Είναι η στάση σας στα γεγονότα του Δεκέμβρη, είναι η στάση σας έναντι του ΠαΣοΚ, είναι οι συμμαχίες σας; Τι απ΄ όλα αυτά και σε ποιους αποδίδετε ευθύνες;

«Η προεκλογική περίοδος είναι συμπυκνωμένος πολιτικός χρόνος. Ο ενάμισης χρόνος που λέτε είναι πιο σύντομος από τις 20 ημέρες της προεκλογικής περιόδου. Παράξενο, αλλά έτσι είναι. Αρα έχουμε ένα σπουδαίο υλικό από μια αποτυχημένη προεκλογική εκστρατεία που εφόσον το αξιοποιήσουμε κάνει την πορεία αναστρέψιμη, και μάλιστα πολύ γρήγορα».

– Αναστρέψιμη; «Αναστρέψιμη! Αυτή είναι η λέξη-κλειδί για μένα. Ασφαλώς υπάρχουν ευθύνες πριν. Και μεγάλες. Για τον Δεκέμβρη εγώ δεν μετανιώνω. Είμαι περήφανος για τη στάση μας. Δεν υπήρξαμε βέβαια αποτελεσματικοί, ώστε να αποκρούσουμε τον συσχετισμό βίας και Αριστεράς. Και κυρίως δεν μπορέσαμε να δώσουμε συνέχεια στον Δεκέμβρη με πολιτικές δράσεις μέσα στη νεολαία, κάτι που έκαναν οι αντιεξουσιαστές ενισχύοντας μια στρατηγική της έντασης στη χώρα. Στο θέμα του ΠαΣοΚ, να συζητήσουμε για ασάφειες, να συζητήσουμε για αλαζονεία. Στο θέμα της μετανάστευσης, με τη σωστή μας θέση ενάντια στον ρατσισμό, αργήσαμε να προβάλουμε τις προτάσεις μας που αποφορτίζουν τις υποβαθμισμένες συνοικίες, όπως η ελεύθερη διακίνηση των μεταναστών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οσον αφορά τις ευθύνες, σας είπα εξαρχής. Την πρώτη ευθύνη την αναλαμβάνω εγώ. Και για αυτά και για άλλα».

– Αυτό όμως δεν έρχεται σε αντίθεση με την τελική επιλογή σας να μην παραιτηθείτε και εν προκειμένω τι ήταν αυτό που σας έκανε να αλλάξετε μια τόσο δύσκολη απόφαση; «Η Κοινοβουλευτική Ομάδα και δύο φορές η Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ δεν δέχθηκαν την παραίτηση. Το προέβλεπα όμως αυτό εξαρχής. Δύο είναι οι λόγοι που με οδήγησαν στην ανάκλησή της. Πρώτον, το SΟS λήφθηκε από τα κάτω. Για μένα είναι θετικό που ο κόσμος μας είναι ανήσυχος και όχι εφησυχασμένος. Δεύτερον, το SΟS λήφθηκε από τα πάνω. Εχει αρχίσει μια συζήτηση σε βάθος, με ειλικρίνεια, και μπαίνουν ζητήματα που θεωρούνταν απαγορευμένα».

– Θα έχετε ακούσει, φαντάζομαι, κάποιους ισχυρισμούς, ακόμη και εντός ΣΥΝ, ότι είχατε δρομολογήσει τις κινήσεις σας με στόχο να επιταχύνετε τις εξελίξεις εντός του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι έτσι;

«Υπάρχει και αυτή η διάσταση. Δεν είναι όμως η μοναδική. Εκ των πραγμάτων λειτούργησε έτσι. Μη μηδενίζετε όμως τον προσωπικό παράγοντα. Για μένα η συμμετοχή στην πολιτική δεν είναι ούτε σκάκι, ούτε πόκα, ούτε ηλεκτρονικό παιχνίδι. Υπάρχει το συναίσθημα. Η απογοήτευση και η χαρά, το πανηγύρι και το πένθος. Οταν αυτά είναι πηγαία, πιστεύω ότι ζωογονούν και δίνουν χρώμα στο γκρίζο τοπίο. Ετσι μέσα από τη σύγχυση του σήμερα έρχεται η ελπίδα του αύριο».

– Πάντως οριοθετήσατε με τέτοιον τρόπο τις σχέσεις του ΣΥΝ με τον ΣΥΡΙΖΑ που πολλοί λένε ότι ο στόχος σας είναι να «διαχυθεί» ο πρώτος στον δεύτερο και να χαθεί…

«Είναι εντελώς λάθος να βλέπουμε τον ΣΥΝ και τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια ανταγωνιστική σχέση. Οτι η ενδυνάμωση του ενός ισούται με την αποδυνάμωση του άλλου και αντιστρόφως. Κάθε άλλο. Δείτε την πορεία και των δύο. Ο ΣΥΝ μπήκε στη Βουλή το 2004 χάρη στον ΣΥΡΙΖΑ. Αμέσως μετά έμεινε με έναν ευρωβουλευτή για πρώτη φορά, πάλι το 2004, χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ. Στις τελευταίες εκλογές του 2007 είχε μια σημαντική επιτυχία χάρη στον ανασυγκροτημένο ΣΥΡΙΖΑ. Και ο ΣΥΡΙΖΑ απέκτησε βάρος και ρόλο χάρη και στον ΣΥΝ. Αυτός ο χώρος συνεργασίας είναι ένα εύφορο πεδίο για δημιουργικές πρωτοβουλίες του κόμματός μας. Οχι μόνο μέσα στα σύνορα της Αριστεράς. Σε όλον τον πολιτικό χώρο. Θυμηθείτε ΣΥΡΙΖΑ και άρθρο 16. ΣΥΡΙΖΑ και αναθεώρηση του Συντάγματος. ΣΥΡΙΖΑ και Μονή Τοπλού. ΣΥΡΙΖΑ και νεολαία. ΣΥΡΙΖΑ και συμβασιούχοι. Σας διαβεβαιώνω ότι πριν περάσει το καλοκαίρι θα είναι πάλι έτσι».

