Άγραφα: Η πηγή «ΠΟΥΝΤΟΣ» & το κίνημα «σώστε τη βρύση»
Άγραφα: Η πηγή «ΠΟΥΝΤΟΣ» & το κίνημα «σώστε τη βρύση»
*Κώστας Νικόλαου:
Αίσιο τέλος δόθηκε στη λανθασμένη και διχαστική απόφαση του δήμου Αγράφων, όπου: στο όνομα μιας αμφιβόλου ανάπτυξης, για 7-8 θέσεις εργασίας (μόνο το εμφιαλωτήριο θα λειτουργούσε στην περιοχή) παραχωρούσε (300.000 κ.μ. νερό) το 1/3 της πηγής «ΠΟΥΝΤΟΣ» ουσιαστικά χαρίζονταν (για 50 χρόνια & χωρίς μίσθωμα) για αισχροκερδή εκμετάλλευση σε ιδιώτη!! Μιας πηγής (μοναδική στην περιοχή) η οποία υδρεύει και αρδεύει 15 οικισμούς (4.700 κατοίκους κατά την ΕΛΣΤΑΤ) 2 αντλιοστάσια για πότισμα ζώων – άρδευση καλλιεργειών και τροφοδοτεί έναν ποταμό. Τη στιγμή που τα νερά οφθαλμοφανώς δεν αρκούν και που ήδη η δημοτική αρχή, από φέτος… μείωσε την κατανάλωση (50%) από 30 κ.μ. μηνιαίως … 15 κ.μ. ανά οικογένεια!!!
Το τέλος, δόθηκε από το ίδιο το δημοτικό συμβούλιο του δήμου Αγράφων καθώς: εκ των υστέρων, η παραχώρηση (ομόφωνα) κρίθηκε παράνομη, επιζήμια, καταστροφική για τον τόπο και ανακλήθηκε από όλους τους δημοτικούς συμβούλους!! Έτσι δίνεται τέλος και στην αυταπάτη, σε αφελείς που πίστεψαν ότι το νερό, είναι προτιμότερο να φύγει, χαρίζοντάς το για αισχροκερδή εκμετάλλευση, παρά να μείνει και να αξιοποιηθεί προς όφελος του τόπου!
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη είχαν οι κινητοποιήσεις των κατοίκων (δημιουργία επιτροπής αγώνα με άνω των 1.000 υπογραφών, συγκεντρώσεις, ενημερώσεις, εκτεταμένες νομικές παρεμβάσεις και προσφυγές, αποκαλύψεις – φέρνοντας στο φως τη σωρεία παρανομιών και την τεράστια ζημία για τον δήμο) αποτέλεσαν θετικές αλλαγές υπέρ της ανάκλησης της απόφασης.
Κερδήθηκε μια μάχη
Κερδήθηκε μια μάχη, όχι ο πόλεμος. Οι κίνδυνοι πλήρους αντικατάστασης του νερού βρύσης με εμφιαλωμένο είναι πλέον ορατοί. Ήδη στην εστίαση, υποχρεωτικά: αντί για νερό της βρύσης (με υπερβολικό κόστος) σερβίρεται.. εμφιαλωμένο!!!!!
Ο αγώνας για την προστασία της βρύσης, θα είναι σκληρός – δύσκολος, καθόσον: τα συμφέροντα είναι πολύ μεγάλα, η αισχροκέρδεια τεράστια, ενώ οι εμπλεκόμενοι… δεκάδες χιλιάδες!!
«Λευκός χρυσός»
Το εμφιαλωμένο νερό εξελίχτηκε σε έναν πραγματικό «λευκό χρυσό» και που δεν είναι παρά μια αυταπάτη: στο 1€ μας κοστίζει ένα λίτρο εμφιαλωμένο νερό όταν της βρύσης έχει 0,00034 €! Ενώ, αρκετά πλέον εμφιαλωμένα (σπανίως γνωστό) είναι ίδιο (ακριβώς) ίδιο με της βρύσης (!) απλά κρύβονται πίσω από τον παραπλανητικό τίτλο…. ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΟ!!
Διάκριση εμφιαλωμένων νερών
Από τη νομοθεσία: σε δυο βασικές κατηγορίες διακρίνονται τα εμφιαλωμένα νερά:
Α) Φυσικό Μεταλλικό Νερό: Αντλείται από υπόγειες πηγές, Απαγορεύεται αυστηρά οποιαδήποτε διαδικασία απολύμανσης ή χημικής επεξεργασίας, Είναι εκ φύσεως πλούσιο σε ιχνοστοιχεία και μέταλλα.
Β) Επιτραπέζιο νερό: Μπορεί να προέρχεται από υπόγεια νερά, αλλά και από επιφανειακά (όπως ποτάμια, λίμνες) ή ακόμη και από το δίκτυο ύδρευσης (νερό βρύσης)!!! Υφίσταται υποχρεωτικά τις απαραίτητες φυσικοχημικές επεξεργασίες και μεθόδους απολύμανσης, πρακτικά, η τελική φυσικοχημική του σύσταση είναι παρόμοια με αυτή του καλού τρεχούμενου νερού της βρύσης!! Δηλαδή, η ΕΥΔΑΠ (ή οι αντίστοιχες των μεγάλων πόλεων) κατόπιν αδείας, μπορούν να πωλούν το νερό και… σε εμφιαλωμένο!!!!
Σχέδιο «Έυρυτος»
Τα παραπάνω απαντούν: και στην Άρον άρον εκτροπή (200 εκ. κ.μ. νερού) του Κρικελιώτη ποταμού από την Ευρυτανία στην Αθήνα!!! Και αποκαλύπτουν τον ορατό κίνδυνο μετατροπής της ΕΥΔΑΠ και σε εμφιαλωτική εταιρία!!!
Νερό οικιακής χρήσης – Κατανάλωση
Η μέση οικιακή κατανάλωση νερού: ενός νοικοκυριού κυμαίνεται στα 12 με 15 κυβικά μέτρα τον μήνα, ετησίως και επί του συνόλου: 570.000.000 κ.μ.
Το συνολικό κόστος: βάση τιμολογίων της ΕΥΔΑΠ, (1,20 € με 1,60 € ανά κ.μ.) συνολικά περί τα 700 εκ. ευρώ.
Πόσιμο: ανά άτομο τουλάχιστο 2 λίτρα ημερησίως (με τη φύρα παραπάνω) ετησίως 730 λίτρα. Συνολικά: 7.600.000 κ.μ. ή (7,6 δις εκ. L)
Σύγκριση: Νερό Βρύσης – Εμφιαλωμένο
Αν ένα άτομο θέλει (2 λίτρα την ημέρα) από τη βρύση ή από εμφιαλωμένο, η διαφορά στο κόστος είναι χαοτική:
Εμφιαλωμένο νερό – Ετήσιος τζίρος
Ο όγκος του αμιγές εμφιαλωμένου νερού (για το 2025) ήταν 950.000 κ.μ. (950 εκ. L) και που αντιστοιχεί στο 1/7 της βρύσης!!
Κόστος Χονδρική: περίπου στα 190 με 200 εκ. ευρώ.
Λιανική (Τελική Κατανάλωση): Το ποσό που τελικά βγαίνει από την τσέπη των καταναλωτών, εκτινάσσεται… στο 1,1 δις. εκ. ευρώ!!
Γιατί η τεράστια διαφορά;
Η “ψαλίδα” αυτή οφείλεται στο κανάλι της εστίασης και του τουρισμού (Τεράστιο “καπέλο”) και της μικρής λιανικής (περίπτερα, mini markets, κυλικεία): Εκεί κρύβεται όλο το παιχνίδι του τζίρου. Ένα μπουκαλάκι των 500ml ο καταναλωτής το αγοράζει στο περίπτερο, στο λιμάνι, στο ξενοδοχείο ή στην καφετέρια από 0,50€ έως και 2€ ή 3€ (ειδικά το καλοκαίρι στα νησιά).