– Ναι, όμως σαφώς δώσατε ένα μήνυμαπου λέει ότι ο ΣΥΝ δεν μπορεί να ελέγχει τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος θα έχει συλλογική ηγεσία και θα πάει σε οργανωτική ανασυγκρότηση. Θέλετε έναν νέο φορέα και πώς τον φαντάζεστε;

«Αριστερά σημαίνει δημοκρατία, συμμετοχή των μελών, λαϊκές αποφάσεις. Υπάρχει ο κοινωνικός ΣΥΡΙΖΑ. Η μεγάλη πλειοψηφία δεν ανήκει σε καμία συνιστώσα. Είναι με το εγχείρημα το ενωτικό, είναι ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχουμε δικαίωμα να τους αποκλείουμε. Στην 3η Συνδιάσκεψη το φθινόπωρο θα πρέπει το ίδιο το Σώμα να παίρνει αποφάσεις. Είμαι μέλος του ΣΥΝ, αλλά θεωρώ τον εαυτό μου πια μέλος και του ΣΥΡΙΖΑ. Διεκδικώ κόκκινη κάρτα για να ψηφίζω στη Συνδιάσκεψή του».

– Πάντως από την «ανανεωτική» πλευρά ξεσηκώθηκε σάλος…

«Μερικοί σύντροφοι από την Ανανεωτική Πτέρυγα ανησύχησαν. Ειλικρινά. Μήπως ο ΣΥΡΙΖΑ υποκαταστήσει τον ΣΥΝ. Είναι άνθρωποι αριστεροί, δημοκράτες, ευαίσθητοι. Αποκλείεται να αδιαφορούν για όλον αυτόν τον κόσμο του κοινωνικού ΣΥΡΙΖΑ που είναι και νιώθει αποκλεισμένος. Εχουμε όλο το καλοκαίρι μπροστά μας και μπορούμε να βρούμε τις καλύτερες λύσεις. Λέγεται ακόμη ότι η ανανεωτική ζωτικότητα του ΣΥΝ χάνεται μέσα σε μια συνεργασία με εξωκοινοβουλευτικές δυνάμεις της Αριστεράς. Η ζωή αποδεικνύει ότι δεν είναι έτσι. Ενας από τους πιο παραγωγικούς μας χώρους είναι η κοινοβουλευτική μας ομάδα. Συμμετέχουν από την πλειοψηφία του ΣΥΝ, ανανεωτικοί, από άλλες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, ανέντακτοι. Ολα τα λουλούδια του αγρού. Είναι πρωτοποριακή σε εναλλακτικές προτάσεις και μεταρρυθμίσεις, με άψογη συνεργασία. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι ο σπόρος του ΣΥΝ βρίσκει άγονο έδαφος στον ΣΥΡΙΖΑ για να βλαστήσει. Κάθε άλλο. Το πρόβλημα είναι να έχουμε πάντα τις τσέπες γεμάτες σπόρους».

Κάποιοι υπαινίσσονται ότι το αποτέλεσμα όλων των χειρισμών σας ήταν να βγάλετε τον ΣΥΝ και τον πρόεδρό του από το «παιχνίδι», αναδεικνύοντας τον ΣΥΡΙΖΑ ως βασικό κέντρο λήψης των όποιων αποφάσεων. Αυτό δεν ισοδυναμεί με ακύρωση του ΣΥΝ; «Από τη στιγμή που στη Βουλή, αλλά και στην κοινωνία, λειτουργούμε ως ΣΥΡΙΖΑ, το κέντρο λήψης αποφάσεων είναι η Γραμματεία του. Η πρόκληση για τον ΣΥΝ είναι να γονιμοποιεί αυτή την ενότητα με ιδέες, προτάσεις, πρωτοβουλίες. Παράπονα υπάρχουν και από την άλλη πλευρά. Πόσο συχνά βλέπετε τον συντονιστή του ΣΥΡΙΖΑ, στελέχη της ΑΚΟΑ, του ΔΗΚΚΙ, του Κόκκινου, της ΔΕΑ στην τηλεόραση;».

– Υπάρχει ενδεχόμενο διάσπασηςύστερα από όλα αυτά; «Δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος. Αντίθετα, με τη δουλειά μας έχουμε τη δυνατότητα διεύρυνσης, και μάλιστα σοβαρής. Ηδη υπάρχουν διάφορες προτάσεις, όπως για συζητήσεις με τους Οικολόγους Πράσινους, παρά το γεγονός βέβαια ότι έχουμε διαφορετικές αντιλήψεις στο θέμα κυρίως του δικομματισμού. Υπάρχει δυνατότητα προσέγγισης επίσης με άλλες οικολογικές, αριστερές, σοσιαλιστικές δυνάμεις. Κωδικά λοιπόν στο ερώτημα για διάσπαση η απάντηση είναι διεύρυνση». – Πώς σχολιάζετε κάποιες διαρροές σύμφωνα με τις οποίες ο κ. Ν. Κωνσταντόπουλος αναμένεται να πάρει πρωτοβουλία για δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα που θα στεγάσει την Ανανεωτική Αριστερά;

«Να του ευχηθώ καλή επιτυχία»! – Τα περί «πραξικοπηματικών» κινήσεων και «θεατρινισμών» που σας προσάπτει;

«Δεν έχω να απαντήσω τίποτε στον κ. Κωνσταντόπουλο».

– Πώς βλέπετε τον ρόλο σας στη νέα φάση; Θα παραμείνετε και μετά τις επερχόμενες εκλογές στον κοινοβουλευτικό στίβο και ποιος θα είναι επικεφαλής του εκλογικού συνδυασμού του ΣΥΡΙΖΑ;

«Σε αυτή τη φάση τον ρόλο μου τον βλέπω στα πλαίσια μιας συλλογικής προσπάθειας για τη γρήγορη αναστροφή της πορείας και τη δημοκρατική αναγέννηση του ΣΥΡΙΖΑ. Και πρώτα και κύρια στους αγώνες της Αριστεράς ενάντια στις πολιτικές της ΝΔ, τους νέους φόρους, την ανεργία, τη φτώχεια, τη διάλυση της Υγείας και της Παιδείας. Δεν σκοπεύω να δώσω άλλη συνέντευξη για τον πολιτικό μας χώρο πριν από το φθινόπωρο, γι΄ αυτό να σας ευχηθώ καλό καλοκαίρι».

«Πουθενά δεν θα βρεις προβληματικό άτομο, θα βρεις προβληματική οικογένεια»

Ο κ. Αλ. Αλαβάνος ανταλλάσσει χειραψία με τον πρόεδρο του ΣΥΝ κ. Αλ. Τσίπρα

– Παρομοιάσατε με «σεισμό» το εκλογικό αποτέλεσμα, προβλέποντας «μετασεισμικές δονήσεις» που δεν θα κρατήσουν πολύ. Ωστόσο το ερώτημα είναι τι «ζημιές» αφήνουν πίσω τους και κυρίως πόσα «θύματα»…

«Αφού το ξέρετε. Η μετασεισμική περίοδος οδηγεί σε αυστηρούς αντισεισμικούς κανονισμούς, σε νέες τεχνολογίες, σε αίσθημα ασφάλειας. Αλλιώς θα ζούσαμε σε ψευτοκατασκευές που θα συντρίβονταν με δύο ρίχτερ…».

– Πάντως «θύματα» υπήρξαν, με σπουδαιότερο τον άλλοτε εκλεκτό σας κ. Τσίπρα. Πολλοί εκτιμούν ότι ουσιαστικά τον «αποκαθηλώσατε». Είναι έτσι;

«Η ανάγνωση των προβλημάτων μόνο προσωποποιημένων υποβιβάζει και ευτελίζει την κατανόηση των πραγμάτων. Ο Τύπος “μαυρίζει” τα κύρια ονόματα και αναζητεί βυζαντινές μηχανορραφίες. Ασφαλώς και η προσωπική στάση του καθένα έχει μεγάλη σημασία. Η κατανόηση όμως κατακτάται σε ένα ψηλότερο επίπεδο, όπου αναδείχνεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν τα πρόσωπα».

– Εχετε μετανιώσει για την ανάδειξή του στο τιμόνι του κόμματος;

«Σας επαναλαμβάνω. Πουθενά δεν θα βρεις προβληματικό άτομο. Θα βρεις προβληματική οικογένεια. Και στην πολιτική, προβλήματα που εμφανίζονται να αφορούν αποκλειστικά σε πρόσωπα, στην πραγματικότητα ανάγονται σε βαθύτερες δυσλειτουργίες του κόμματος».

– Ωστόσοτόσα ακούστηκαν και γράφτηκαν αυτή την περίοδο για την κριτική που ασκήσατε στον ίδιο και στο περιβάλλον του. Πιστεύετε ότι έγιναν λάθη, ότι το «καράβι» άλλαξε ρότα, ότι ο «καπετάνιος» δεν ήταν για τις ανοιχτές θάλασσες;Τι;

«Κάνατε ένα βήμα μπροστά. Είπατε “περιβάλλον”. Εστω κι έτσι, το διευρύνατε και το πολιτικοποιήσατε. Ναι λοιπόν, το πρόβλημα είναι ευρύτερο. Αφορά τον Συνασπισμό. Πριν από πέντε χρόνια ξεκίνησε ένα εγχείρημα να μην είναι μηχανισμοί που καθορίζουν την πορεία του, χωρίς να ολοκληρωθεί βέβαια. Να αποκτήσει ταυτότητα, μέσα κυρίως από μια ουσιαστική αριστερή αντιπολιτευτική δράση απέναντι στην κυβέρνηση της ΝΔ και κινηματικές πρωτοβουλίες, και να αφήσει πίσω έναν περιστασιακό, κατακερματισμένο λόγο, χωρίς στίγμα. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι μόλις επανέλθει σε αυτή την προσπάθεια θα έχουμε γρήγορα θετικά στοιχεία».

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΙΟ

Posted on Μαρτίου 8, 2011. Filed under: 6) ΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ |

1,5 εκατ. εργαζόμενοι στη μαύρη εργασία

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ: 26/4/2010   Της ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΔΑΜΑ

Περισσότεροι από ενάμισι εκατομμύριο εργαζόμενοι απασχολούνται παράνομα ή χωρίς ασφάλιση στη χώρα μας, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Στο έλεος των εργοδοτών, σε συνθήκες σύγχρονου δουλεμπορίου, δεν απολαύουν των εργασιακών δικαιωμάτων που προβλέπονται για όλους και δεν είναι εγγεγραμμένοι στα σωματεία, από τα οποία δεν αναγνωρίζονται. Εχουν μεταχείριση εργαζομένων… β’ κατηγορίας, ενώ βαριές είναι οι συνέπειες για τα ασφαλιστικά ταμεία (απώλεια άνω των 6 δισ. ευρώ ετησίως).