Οι κίνδυνοι από την αντικατάσταση του πόσιμου νερού με εμφιαλωμένo
Η υπερβολική εξάρτηση από το εμφιαλωμένο νερό –συχνά ως αποτέλεσμα της υποβάθμισης των τοπικών δικτύων υδροδότησης– κρύβει σημαντικές απειλές για την υγεία, την οικονομία και το περιβάλλον, οι οποίοι συχνά υποτιμώνται λόγω της λανθασμένης εντύπωσης ότι το εμφιαλωμένο νερό είναι πάντα πιο αγνό:
1) Υγειονομικοί Κίνδυνοι
Ακατάλληλες συνθήκες φύλαξης: Η έκθεση των πλαστικών μπουκαλιών σε υψηλές θερμοκρασίες και στον ήλιο κατά τη μεταφορά ή την αποθήκευση ευνοεί την ανάπτυξη επικίνδυνων μικροοργανισμών (π.χ. ψευδομονάδες).
Διαρροή χημικών: Υπό συνθήκες ζέστης, χημικές ουσίες από το πλαστικό υλικό (όπως φθαλικές ενώσεις ή δισφαινόλη) μπορούν να μεταφερθούν στο νερό.
Μικροπλαστικά: Έρευνες δείχνουν ότι το εμφιαλωμένο νερό περιέχει σημαντικά μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών σωματιδίων σε σχέση με το νερό της βρύσης.
2) Οικονομική Επιβάρυνση των Πολιτών
Η μετατροπή της πρόσβασης σε καθαρό νερό από βασικό ανθρώπινο δικαίωμα σε εμπορεύσιμο προϊόν επιβαρύνει δυσανάλογα τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες ή οικονομικά ασθενέστερες περιοχές.
3) Περιβάλλον
Η μαζική κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού παράγει τόνους πλαστικών απορριμμάτων. Παράλληλα, η διαδικασία παραγωγής, εμφιάλωσης και μεταφοράς τους καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και φυσικών πόρων, επιτείνοντας την κλιματική κρίση.
Επιπλέον κόστη και στα δημοτικά τέλη
Η ανεξέλεγκτη κυκλοφορία των πλαστικών φιαλών μιας χρήσης επιβαρύνει σημαντικά τους προϋπολογισμούς των δήμων, καθώς το κόστος καθαρισμού, συλλογής και διαχείρισης μετακυλίεται απευθείας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Κατ’ επέκταση στον καταναλωτή (δημοτικά τέλη) που ξανά πληρώνει για δεύτερη φορά, εκτινάζοντας το κόστος: πάνω από 1.000€ (ανά άτομο) έναντι (0,25€) της βρύσης!!
Ανακύκλωση – απάτη
Η ανακύκλωση (εφεύρημα των πολυεθνικών) δεν συνιστά λύση. Ιδιαίτερα για τις φιάλες νερού, πιο πολύ συμμετοχή στο έγκλημα παρά λύση!!
Η λύση βρίσκεται (γενικά για τις συσκευασίες προϊόντων): στην επιστροφή και επαναχρησιμοποίηση των φιαλών, όπου: οι πλαστικές φιάλες, αλουμινίου, χάρτινες κλπ, εκ των πραγμάτων απορρίπτονται, μένοντας μόνο οι γυάλινες και οι PET. Απεμπλέκονται οι δήμοι από τη σπατάλη αυτή, μείωση των σκουπιδιών κατά 60% φυσικά και των δημοτικών τελών, μείωση αμύθητης ποσότητας ενέργειας και φυσικών πόρων, καθώς και τεράστια οικονομικά οφέλη στους καταναλωτές αφού μια (μη επιστρεφόμενη) φιάλη μας κοστίζει (αγορά – συλλογή – ταφή) περί τα… 0,20€!!!
Μέχρι χθες, όλες οι συσκευασίες (βασικών υγρών προϊόντων) ήταν επιστρεφόμενες και επαναχρησιμοποιούμενες!! Σήμερα, ισχύει σε ορισμένες μπύρες & αναψυκτικά, ενώ στο εξωτερικό, ορισμένες χώρες έχουν επιλέξει τον τρόπο αυτό!!