Πολλοί μας  απαντούν από τηλεπικοινωνιακά κέντρα (ΟΤΕ), είναι «νοικιασμένοι» από εταιρείες -υπάλληλοι στην υπηρεσία τραπεζών, εταιρειών κούριερ, διανομείς φαγητών, ντιλίβερι, απασχολούμενοι με μπλοκάκι σε καταστήματα, ακόμη και σε μεγάλες κατασκευαστικές επιχειρήσεις ή σε εταιρείες καθαρισμού κτιρίων.

Κι αυτές είναι ελάχιστες από τις εργασιακές κατηγορίες όσων βρίσκονται «εκτός των τειχών» των συνδικαλιστικών σωματείων. Αν προστεθούν και οι χιλιάδες ανασφάλιστοι αλλοδαποί, αποκαλύπτεται η πηγή που συντηρεί τη «μαύρη τρύπα» των ασφαλιστικών ταμείων και οι συνθήκες του ραγδαία διευρυνόμενου εργασιακού μεσαίωνα, σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις.

«Ενας στους τέσσερις είναι αόρατος»

Ο Κώστας Νικολάου του Κέντρου Εργαζομένων και Ενημέρωσης (ΚΕΠΕΑ-ΓΣΕΕ) μας λέει πως δεν υπάρχει άλλη ευρωπαϊκή χώρα με 600.000 ανασφάλιστους εργαζόμενους μισθωτούς. Το μεγαλύτερο ποσοστό προέρχεται από την αδήλωτη ή «μαύρη» εργασία. Περίπου ένας στους τέσσερις εργαζόμενους -κυρίως νέοι- είναι ανασφάλιστος. Σύμφωνα με την έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, 1.100.000 από τους 4.500.000 εργαζόμενους διαπιστώνεται ότι είναι «αόρατοι…».

* 300.000 ψευδο-απασχολούμενοι που εμφανίζονται ως «ελεύθεροι επαγγελματίες», ενώ παρέχουν εξαρτημένη εργασία με δελτίο παροχής υπηρεσιών, και φυσικά δεν απολαύουν τα νόμιμα δικαιώματα των μισθωτών (μισθό, άδειες, δώρα, αποζημίωση) ούτε ασφαλίζονται στο ΙΚΑ αλλά στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ).

* 200.000 έχουν ενταχθεί σε καθεστώς «μερικής απασχόλησης», ενώ παρέχουν εργασία πλήρους ωραρίου. Στην πλειονότητά τους καταληστεύονται από τη μη καταβολή υπερωριών, επιδομάτων, αδειών, δώρων εορτών και εξαιρούνται από τα βαρέα.

* 350.000 είναι μόνιμα συμβασιούχοι.

Συνέπεια είναι η κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων, αφού στερούνται πόρων πλέον των 6 δισ. ευρώ ετησίως, επισημαίνει ο Κ. Νικολάου, σημειώνοντας παράλληλα:

* «Την απουσία κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών, αφού οι επιθεωρήσεις εργασίας υπολειτουργούν ή είναι διαβρωμένες από τις επιχειρήσεις ή έχουν περιορισμένες αρμοδιότητες».

* «Την απουσία ελέγχων από 5ετίας στους τομείς ευθύνης του ΙΚΑ, λόγω έλλειψης προσωπικού. Από τα 13 ελεγκτικά κέντρα λειτουργούν μόνο 4 και αυτά με τους μισούς υπαλλήλους. Από τους ελάχιστους ελέγχους διαπιστώνεται ότι μία στις 7 επιχειρήσεις δεν έχει καν δηλωθεί και λειτουργεί ως «φάντασμα».

* «Την απουσία των συνδικάτων. Στον ιδιωτικό τομέα μόνο το 15% των εργαζομένων μετέχουν σε συνδικαλιστική οργάνωση, αφού οι συνδικαλιστικές ελευθερίες βρίσκονται υπό διωγμό και τα συνδικάτα δεν ασχολούνται με την ανασφάλιστη εργασία, που χαρακτηρίζεται πλέον καθεστώς».

«Εφιαλτικές διαστάσεις»

Συμπερασματικά: «Η ανασφάλιστη εργασία συνιστά την πλέον διαδεδομένη πρακτική των μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών (Δημόσιο-ΔΕΚΟ-ιδ. τομέας). Με την παραχώρηση εργασιών σε τρίτους (εργολαβίες) οι εργαζόμενοι σε αυτούς είναι ανασφάλιστοι ή με παράνομο δελτίο παροχής. Το φαινόμενο προσλαμβάνει εφιαλτικές διαστάσεις, με το προσωπικό των εργολαβιών να ξεπερνά κατά πολύ εκείνο των επιχειρήσεων. Οι εργαζόμενοι στην πλειονότητά τους αναγκάζονται να αποδεχθούν την ανασφάλιστη εργασία γιατί δεν προστατεύονται νομοθετικά από τις καταχρηστικές απολύσεις, δεν εμπιστεύονται τις υπηρεσίες παραλαβής καταγγελιών, δεν έχουν παραστατικά για να διεκδικήσουν αναδρομικά, γιατί συνήθως μετά τις καταγγελίες απολύονται».

Συνδικαλιστές γ’ κατηγορίας

Ο Χρήστος Γιαμπουράνης του Σωματείου Εργαζομένων Ταχυδρομικών, Ταχυμεταφορικών Επιχειρήσεων Αττικής αποκαλύπτει: «Πανελλαδικά, στις εταιρείες κούριερ (ιδιωτικά ταχυδρομεία) εργάζονται 12.000 άνθρωποι, οι μισοί στην Αττική. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 μέχρι φέτος, οι εταιρείες αυτές είναι κερδοφόρες (στοιχεία Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων). Ομως δεν εφαρμόζουν τις συλλογικές συμβάσεις, καθυστερούν τις πληρωμές, δεν πληρώνουν τα δώρα και τελευταία επιχειρούνται στοχευμένα απολύσεις χωρίς αποζημιώσεις ή σε κάποιες περιπτώσεις με ένα μεροκάματο. Αναγκαζόμαστε να καταφεύγουμε στα δικαστήρια, αλλά διαρκώς αυξάνεται ο αριθμός των ενοικιαζόμενων εργαζομένων, κυρίως από μη αναγνωρισμένες εταιρείες. Πρόκειται για σύγχρονη μορφή δουλεμπορίου. Λειτουργούν 467 εταιρείες ταχυμεταφορών και οι περισσότερες εμφανίζουν κάποιας μορφής παραβάσεις. Λόγω των πολλών μικρών εταιρειών τα μεροκάματα παραμένουν χαμηλά -κάτω από τη σύμβαση- και το καθεστώς ενοικίασης εργαζομένων ελαχιστοποιεί τις δυνατότητες απεργίας. Φέτος η πλειονότητα των εταιρειών διευκρίνισαν ότι αδυνατούν να πληρώσουν το δώρο του Πάσχα, ενώ τα συχνά ατυχήματα με τα μηχανάκια καταγράφονται από τους εργοδότες και την Τροχαία ως «τροχαία» αντί για εργατικά και χάνουμε την αποζημίωση…».

Τηλεφωνικά κέντρα

Την εικόνα των εργαζομένων στα τηλεφωνικά κέντρα του ΟΤΕ (εκτός ΟΜΕ-ΟΤΕ) καταγράφει εκ μέρους του σωματείου τους ο Δημοσθένης Παπαδάτος:

«Στα τηλεφωνικά κέντρα εργάζονται πανελλαδικά 6.000 άτομα με 12μηνες συμβάσεις (ορισμένου χρόνου), μη ανανεώσιμες. Πρόκειται για εργαζόμενους δύο ταχυτήτων. Τους συμβασιούχους ορισμένου χρόνου και άλλους προερχόμενους από τη θυγατρική του ΟΤΕ, ΟΤΕ-PLAS, που εργάζονται δοκιμαστικά και στη συνέχεια ορισμένοι κρατούνται με πολύ χαμηλές απολαβές. Ανάμεσά μας υπάρχουν πτυχιούχοι με μισθό 560 ευρώ. Οι συμβασιούχοι αμείβονται με 450 ευρώ για 5 ημερομίσθια (με Κυριακές) και ωράριο κυλιόμενο 8.30-12 το βράδυ».

«Οι εργαζόμενοι είναι φοβισμένοι. Γνωρίζουν ότι κάποιες συνδιαλέξεις τους παρακολουθούνται για να «τσεκάρουν» αν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Ορισμένες φορές εφαρμόζεται «τιμωρητικά» η αλλαγή ολόκληρης της βάρδιας μέχρι να… υποδείξουν ποιος καθυστέρησε τον πελάτη ενάμισι λεπτό στη γραμμή. Κι αυτό στις καλές περιπτώσεις… Γιατί στις πωλήσεις τα μέτρα είναι σκληρότερα. Εκεί υπάρχει σύνδεση μισθού και απόδοσης. Αλλά τα πλάνα έγιναν πιεστικά, σε ορισμένες περιπτώσεις εξωπραγματικά. Υπάρχει περιστατικό κοπέλας που τρελάθηκε από την ένταση να ανταποκριθεί στα πλάνα».

Εταιρείες – εργολάβοι

Ο Δημοσθένης Παπαδάτος τραυματίστηκε στη συνάντηση συνδικαλιστών και υπαλλήλων του ΟΤΕ, όταν κάποιοι του έσπασαν το χέρι, μέσα στο συνεδριακό κέντρο.

Η Ελενα Διαμαντάκου του Σωματείου Ενοικιαζόμενων Εργαζομένων Εθνικής Τράπεζας επισημαίνει: «Τουλάχιστον 10 εταιρείες-εργολάβοι της ΕΤΕ ενοικιάζουν προσωπικό στην Εθνική Τράπεζα, αλλά έχουν επεκταθεί σε όλες τις τράπεζες. Οι «δανεικοί» εργαζόμενοι ξεπερνούν τα 1.200 άτομα. Αλλά η τράπεζα αρνείται να δώσει αυτά τα στοιχεία ακόμα και στον Σύλλογο Υπαλλήλων Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος». Και διευκρινίζει: «Μετά από μια 10ετία, τον περασμένο Φεβρουάριο αναγκαστήκαμε να φτιάξουμε το σωματείο, αφού δεν μας αναγνωρίζουν τα σωματεία των τραπεζικών υπαλλήλων. Ανήκουμε στις θυγατρικές της τράπεζας που την εφοδιάζουν με φτηνούς εργαζόμενους, χωρίς τα δικαιώματα των τακτικών υπαλλήλων. Με μισθό, ως υπάλληλοι ιδιωτικής εταιρείας, 690 ευρώ και οκτάωρο αντί των εφτάμισι ωρών εργασίας των τραπεζικών υπαλλήλων. Για εμάς δεν ισχύει ο κανονισμός εργασίας γιατί έχουμε συμβάσεις με τη θυγατρική εταιρεία. Στην πραγματικότητα όμως δουλεύουμε στην Εθνική Τράπεζα. Επιπλέον πρέπει να εργαζόμαστε όταν απεργεί η ΟΤΟΕ. Δεν έχουμε δικαίωμα συμμετοχής στην απεργία γιατί το σωματείο μας δεν είναι μέλος της ΟΤΟΕ. Οποιοι αντιδρούν μεταφέρονται σε άλλη τράπεζα…».