Διεθνή Κινήματα & Εκστρατείες
Διεθνή, δυναμικά κινήματα και εκστρατείες στρέφονται κατά της χρήσης του εμφιαλωμένου νερού: εστιάζοντας στον περιορισμό & απαγόρευση των (μίας χρήσης) μπουκαλιών, ιδιαίτερα μικρού μεγέθους (κάτω του 1 L) τα οποία θεωρούνται η κύρια πηγή ρύπανσης & αισχροκέρδειας..
Οι έως τώρα επιτυχίες ποικίλουν: ξεχωρίζουμε
(α) την δια νόμο απαγόρευση, ορισμένων χωρών, γενικά την πώληση νερού σε μικρές πλαστικές φιάλες!
(β) στις (ΗΠΑ & Καναδάς) δεκάδες πανεπιστήμια και εθνικά πάρκα απαγορεύουν πλήρως την πώληση εμφιαλωμένου νερού στα εδάφη τους, εγκαθιστώντας στη θέση τους υπερσύγχρονους σταθμούς ανεφοδιασμού
(γ) στο Ηνωμένο Βασίλειο & Ευρώπη – μέσω δωρεάν εφαρμογής, οι πολίτες βρίσκουν χιλιάδες σημεία (καφετέριες, καταστήματα, δημόσιες βρύσες) να γεμίσουν το παγούρι τους με νερό βρύσης δωρεάν
(δ) στο Παρίσι, ο δημόσιος φορέας του, εγκατέστησε σε όλη την πόλη εκατοντάδες δημόσιες βρύσες, μάλιστα ορισμένες παρέχουν και ανθρακούχο νερό βρύσης δωρεάν!!
(ε) Ε.Ε., η συγκέντρωσε πάνω από 1,8 εκ. υπογραφές, ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσει το νερό ως ανθρώπινο δικαίωμα και οδήγησε στην Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Πόσιμο Νερό!!
Έτσι και στην Ελλάδα, ψηφίστηκε ο νόμος 4736/2020 και που, υποχρεώνει τους δήμους: σε δημόσιους χώρους (παιδικές χαρές, αθλητικές εγκαταστάσεις, πλατείες) να εγκαθιστούν κοινόχρηστες βρύσες για δωρεάν παροχή!!
Σώστε τη βρύση
Στην Ελλάδα, το κίνημα για το νερό περιορίζεται, στη μείωση του πλαστικού μπουκαλιού μίας χρήσης και κυρίως στο να παραμείνει υπό δημόσιο έλεγχο. Ο αγώνας «σώστε τη βρύση» θα πρέπει να ενισχυθεί, εστιάζοντας:
Α) Εκστρατεία – καμπάνια ενημέρωσης – για τη σωτηρία του νερού βρύσης – τους κινδύνους (υγειονομικούς, οικονομικούς, περιβαλλοντολογικούς) & την αυταπάτη των εμφιαλωμένων νερών.
Β) στη νομική θωράκιση – απαγόρευση της ΕΥΔΑΠ και των αντίστοιχων, να εμφιαλώνουν νερό
Γ) στη γενική απαγόρευση, στην εστίαση, σερβιρίσματος νερού σε πλαστική φιάλη – παρά μόνο σε γυάλινη και επιστρεφόμενη.
Δ) στη γενική απαγόρευση των (μίας χρήσης) πλαστικών μπουκαλιών, ιδιαίτερα μικρού μεγέθους, παρά μόνο σε μεγάλες και επιστρεφόμενες.
Ε) στην αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης – ιδιαίτερα των απομακρυσμένων περιοχών.
ΣΤ) στην τάχιστη εφαρμογή του νόμου 4736/2020: καθαρό νερό – βρύσες παντού – σε όλους τους δημόσιους χώρους – και όχι μόνο.
Και, οτιδήποτε άλλο ενισχύει και αναβαθμίζει το νερό βρύσης
Οκτώβριος 2026
*Ο Κώστας Νικολάου είναι κάτοικος του δήμου Αγράφων, τ. Αντιπρόεδρος – Ομοσπονδίας Εργαζομένων Τροφίμων & Ποτών
Read Full Post | Make a Comment ( None so far )