Ο Πέτρος Καλκανδής τονίζει για τους εργαζόμενους με παροχή υπηρεσιών (σε γραφεία, καταστήματα, μεγάλες εταιρείες): «Φτιάξαμε το σωματείο για να αντιμετωπίσουμε και το ζήτημα του συνδικαλισμού στον ιδιωτικό τομέα, όπου ο φόβος των εργαζομένων ότι θα απολυθούν εμποδίζει τη συσπείρωση και τη συλλογική διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας. Μέχρι τώρα, οι διαπραγματεύσεις με τον εργοδότη είναι ατομικές. Είμαστε οι νέοι των 700 ευρώ, καθημερινά αντιμέτωποι με την ανεργία και την αποδόμηση των εργασιακών δικαιωμάτων. Πολλοί δουλεύουμε με «μαύρη εργασία», είμαστε «αόρατοι» για το σύστημα. Και προφανώς για πολλούς από εμάς δεν ισχύουν οι συλλογικές συμβάσεις της ΓΣΕΕ». *

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Μηνύματα απελπισίας από ανέργους

Posted on Μαρτίου 8, 2011. Filed under: 6) ΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ |


Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 25 Απριλίου 2010

Του ΜΠΑΜΠΗ ΑΓΡΟΛΑΜΠΟΥ Φωτ.: ΛΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Από το Φεβρουάριο του 2009 που έκλεισε το τμήμα τροχαίου υλικού των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, οι 161 εργαζόμενοι της πτέρυγας έχουν μείνει χωρίς δουλειά. Κι όμως, όλο αυτό το διάστημα κάθε πρωί στις 6:30 με 7 πάνε στο εργοτάξιο και δηλώνουν παρουσία. Μέχρι πρότινος χτυπούσαν και κάρτα. Τον περασμένο μήνα, με απόφαση της διοίκησης οι μπάρες σφραγίστηκαν. Οι 161 συνεχίζουν να πηγαίνουν στο κλειστό εργοτάξιο και υπογράφουν στο βιβλίο που άνοιξε το σωματείο.

Οι άνεργοι του τμήματος τροχαίου υλικού των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά ρίχνουν κλεφτές ματιές στο αβέβαιο μέλλον και υπογράφουν κάθε πρωί στο βιβλίο παρουσίας σε μια προσπάθεια να κρατηθούν ζωντανοί. «Είναι ένας τρόπος να μείνουμε ζωντανοί», δηλώνουν ο πρόεδρος του σωματείου των εργαζομένων Β. Καρακίτσος και ο γραμματέας Κ. Σταματάκης. Οι 161 συνάδελφοί τους δεν είναι εργαζόμενοι, ούτε όμως και άνεργοι. Δεν πληρώνονται από την επιχείρηση, δεν παίρνουν επίδομα ανεργίας και οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν πλέον ελπίδα να βρουν άλλη δουλειά στο αντικείμενό τους. Διεκδίκησαν δικαστικά τους μισθούς τους και δικαιώθηκαν πρωτόδικα, ωστόσο η υπόθεση θα κριθεί οριστικά στο εφετείο του χρόνου. Η οργή τους στρέφεται κατά της γερμανικής εταιρείας Thyssen Krupp αλλά και του κράτους.

Την κατάστασή τους περιγράφει με τόνους δραματικούς η επιστολή της Ομοσπονδίας Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου προς την υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Λούκα Κατσέλη, ζητώντας κατεπειγόντως από την κυβέρνηση να δει το πρόβλημα: «Ο κίνδυνος απονεννοημένων διαβημάτων, ανθρώπων που όλα τα έχασαν, ακόμη και την ελπίδα, όταν το ίδιο το κράτος θεωρεί σήμερα την απάτη σε βάρος τους νόμιμη πράξη, είναι υπαρκτός και σοβαρός. Ο καθένας πλέον αναλαμβάνει την ευθύνη του για ό,τι συμβεί. Κανείς πλέον δεν δικαιούται να δηλώνει ότι δεν γνώριζε».

Βροχή οι επιστολές

Δεν είναι η μόνη επιστολή απόγνωσης. Δεκάδες παρόμοιες επιστολές, από σωματεία και εργατικά κέντρα, απευθύνονται στα υπουργικά γραφεία, στους βουλευτές και τα συνδικάτα, για τις συνέπειες της κρίσης. Οι περισσότερες προέρχονται από τη Θράκη, τη Βοιωτία, την Κόρινθο και τη Θεσσαλονίκη και έχουν αποδέκτες τα υπουργεία Εργασίας και Οικονομίας.

Πιο πιεστική είναι η κατάσταση στον ΟΑΕΔ και στο Κέντρο Ενημέρωσης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ. «Καθημερινά δεχόμαστε εκατοντάδες τηλεφωνήματα από ανέργους για μία θέση εργασίας αλλά και από εργαζόμενους που φοβούνται ότι θα βρεθούν στην ανεργία», δηλώνει ο εκπρόσωπος της ΓΣΕΕ στον ΟΑΕΔ Μ. Κοντοπάνος. «Η εικόνα παραπέμπει στο Λαύριο και την Εύβοια, στις αρχές της δεκαετίας του ’90». Στο κέντρο της ΓΣΕΕ στην οδό Πειραιώς, κάθε πρωί μπροστά στα γκισέ σχηματίζονται ουρές, φαινόμενο πρωτοφανές. «Από τις αρχές του χρόνου έχουμε τουλάχιστον 100 επισκέψεις και άλλα τόσα τηλεφωνήματα κάθε μέρα για απολύσεις, αλλαγές συμβάσεων, διαθεσιμότητες και περικοπές μισθών», λέει 0 Κ. Νικολάου. Στις νομικές υπηρεσίες εκκρεμούν πάνω από 3.000 αιτήματα υποστήριξης.

«Οι συνέπειες της ύφεσης τώρα αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές», επισημαίνει ο επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτου Εργασίας (ΙΝΕ) Π. Ρυλμόν. «Και όπως έχει δείξει η εμπειρία άλλων χωρών που πέρασαν από ανάλογες καταστάσεις, οι συνέπειες είναι βαριές και μακροχρόνιες».

Στην Ιρλανδία και τη Γαλλία καταγράφηκε από τις υπηρεσίες υγείας πέρυσι δραματική αύξηση ψυχικών νοσημάτων στους ανθρώπους που δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διαπίστωσε αύξηση του κινδύνου αυτοκτονίας λόγω της ύφεσης και της ανασφάλειας που αυτή προκαλεί.

Ερευνα για τις κοινωνικές συνέπειες

Στην Ελλάδα, έρευνες πεδίου που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια στο Λαύριο (από το Πάντειο Πανεπιστήμιο) στην Εύβοια (ΕΠΑΨΥ) και στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου) έδειξαν ότι η ύφεση μπορεί να έχει δραματικές παρενέργειες στο κοινωνικό σύνολο. Το πρόβλημα επιβίωσης στους άνεργους οδηγεί συχνά σε παραίτηση και κοινωνική αποδρομή, στους εργαζόμενους δημιουργείται αίσθημα διαρκούς άγχους και ανασφάλειας και στην κοινωνία κλονίζεται η εμπιστοσύνη για την πολιτεία και το κράτος πρόνοιας.

Η κρίση ανασφάλειας έχει περάσει και στις τάξεις των δημόσιων υπαλλήλων. Στο Κοινωνικό Πολύκεντρο της ΑΔΕΔΥ, πέραν των ερωτημάτων από συλλόγους και ομοσπονδίες καταγράφονται καθημερινά δεκάδες ατομικά ερωτήματα υπαλλήλων οργανισμών που εξετάζεται να συγχωνευτούν ή και να καταργηθούν. «Οι πρώτες εκδηλώσεις αγωνίας προήλθαν από τους συναδέλφους που είχαν παρακράτηση στους μισθούς του περασμένου μήνα και μείωση του δώρου Πάσχα», σημειώνει ο πρόεδρός του Θ. Χρονόπουλος. «Τις τελευταίες ημέρες αυτές οι εκδηλώσεις έχουν πολλαπλασιαστεί λόγω και του ασφαλιστικού».

Η συζήτηση του ασφαλιστικού πυροδότησε έκρηξη ανασφάλειας ακόμη και στους συνταξιούχους. «Τους προηγούμενους μήνες είχαμε κυρίως τηλεφωνήματα από γυναίκες υπαλλήλους για την αύξηση των ορίων ηλικίας που επιβάλλει η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Τώρα τα ερωτήματα προέρχονται από όλους τους ασφαλισμένους αλλά και από τους ήδη συνταξιούχους που φοβούνται ότι οι νέες αλλαγές θα έχουν συνέπειες και σε αυτούς», λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας των Εργαζομένων των Ασφαλιστικών Ταμείων Θ. Τσακανίκας.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Μπάλα με «χειροπέδες»

Posted on Μαρτίου 8, 2011. Filed under: 6) ΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ |

Αυγή 23/09/2009

 

 

Την περασμένη εβδομάδα σε συνέντευξη του ο κ. Βγενόπουλος, πρόεδρος της MIG, με αφορμή την εξαγορά της Ολυμπιακής και τα νέα πρότυπα των εργασιακών σχέσεων που ετοιμάζει, απηύθυνε πρόκληση και πρόσκληση στο γήπεδο για να παιχτεί η μπάλα από όλους!

Να υπενθυμίσουμε πως σε ένα από τα «γήπεδα» του κ. Βγενόπουλου, το μεγαλύτερο εργοστάσιο τη Vivartia (πρώην γαλακτοβιομηχανία ΔΕΛΤΑ) που απασχολεί 15.000 εργαζόμενους, οι εκεί «παίκτες», δηλαδή οι εργαζόμενοι, ακόμα βρίσκονται δεμένοι χειροπόδαρα, χωρίς συνδικαλιστικές ελευθερίες και Σωματείο. Όσο για τις εργασιακές σχέσεις που βιώνουν οι εργαζόμενοι εκεί, μόνο δύο λέξεις αρκούν: Από τους 15.000 εργαζόμενους οι 10.000 είναι σε εργολαβίες!!!

Αυτές τις… λεπτομέρειες μας επεσήμανε ο Κώστας Νικολάου, συνδικαλιστής που είχε γνωρίσει από πρώτο χέρι το …ανοιχτό παιχνίδι του Μr MIG! Για να μπουν ορισμένα πράγματα στη θέση τους…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ευελιξία χωρίς όρια και ελέγχους επιδιώκουν οι επιχειρήσεις

Posted on Μαρτίου 8, 2011. Filed under: 6) ΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ |

Αυγή: 29/3/2009  Του Ανδρέα ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ούτε τις τυπικές υποχρεώσεις που απορρέουν από την εργατική νομοθεσία δεν τηρούν πλέον οι επιχειρήσεις προχωρώντας σε γενικευμένη ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων. Εκμεταλλευόμενες την απουσία ελεγκτικών μηχανισμών (ΣΕΠΕ) καταφεύγουν σε συστηματική καταστρατήγηση της εργατικής νομοθεσίας, με αποτέλεσμα να μην τηρούνται ακόμα και οι προϋποθέσεις που επιτρέπουν την εφαρμογή διαφόρων μορφών ευελιξίας.

Για παράδειγμα προκειμένου να εφαρμοστεί η εκ περιτροπής εργασία (8ωρο μόνο ορισμένες ημέρες της εβδομάδας) πέραν της έγγραφης συμφωνίας του εργαζόμενου, η επιχείρηση θα πρέπει να αναγγείλει τη συμφωνία στην Επιθεώρηση Εργασίας. Επίσης η διαθεσιμότητα του εργαζόμενου δεν μπορεί να είναι περισσότερη των 3 μηνών και μόνο στην περίπτωση που η επιχείρηση αποδείξει ότι υπάρχει περιορισμός των εργασιών της.

Η «μονιμότητα» της μερικής απασχόλησης

Εκεί όμως που δεν τηρείται κανένα πρόσχημα από τις επιχειρήσεις είναι στη μετατροπή της σύμβασης πλήρους εργασίας, σε μερική απασχόληση. Η επιχείρηση συνήθως καλεί κατά μόνας τους εργαζόμενους να υπογράψουν «ατομική συμφωνία» θέτοντας το δίλημμα της απόλυσης. Οι «συμφωνίες» αυτές σε ατομικό επίπεδο, κατά κανόνα δεν έχουν ημερομηνία λήξης και δεν προβλέπουν επαναφορά στο προηγούμενο καθεστώς, ενώ οι εργαζόμενοι που θα αποδεχθούν αυτούς τους νέους όρους εργασίας αντιμετωπίζουν βλαπτικές μεταβολές, όπως:

* Να χάσουν όλη την προϋπηρεσία τους, αφού έχει εμφανιστεί το φαινόμενο μέσα από ατομικές συμφωνίες, με την αλλαγή της εργασιακής σχέσης να αλλάζει και η ημερομηνία πρόσληψης.

* Να χάσουν τη μισή αποζημίωση, αφού όταν απολυθούν αυτή θα υπολογιστεί στο μισό μισθό.

* Να τους περικοπούν ποσά για το ταμείο ανεργίας εάν ο νέος μισθός είναι πολύ χαμηλός.

* Να μετατρέψουν μόνιμα τον ημερήσιο ή μηνιαίο μισθό, σε ωρομίσθιο και χωρίς υπερωρίες.

* Να χάσουν κατά το ήμισυ τα χρηματικά ποσά που αναλογούν στην ετήσια άδεια, στο επίδομά άδειας, στα δώρα Χριστουγέννων – Πάσχα, αφού αυτά θα υπολογίζονται με βάση τον μισό μισθό.

* Να ασφαλίζονται για 20-21 ημέρες τον μήνα, αφού για τους «μερικώς απασχολούμενους» δεν ισχύει πενθήμερη εργασία και δεν υπολογίζεται στην ασφάλιση η ημέρα του Σαββάτου.

* Να ζημιωθούν στη σύνταξή τους, αφού θα ασφαλίζονται για χαμηλότερα ποσά.

* Τέλος να μειωθεί ακόμα και ο μισθός τους δυσανάλογα με τις ώρες εργασίας, δηλαδή να μειωθεί περισσότερο ο μισθός από ό,τι οι ώρες εργασίας τους.

Να «παγώσουν» και να ακυρωθούν

Την προώθηση άμεσων νομοθετικών μέτρων προκειμένου να σταματήσει το καθεστώς μετατροπής των συμβάσεων εργασίας, υποστηρίζει το μέλος της διοίκησης του Κέντρου Προστασίας Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕΕ Κ. Νικολάου.

Όπως προτείνει θα πρέπει: α) να παγώσουν και να θεωρούνται άκυρες, όλες οι «ατομικές συμφωνίες» οι οποίες βλαπτικά μεταβάλλουν εργασιακά δικαιώματα,

β) να απαγορευτούν και να θεωρούνται άκυρες όλες οι απολύσεις, για επιχειρήσεις που απολύουν προσωπικό και επαναπροσλαμβάνουν άλλους και με διαφορετικά εργασιακά δικαιώματα και

γ) να δοθεί η δυνατότητα στους εργαζόμενους που υπέγραψαν βλαπτικές συμφωνίες να επανέλθουν στο προηγούμενο καθεστώς και για όσους απολύθηκαν εάν στη θέση τους έχει γίνει νέα πρόσληψη, να διεκδικήσουν επαναπρόσληψη και μισθούς υπερημερίας.

«Η πολιτεία οφείλει άμεσα να αντιμετωπίσει τα όργια της κερδοσκοπίας σε βάρος των εργαζομένων και να προστατεύσει τους εργαζόμενους, που με το πιστόλι στον κρόταφο ένας – ένας καλούνται και υπογράφουν «ατομικές συμφωνίες» και βλαπτικά μεταβάλλονται τα εργασιακά τους δικαιώματα», τονίζει ο Κ. Νικολάου.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

    Περί

    ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ: Μέλος Διοικούσας Επιτροπής του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων της ΓΣΕΕ (ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ)

    RSS

    Subscribe Via RSS

    • Subscribe with Bloglines
    • Add your feed to Newsburst from CNET News.com
    • Subscribe in Google Reader
    • Add to My Yahoo!
    • Subscribe in NewsGator Online
    • The latest comments to all posts in RSS

    Μεταστοιχεία

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...